Sygnatura
III OZ 646/25
Postanowienie NSA z 17 lutego 2026 r., III OZ 646/25
Wynik
Oddalono zażalenie
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 17 lutego 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (sprawozdawca) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: asystent sędziego Marita Sukiennik-Sikora po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia O. z siedzibą w S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 878/25 w sprawie wniosku Stowarzyszenia O. z siedzibą w S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Stowarzyszenia O. z siedzibą w S. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 16 stycznia 2025 r. nr DOOŚ-OA.4205.1.2015.192 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia oddalić zażalenie.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 4 czerwca 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 878/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie, Sąd I instancji), po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2025 r., wniosku skarżącego Stowarzyszenia O. z siedzibą w S. (dalej: Stowarzyszenie, Wnioskodawca) o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej: GDOŚ, organ II instancji) z 16 stycznia 2025 r. nr DOOŚ-OA.4205.1.2015.192 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na "Budowie i eksploatacji pierwszej w Polsce Elektrowni Jądrowej, o mocy elektrycznej do 3750 MWe, na obszarze gmin: Choczewo lub Gniewino i Krokowa" planowanego do realizacji w wariancie 1 – lokalizacja Lubiatowo-Kopalino, podwariant techniczny 1A, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z 5 marca 2025 r. Stowarzyszenie wywiodło skargę na decyzję GDOŚ z 16 stycznia 2025 r. nr DOOŚ-OA.4205.1.2015.192. W skardze na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a., Stowarzyszenie wniosło o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez organ II instancji, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku przez organ, o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji przez WSA w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a, z powodu prawdopodobieństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych lub niemożliwych do odwrócenia skutków. Uzasadniając swoje stanowisko Stowarzyszenie wskazało, że wniosek motywowany jest niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych, jak i niemożliwych do odwrócenia skutków. Zdaniem Wnioskodawcy, prowadzone prace przygotowawcze (geologiczne) już na obecnym etapie powodują istotne szkody, takie jak naruszenia cieków wodnych, zanieczyszczenie światłem oraz hałas. Podkreślone zostało, że brak uwzględnienia w zaskarżonej decyzji istotnych kwestii wskazanych w skardze (w tym związanych ze składowiskiem odpadów oraz odpadów promieniotwórczych) stwarza ryzyko niekontrolowanego negatywnego oddziaływania na środowisko, w tym zanieczyszczenia gleby, wód gruntowych, powietrza, a nadto może negatywnie wpłynąć na zdrowie mieszkańców i ekosystem. Wykonanie zaskarżonej decyzji na obecnym etapie powoduje realne ryzyko wystąpienia szkód o znacznych rozmiarach, a także niemożliwych do odwrócenia, co uzasadnia jej wstrzymanie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia. Powołując się na postanowienie NSA z 14 stycznia 2025 r. sygn. akt I OZ 815/24 Stowarzyszenie wskazało, że uzasadnienie wniosku o udzielenie zabezpieczenia nie może być przez Sąd rozpatrywane w oderwaniu od treści skargi. Skarżący uznał, że nie ma obowiązku ponawiania w tym miejscu argumentacji już wcześniej podniesionej w punktach od I do XIV skargi. Pismem z 7 maja 2025 r. uczestnik postępowania P. sp. z o.o. z siedzibą W. (dalej: Spółka) przedstawiła odpowiedź na wniosek Stowarzyszenia o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wnosząc o wydanie postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz przeprowadzenie dowodu z załączonej dokumentacji fotograficznej na okoliczność wykazania występującego na przedmiotowym terenie od lat zjawiska sezonowego zalewania. Uzasadniając swoje stanowisko stwierdziła, że prowadzone prace nie są pracami przygotowawczymi w rozumieniu ustawy Prawo budowlane jak również ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 1410 ze zm.; dalej Jądrowa ustawa inwestycyjna). Prace