III OZ 665/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 października 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 465/23 o sprostowaniu uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lipca 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 465/23 w sprawie ze skargi [...] Wodociągów Spółki z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 3 lutego 2023 r. znak [...] w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 465/23, po rozpoznaniu skargi [...] Wodociągów Spółki z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 3 lutego 2023 r., znak [...], w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych – uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Następnie, postanowieniem z dnia 25 października 2023 r., Sąd Wojewódzki sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w uzasadnieniu ww. wyroku tego Sądu, w ten sposób, że: - na stronie 9, wiersz 3 od góry: pkt "41" zastąpić pkt "40"; - na stronie 9, wiersz 20 od góry: pkt "41" zastąpić pkt "40"; - na stronie 13, wiersz 18 od góry: słowo "powierzchniowych" zastąpić słowem "podziemnych"; - na stronie 17, wiersz 21 od dołu: pkt "41" zastąpić pkt "40"; - na stronie 17, wiersz 11 od dołu: literę "b" zastąpić literą "a"; - na stronie 17, wiersz 7 od dołu: pkt "41" zastąpić pkt "40"; - na stronie 17, wiersz 4 od dołu: stawkę "0,040" zastąpić stawką "0,0068"; - na stronie 18, wiersz 3 od góry: literę "b" zastąpić literą "a"; - na stronie 18, wiersz 14 od góry: pkt "41" zastąpić pkt "40"; - na stronie 18, wiersz 17 od góry: literę "b" zastąpić literą "a"; - na stronie 18, wiersz 22 od góry: słowo "powierzchniowych" zastąpić słowem "podziemnych"; - na stronie 18, wiersz 27 od góry: pkt "41" zastąpić pkt "40". W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że § 5 ust. 1 pkt 27 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2438), dotyczy w pkt a pobranych wód podziemnych, a w pkt b pobranych wód powierzchniowych. Z kolei § 5 ust. 1 pkt 40 w/w rozporządzenia dotyczy wód podziemnych, a pkt 41 wód powierzchniowych. Jak wynika z akt postępowania, niniejsza sprawa w sposób oczywisty dotyczy opłat za pobór wód podziemnych, a nie powierzchniowych. Stąd zamiana tychże oznaczeń stanowiła jedynie oczywistą omyłkę pisarską. Powyższe niedokładności Sąd meriti sprostował na podstawie art. 156 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2023, poz. 1634) – dalej: "P.p.s.a.". Zażalenie na to postanowienie wniósł Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, organ zarzucił naruszenie art. 156 § 1 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na merytorycznej zmianie uzasadnienia wyroku w drodze sprostowania, co stanowi rażące naruszenie art. 156 § 1 P.p.s.a. W oparciu o powyższy zarzut organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowe według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia wskazano m.in., że Sąd pierwszej instancji, powołując się na omyłkę pisarską, dokonał zmiany stosowanych w sprawie przepisów i stosowanych w sprawie stawek opłat. Sąd dokonał zmiany merytorycznej orzeczenia i zmienił prezentowane w sprawie stanowisko, w tym co do istoty orzeczenia które jego zdaniem przepisy i stawki powinny być stosowane w rozważanym przypadku. Zdaniem organu, jest to zmiana niedopuszczalna po wydaniu orzeczenia. Zmiany wpływające na treść nie są możliwe do konwalidowania w trybie rektyfikacji w drodze sprostowania. Nadto, jak wskazał organ, Sąd meriti dokonał przedmiotowej zmiany w skutek wniesienia przez organ skargi kasacyjnej, w świetle jej zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy. Zgodnie z art. 156 § 1 P.p.s.a. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Zakres powołanego przepisu jednoznacznie wskazuje, że przedmiotem sprostowania wyroku można uczynić jedynie omyłki, które mają charakter oczywisty. Niedokładność lub omyłka może dotyczyć np. oznaczenia stron czy innych uczestników postępowania, oznaczenia (daty, znaku, sygnatury) zaskarżonego aktu lub czynności, nazwy organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, przy czym nieprawidłowości te muszą mieć charakter oczywisty. "Oczywistość" omyłki wyraża się w tym, że już na pierwszy rzut oka można w sposób niebudzący wątpliwości uznać, że jest to omyłka (por. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 3943/18, LEX nr 3116831). Nie ma natomiast charakteru oczywistego omyłka, której stwierdzenie wymaga głębszej analizy akt postępowania, w tym stanowisk stron i przede wszystkim rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I OZ 447/11, LEX nr 844560). Nie podlega również sprostowaniu mylne ustalenie faktu, chociażby zostało ono spowodowane przeoczeniem. Zagadnienie, czy prostowana niedokładność, błąd lub inna omyłka znajduje poparcie w dokumentacji akt postępowania jest bez znaczenia dla oceny samej możliwości dokonania sprostowania. Innymi słowy sprostowanie w żadnym wypadku nie może prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia (por. postanowienia NSA z dnia: 15 września 2016 r., sygn. akt II FSK 3573/13, LEX nr 2119058). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sprostowanie dokonane zaskarżonym postanowieniem we wskazanym wyżej zakresie uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 465/23, nie jest sprostowaniem oczywistej omyłki pisarskiej w rozumieniu art. 156 § 1 P.p.s.a. Stanowi ono ewidentną ingerencję w merytoryczną treść rozstrzygnięcia i stąd nie mogło być objęte przewidzianym w powołanym przepisie trybem rektyfikacji orzeczenia sądowego. Należy mieć również na uwadze, że od ww. wyroku Sądu Wojewódzkiego organ administracji wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżono wyrok z dnia 4 lipca 2023 r. w całości. Zatem wskazane wyżej niespójności i błędy w uzasadnieniu tego wyroku będą mogły zostać ocenione przez Naczelny Sąd Administracyjny pod kątem ewentualnego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. w orzeczeniu kończącym postępowanie kasacyjne. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Zawarty w zażaleniu wniosek o zasądzenie kosztów postępowania nie podlegał uwzględnieniu, gdyż przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postępowaniu zażaleniowym nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów.