III OZ 708/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 września 2025 r., sygn. akt III SAB/Gl 269/25 o odrzuceniu skargi A.G. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 1 września 2025 r., sygn. akt III SAB/Gl 269/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: Sąd I instancji, WSA) odrzucił skargę A.G. (dalej: skarżący) na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący został wezwany, celem uzupełnienia braku formalnego skargi wniesionej w formie dokumentu elektronicznego, do jej podpisania i podania swojego numeru PESEL. Jednak wbrew prawidłowemu i precyzyjnie sformułowanemu wezwaniu, skarżący nie uzupełnił braków skargi. Wezwanie zostało wysłane przesyłką elektroniczną w dniu 15 lipca 2025 r. na adres ePUAP strony skarżącej i nie zostało odebrane, pomimo dwóch kolejnych zawiadomień (pierwszego z 15 lipca 2025 r. i powtórnego z 23 lipca 2025 r.). Sąd I instancji zauważył, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, wysłane za pomocą środków komunikacji elektronicznej za pośrednictwem platformy ePUAP uznano za doręczone z dniem 30 lipca 2025 r. na podstawie art. 74a § 8 p.p.s.a. Zatem ustawowy termin na wykonanie wezwania upływał z dniem 6 sierpnia 2025 r. Strona skarżąca w zakreślonym terminie braków formalnych skargi nie usunęła. W konsekwencji, Sąd I instancji odrzucił skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący podnosząc, że w każdym jego piśmie znajdował się numer PESEL, a podpisane pismo zostało wysłane "natychmiast, gdy tylko uzyskał dostęp do urządzenia z Internetem". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism zostały uregulowane w art. 46 p.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Zgodnie natomiast z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. W niniejszej sprawie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 8 lipca 2025 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie oraz podanie numeru PESEL. W zarządzeniu zakreślono termin 7 dni na jego wykonanie od dnia doręczenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Korespondencja została uznana za doręczoną skarżącemu stosownie do art. 74a § 3-8 p.p.s.a. w dniu 30 lipca 2025 r. i w zakreślonym terminie wezwanie to nie zostało wykonane. W tych okolicznościach sprawy, mając na uwadze wskazane na wstępie przepisy, za zgodne z prawem należało uznać zaskarżone postanowienie Sądu I instancji o odrzuceniu skargi. Wbrew twierdzeniom zażalenia, nadesłane przez skarżącego pisma procesowe nie zawierały jego numeru PESEL, skarga nie została również podpisana. Należy dodatkowo wyjaśnić, iż Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22 stwierdził, że niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. W świetle tej uchwały Sąd I instancji, wobec niepodania przez skarżącego w skardze numeru PESEL, nie miał obowiązku poszukiwania tego numeru nawet w sytuacji, w której byłby on "zaimplementowany w złożonym podpisie elektronicznym". Normatywnie określony wymóg formalny pierwszego pisma w sprawie - wskazanie numeru PESEL, nie jest ani trudny do spełnienia, ani skomplikowany. Strona może z łatwością dochować tego warunku. Jeżeli strona nie skorzysta z możliwości uzupełnienia braku formalnego skargi, to z jej zaniechania nie można wyprowadzać wniosku o naruszeniu prawa strony do sądu (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 października 2024 r., sygn. akt III OZ 414/24 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.