te, obejmujące przeprowadzenie robót geologicznych, realizowane są zgodnie z art. 11 Jądrowej ustawy inwestycyjnej, stosownie do którego, w przypadku gdy do przeprowadzenia pomiarów, badań lub innych prac niezbędnych do sporządzenia m.in. raportu lokalizacyjnego, o którym mowa w art. 35b ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, konieczne jest wejście na teren cudzej nieruchomości, inwestor może wystąpić do wojewody z wnioskiem o wydanie decyzji o wskazaniu lokalizacji inwestycji lub zezwolenia na wejście na teren nieruchomości. W związku z faktem, że w raporcie lokalizacyjnym, który stanowi załącznik do wniosku o wydanie przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki zezwolenia na budowę obiektu jądrowego, należy zawrzeć dane i informacje geologiczne, niezbędne było uprzednie przeprowadzenie szczegółowych robót geologicznych na terenie lokalizacji przyszłej elektrowni jądrowej. W tym celu Spółka w dniu 18 lipca 2023 r. uzyskała decyzję Wojewody Pomorskiego, znak: Wl-111.747.1.21.2023.AM, o wskazaniu lokalizacji inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej dla przedsięwzięcia. Wycinka lasu została przeprowadzona przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe (zgodnie z dyspozycją art. 11a Jądrowej ustawy inwestycyjnej oraz porozumieniem pomiędzy PGL Lasy Państwowe a Spółką w zakresie wycinki terenu pod roboty geologiczne). Zgodnie bowiem z art. 11a Jądrowej ustawy inwestycyjnej, jeżeli do przeprowadzenia pomiarów, badań lub innych prac niezbędnych do sporządzenia raportu lokalizacyjnego, o którym mowa w art. 35b ust. 3 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, jest konieczne usunięcie drzew lub krzewów z nieruchomości zarządzanych, na podstawie ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, przez PGL Lasy Państwowe, przepisy art. 31 stosuje się odpowiednio. W ocenie Spółki, nieuzasadnione jest łączenie przeprowadzonej wycinki na obszarze około 40 ha oraz prowadzenia robót geologicznych z postępowaniem w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Prowadzone prace geologiczne nie stanowią prac przygotowawczych, o których mowa w art. 17 Jądrowej ustawy inwestycyjnej. Tego typu wycinka nie jest również rozumiana jako szkoda w środowisku w rozumieniu ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (tj. Dz.U. z 2020 poz. 2187), bowiem była realizowana na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów Jądrowej ustawy inwestycyjnej. Zdaniem Spółki bezpodstawne jest również twierdzenie, że jej działania w zakresie prowadzonych robót geologicznych doprowadziły do spowodowania zalania terenu w pobliżu tych prac. Skarżący bowiem nie przedstawił jak wyglądał ten teren przed rozpoczęciem prowadzenia ww. prac, tym samym nie uprawdopodobnił, że teren ten został zalany w wyniku działań Spółki, a nie że np. zalewanie tego terenu następuje okresowo w wyniku warunków pogodowych. Według wiedzy Spółki, przedmiotowy teren był już zalewany okresowo (przed rozpoczęciem robót geologicznych w 2024 r.), co miało miejsce w roku 2018, czyli przed przeprowadzeniem wycinek związanych z tymi robotami. Podtopienia na terenach leśnych występowały okresowo z mniejszym lub większym nasileniem najczęściej wiosną, zwłaszcza w latach o znacząco wyższej częstotliwości opadów. Podkreślone przez Spółkę zostało, że obszar realizacji przedsięwzięcia stanowi teren leśny o pochodzeniu antropogenicznym (las zasadzony przez człowieka w celu stabilizacji wydm pod koniec XIX wieku). Na skład jakościowy lasu składają się przede wszystkim: sosna i kosodrzewina, które są gatunkami pospolitymi i nie objętymi na tym terenie ochroną prawną w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 1478). Ponadto, obszar ten położony jest poza istotnymi formami ochrony przyrody, takimi jak: obszar Natura 2000, park narodowy, rezerwat przyrody czy park krajobrazowy. Z uwagi na walory krajobrazowe objęty jest on jedynie nadmorskim obszarem chronionego krajobrazu. Mając na uwadze powyższe, sam fakt usunięcia drzew, o których mowa powyżej, nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy mieć bowiem na względzie, że w przypadku braku realizacji inwestycji teren ten w każdym dowolnym momencie mógłby zostać z powrotem