III OZ 73/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia N. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 2130/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi N. Z. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 8 sierpnia 2022 r., nr DKO-WOP.400.21.2022.D2.KC w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 17 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty za brak sieci w kwocie 12 869 zł. W uzasadnieniu wskazał, że w złożonej skardze skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania ww. decyzji, powołując się m.in. na trudną sytuację finansową wynikającą z niekorzystnej koniunktury gospodarczej, konieczności ponoszenia ciężarów z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym podatków i opłat. Ponadto podniosła, że konieczność poniesienia tak wysokiej opłaty przy jednoczesnym spadku osiąganych przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w znaczącym stopniu ograniczy możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych skarżącej i jej rodziny. Zdaniem Sądu pierwszej instancji złożony w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie pozwala na ocenę, czy wykonanie tej decyzji może spowodować skutki o jakich mowa w art. 61 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a."). Skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów, oświadczeń, które wskazywałyby na trudną sytuację finansową jej przedsiębiorstwa i że konieczność dokonania zaległej opłaty z tytułu braku sieci spowoduje utratę płynności finansowej firmy. Skarżąca w ogóle nie wskazała ani nie udokumentowała jaka jest sytuacja ekonomiczna firmy, poprzestając jedynie na ogólnikowym stwierdzeniu, że działalność jest w trudnej sytuacji i nie będzie w stanie pokrywać ciężarów związanych z prowadzoną działalnością. Wobec braku stosownych informacji nie było możliwości określenia, czy ewentualna szkoda spowodowana wykonaniem decyzji – tylko z uwagi na wysokość opłaty z tytułu braku sieci – byłaby znaczna oraz czy istnieje zagrożenie powstania trudnych do odwrócenia skutków. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, podnosząc że zwiększenie wydatków i kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą wynikające z niekorzystnej koniunktury gospodarczej to fakt notoryjny, który to Sąd winien uwzględnić z urzędu. Nie budzi wątpliwości, że opłata poniesiona przez skarżącą w tak dużej wysokości stanowi per se znaczną dolegliwość finansową dla niej i jej rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności możliwe jest wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu takiego wniosku w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie. Z powyższego wynika, że strona powinna we wniosku przedstawić taką argumentację, która przekona, iż konsekwencje wykonania zaskarżonego aktu mogą spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Brak uzasadnienia wniosku lub niewykazanie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi wystarczającą podstawę do negatywnego rozpoznania wniosku. Zatem, żądając udzielenia ochrony tymczasowej, strona skarżąca powinna we wniosku wskazać, na której przesłance opiera swoje żądanie oraz je uzasadnić, a także w miarę potrzeby przedstawić stosowne dowody. W niniejszej sprawie skarżąca w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji odwołała się w sposób bardzo ogólnikowy do swojej sytuacji majątkowej. Z uzasadnienia nie można wywieść w jakiej kondycji majątkowej znajduje się prowadzone przez nią przedsiębiorstwo, a co za tym idzie nie sposób ocenić w jaki konkretny sposób przedmiotowa kara może wpłynąć na jej sytuację majątkową. Skarżąca nie przedstawiła jakiego rzędu "uszczerbek" w jej majątku może wyrządzić wykonanie przedmiotowej decyzji. Do wniosku nie załączyła też żadnych dokumentów na jego poparcie, ani też nie odwołała się do konkretnych dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Przede wszystkim skarżąca nie podała żadnych konkretnych danych obrazujących jej sytuację majątkową, które umożliwiłyby ocenę wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca nie załączyła też żadnych dokumentów, na podstawie których można by ww. okoliczności stwierdzić. Skarżąca powinna opisać we wniosku swoją sytuację finansową lub chociażby odwołać się do konkretnych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy lub też załączyć nowe dowody na poparcie swojego wniosku. W istocie skarżąca poprzestała na ogólnym powołaniu się na art. 61 § 3 p.p.s.a., nie odniosła przesłanek z tego przepisu do swojej konkretnej sytuacji faktycznej. Na Sądzie pierwszej instancji nie spoczywał obowiązek wydania swoistego "orzeczenia wstępnego" i szukania argumentów i dowodów w aktach sprawy na poparcie wniosku złożonego przez stronę. Skoro tak, to za prawidłowe należy uznać rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji, który odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na brak uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.