III OZ 684/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 160/21 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 7 grudnia 2020 r. nr RZ.RUZ.423.57.2020.JP w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 160/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił zażalenie I. sp. z o.o. z siedzibą w R. wniesione na postanowienie tego Sądu z dnia 2 czerwca 2021 r. o odrzuceniu skargi wniesionej na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 7 grudnia 2020 r. nr RZ.RUZ.423.57.2020.JP w przedmiocie ustalenia opłaty podwyższonej. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 24 czerwca 2021 r. skarżąca Spółka została wezwana do uzupełnienia braków fiskalnych zażalenia wniesionego na postanowienie z dnia 2 czerwca 2021 r. poprzez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100 zł. W zakreślonym terminie skarżąca wniosła o zwolnienie jej od żądanej opłaty. Prawomocnym postanowieniem z dnia 4 listopada 2022 r., sygn. akt II SPP/Rz 235/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 7 października 2021 r. o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W tej sytuacji zarządzeniem z dnia 8 listopada 2021 r. Spółka ponownie została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. W wyznaczonym terminie Spółka ponowiła wniosek o zwolnienie jej od wpisu od zażalenia. Wobec niezłożenia tego wniosku na urzędowym formularzu, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 21 lutego 2022 r., sygn. akt II SPP/Rz 350/21 pozostawił wniosek bez rozpoznania, a następnie Sąd postanowieniem z dnia 24 marca 2022 r. utrzymał w mocy zarządzenie referendarza z dnia 21 lutego 2022 r. Wobec powyższego zarządzeniem z dnia 24 marca 2022 r. wezwano skarżącą do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 8 listopada 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. Pomimo upływu terminu zakreślonego w wezwaniu, wpis nie został uiszczony. Powyższe okoliczności sprawy zobligowały Sąd I instancji do odrzucenia zażalenia na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca Spółka, wnosząc o jego uchylenie jako rażąco naruszającego prawo. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie zarządzeniem z dnia 24 marca 2022 r. skarżąca Spółka została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 8 listopada 2021 r. wzywającego Spółkę do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł. Zarządzenie to doręczono skutecznie Spółce 1 kwietnia 2022 r. z zakreśleniem terminu siedmiu dni na jego wykonanie pod rygorem odrzucenia zażalenia. Z akt sprawy wynika, że do dnia wydania zaskarżonego postanowienia skarżąca Spółka nie uiściła żądanego wpisu, w związku z czym prawidłowo Sąd pierwszej instancji przedmiotowe zażalenie odrzucił. Naczelny Sąd Administracyjny nadto wskazuje, że po prawomocnym rozpoznaniu pierwszego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy, Sąd I instancji powinien był już w tym momencie wezwać skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 czerwca 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, a w razie bezskutecznego upływu terminu do opłacenia wpisu od zażalenia, mógł to zażalenie odrzucić. Wydawanie kolejnego zarządzenia przez Przewodniczącego Wydziału w dniu 8 listopada 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, było wadliwe. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego zarządzenia i pozostaje bez wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie chroni bowiem strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania do uiszczenia wpisu we wskazanym przez Sąd terminie. Nieuiszczenie wpisu przez skarżącego w terminie wskazanym w wezwaniu Sądu dokonanym po prawomocnym rozstrzygnięciu wniosku o przyznanie prawa pomocy, powoduje w konsekwencji, że zażalenie, jako nieopłacone, podlega wówczas odrzuceniu. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w sytuacji, gdy Sąd wydał uprzednio prawomocne postanowienie w tym przedmiocie, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu. Odmienne procedowanie mogłoby bowiem doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków skarżącego o przyznanie prawa pomocy, a co za tym idzie – skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania i trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do istoty. Złożony przez skarżącego kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mógł zniweczyć konsekwencji prawnych płynących z faktu nieuiszczenia wpisu w terminie na skutek wezwania z dnia 24 czerwca 2021 r. Podkreślenia wymaga, że złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest w kwestii opłacenia zażalenia (skargi) bezskuteczne i nie może sanować braku wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 24 czerwca 2021 r. w przedmiocie wpisu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.