zalesiony rodzimymi gatunkami roślinności, co skutkowałoby po stosunkowo niedługim okresie czasu odtworzeniem stanu pierwotnego sprzed wycinki. Podkreślono, że warunki panujące w pasie nadmorskim sprzyjają odtwarzaniu się tego typu siedliskowego lasu z wysoką efektywnością sukcesji. Utrata 330 ha powierzchni stanowić będzie nieznaczny ubytek (część promila) całości tego typu powierzchni leśnej i nie będzie powodowała wpływu na zdolności produkcyjne tlenu i jednocześnie pochłaniania dwutlenku węgla. Podkreślone zostało również, że w pkt IV decyzji środowiskowej został nałożony na Spółkę szereg wymagań i warunków w zakresie kompensacji, w tym m.in. wymaganie zachowania 50% powierzchni lasów w miejscu realizacji przedsięwzięcia oraz po zakończeniu etapu budowy, odtworzenie ukształtowania terenu, rekultywację gleby i ziemi oraz zalesianie, nasadzenie drzew i krzewów oraz roślinności zielnej. Spółka wystąpiła w sierpniu 2024 r. o wydanie pozwolenia na prace przygotowawcze obejmujące ww. wycinkę i obecnie w tym zakresie toczy się postępowanie, w tym prowadzona jest przez GDOŚ ponowna ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Na podstawie tego pozwolenia, będzie dopiero możliwa wycinka drzew i krzewów na warunkach określonych w tym pozwoleniu. Przedmiotem ponownej oceny przez GDOŚ jest również aktualność wymogów w zakresie wycinki i kompensacji przyrodniczej zawartych w uprzednio wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W odniesieniu do zarzutów dotyczących etapu eksploatacji, dotyczących przede wszystkim kwestii gospodarowania odpadami oraz odpadami promieniotwórczymi, stwierdzono, że są one bezprzedmiotowe w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W ocenie Spółki, trudne do odwrócenia skutki obejmują wyłącznie następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, a nie obejmują następstw jego eksploatacji. Dodatkowo kwestie będą analizowane w głównym postępowaniu sądowoadministracyjnym w przedmiocie oceny legalności zaskarżonej decyzji. Odnośnie zarzutów dotyczących etapu realizacji przedsięwzięcia, to podczas tego etapu nie powstaną żadne odpady promieniotwórcze, dlatego w tym zakresie też nie będzie żadnych następstw wynikających z podjęcia realizacji przedsięwzięcia, przede wszystkim oddziaływania na środowisko, w tym zanieczyszczenia gleb, powietrza czy wpływu na ludzi. Co do odpadów konwencjonalnych, Spółka zaznaczyła, że na terenie przedsięwzięcia nie będzie prowadzone żadne składowisko odpadów, a odpady będą jedynie przechowywane i selekcjonowane zgodnie z warunkami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W odniesieniu do oddziaływania na wody gruntowe, gleby oraz powietrze, należy wskazać, że w tym aspekcie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zostały zawarte stosowne warunki, jak również podkreślono, że wszelkie prace związane z korzystaniem z wód będą wymagać zgód wodnoprawnych. Ponadto, skarżący nie wykazał i nie uprawdopodobnił w jaki dokładnie sposób oraz w jakim zakresie dopuszczalnych wartości norm jakości środowiska prowadzone aktualnie prace miałyby negatywny wpływ na wskazane powyżej komponenty środowiska. W odniesieniu do zarzutów związanych z zanieczyszczeniem światłem, stwierdzono, że w decyzji zostały nałożone na Spółkę szczegółowe wymogi mające na celu ograniczenie tego zanieczyszczenia. W zakresie zanieczyszczenia hałasem nie zostały nałożone wymogi w decyzji, bowiem GDOŚ uznał, że przyjęte rozwiązania w zakresie akustyki są wystarczające i nie będą powodować uciążliwości dla mieszkańców gminy Choczewo. Wyjątek będzie stanowił etap prac przygotowawczych i robót budowlanych z wykorzystaniem określonych pojazdów i maszyn, gdzie organ co do zasady ograniczył możliwość prowadzenia tych prac do dni powszednich w godzinach od 6 do 22 (pkt 11.1.16 decyzji środowiskowej). Jednakże również w tym przypadku nie wystąpią skutki trudne do odwrócenia, bowiem działania te będą miały charakter tymczasowy, a w przypadku braku kontynuacji realizacji przedsięwzięcia (np. w wyniku uchylenia decyzji) takie zanieczyszczenia nie będą już występować. W zakresie zarzutu dotyczącego negatywnego wpływu na krajobraz, w decyzji zostały nałożone na Spółkę obowiązki mające na celu ograniczenie tego