III OZ 728/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 3398/21 o odmowie wyłączenia sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Ewy Radziszewskiej-Krupy, Łukasza Krzyckiego oraz Ewy Kwiecińskiej od orzekania w sprawie ze skargi D.Z. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z 2 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 17 października 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek D.Z. (dalej: skarżąca) o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Ewy Radziszewskiej-Krupa, Łukasza Krzyckiego oraz Ewy Kwiecińskiej od orzekania w sprawie skargi na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z 2 lipca 2021 r. w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie sędziów na rozprawie wyznaczonej na 7 października 2022 r. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że w zawiadomieniu o terminie rozprawy nie znalazła się informacja, co do możliwości złożenia najpóźniej w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia o rozprawie wniosku o wyłączenie sędziów ze składu orzekającego (wniosek weryfikacyjny). W ocenie Sądu I instancji, w sprawie nie zaszła żadna z okoliczności uzasadniających wyłączenie, o których stanowi art. 18 § 1, jak i art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 – dalej: p.p.s.a.). Samo subiektywne przekonanie strony co do stronniczości sędziego nie stanowi wystarczającej przesłanki do uwzględnienia żądania o wyłączenie. Z treści oświadczeń złożonych do akt sprawy przez sędziów, których dotyczył wniosek o wyłączenie, nie wynika, żeby w niniejszej sprawie zachodziły okoliczności uzasadniające ich wyłączenie. Tego rodzaju okoliczności nie wskazała również skarżąca. Skarżąca nie wyjaśniła, dlaczego brak pouczenia mógł spowodować uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów wyznaczonych do rozpoznania sprawy. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Przesłanki wyłączenia sędziego z mocy ustawy zostały zawarte w art. 18 p.p.s.a. Niezależnie jednak od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie – art. 19 p.p.s.a. W tej sprawie brak jest okoliczności pozwalających stwierdzić, że w stosunku do któregokolwiek z sędziów objętych wnioskiem zachodzi jedna lub więcej z przyczyn wyłączenia sędziego z mocy prawa. Ponadto wskazane przez skarżącą okoliczności nie dają podstaw do wyłączenia sędziów objętych wnioskiem na podstawie art. 19 p.p.s.a. Przesłanką odmowy wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. nie jest samo powstanie wątpliwości co do bezstronności sędziego u strony zgłaszającej wniosek. Przesłanką wyłączenia sędziego mogą być wszelkie obiektywne okoliczności dające podstawę do podniesienia uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Wyłączenie sędziego, o którym stanowi art. 19 p.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że w stosunku do sędziów objętych wnioskiem o wyłączenie zaszły obiektywne okoliczności dające podstawę do ich wyłączenia od orzekania w sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego nie może być oparty na subiektywnym przekonaniu strony, że konkretni sędziowie nie dają gwarancji obiektywnego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż działają w swoim interesie. Zarówno we wniosku o wyłączenie sędziów, jak i w zażaleniu na zaskarżone w tej sprawie postanowienie nie podniesiono żadnych okoliczności, które mogłyby wywołać nie tylko u skarżącej, ale i u obiektywnego obserwatora, przeświadczenie, że wskazani sędziowie z jakiejkolwiek przyczyny byliby zainteresowani wynikiem niniejszej sprawy lub mogliby być "uprzedzeni" do skarżącej. W rezultacie prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, że skarżąca nie wykazała okoliczności mogących budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów. Uzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziów sprowadza się w tej sprawie do stwierdzenia, że w zawiadomieniu o rozprawie skarżąca nie została pouczona o trybie wynikającym z art. 5a § 1 ustawy z 5 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm. – dalej: p.u.s.a.), który dopuszcza możliwość badania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu. Zgodnie jednak z art. 5a § 4 zdanie pierwsze p.u.s.a., wniosek składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Skarżąca została powiadomiona o składzie sądu rozpoznającego sprawę w zawiadomieniu o rozprawie zgodnie z wymogiem wynikającym z powołanego przepisu. Ponadto, zawiadomienie o terminie rozprawy, uwzględniające skład sądu wyznaczony do rozpoznania sprawy, jest przesyłane przez pracownika sądu w wykonaniu zarządzenia przewodniczącego wydziału, a nie w wykonaniu zarządzenia sędziów wyznaczonych do rozpoznania danej sprawy. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że brak tego rodzaju pouczenia świadczy w jakikolwiek sposób o bezstronności sędziów wyznaczonych do rozpoznania sprawy, a tym bardziej o próbie uniknięcia tzw. testu bezstronności. Stąd też zaskarżone postanowienie Sądu I instancji jest prawidłowe, ponieważ w tej sprawie nie stwierdzono żadnych przesłanek wyłączenia sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie objętych wnioskiem skarżącej. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.