oddziaływania. Jednakże również w tym przypadku nie wystąpią trudne do odwrócenia skutki, bowiem w przypadku braku kontynuacji realizacji przedsięwzięcia sprzęt budowlany zostanie zdemontowany, ewentualne obiekty budowlane zostaną rozebrane zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane, a teraz przywrócony do stanu pierwotnego. Tym samym również w tym przypadku brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów w zakresie atrakcyjności turystycznej terenu. Opisanym na wstępie postanowieniem z 4 czerwca 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 878/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji GDOŚ z 16 stycznia 2025 r. nr DOOŚ-OA.4205.1.2015.192 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. W uzasadnieniu postanowienia Sądu I instancji wskazano, że wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Wnioskodawca nie wykazał w argumentacji przedstawionej we wniosku zaistnienia realnego ryzyka wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków, które może spowodować wykonanie zaskarżonej decyzji, a zatem nie wykazał istnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 86f ust. 1 ustawy środowiskowej. Podniesione przez skarżącego we wniosku okoliczności nie są wystarczające do uznania, że wykonanie zaskarżonej decyzji może wywołać trudne do odwrócenia skutki, w postaci znacznej szkody czy też trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja wniosku nie została wyodrębniona z zakresu argumentacji przedstawionej na poparcie zarzutów skargi co do decyzji środowiskowej. Pełnomocnik strony skarżącej odsyła do argumentacji zaprezentowanej w całym uzasadnieniu skargi. Należy zauważyć, że w pkt XV. wskazuje, że prowadzone prace przygotowawcze (geologiczne) już na obecnym etapie powodują istotne szkody takie jak naruszenie cieków wodnych, zanieczyszczenie światłem oraz hałas, a brak uwzględnienia w decyzji kwestii związanych ze składowiskiem odpadów oraz odpadów promieniotwórczych stwarza ryzyko niekontrolowanego negatywnego oddziaływania na środowisko. Sąd I instancji zauważył, że planowane przedsięwzięcie, a więc budowa pierwszej w Polsce elektrowni jądrowej to zamierzenie o niespotykanej dotąd skali, planowane do realizacji na przestrzeni wielu lat. Uruchomienie pierwszego reaktora przewidywane jest na 2033 r. To czyni zarzuty dotyczące trudnych do odwrócenia skutków dla środowiska, w tym zdrowia i życia ludzi, ze względu na powstawanie odpadów (w tym odpadów promieniotwórczych), oddziaływania światłem, hałasem, uwalniania trytu do Morza Bałtyckiego - całkowicie niezasadnymi. W ramach analizy zasadności wniosku o wstrzymanie możliwe jest dokonanie oceny trudnych do odwrócenia skutków czy znaczącej szkody, które mogą powstać w związku z podjęciem realizacji przedsięwzięcia, nie zaś z jego przyszłą, a w tym przypadku odległą w czasie eksploatacją. Kwestie następstw środowiskowych wynikających z eksploatacji przedsięwzięcia będą analizowane na etapie oceny legalności wydanej decyzji. Planowana elektrownia jądrowa z pewnością nie jest przedsięwzięciem, którego eksploatacja nastąpi zanim zostanie oceniona legalność wydanej decyzji. W ocenie Sądu I instancji, w przypadku zaś oddziaływania światłem, hałasem, gospodarowania odpadami, które będą miały miejsce na etapie prac przygotowawczych czy na etapie budowy przedsięwzięcia, wnioskodawca nie przedstawił żadnej argumentacji, która wskazywałaby na wystąpienie przesłanek uzasadniających przyznanie ochrony tymczasowej. Każde przedsięwzięcie oddziałuje na środowisko w powyższym zakresie, jednak nie oznacza to, że z tego powodu wystąpią znaczące szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Etap prac przygotowawczych czy prac budowlanych to etapy, w których oddziaływanie powodowane dla środowiska ma charakter przejściowy. Jeżeli chodzi o skutki dla środowiska, które zdaniem wnioskodawcy stwarzają prowadzone aktualnie prace geologiczne, to zarówno organ, jak też inwestor mają rację, że ich oddziaływania i powodowane skutki nie mogą być utożsamiane z następstwami podjęcia realizacji przedsięwzięcia. Prowadzone są prace, które zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. b tiret czwarte ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących (Dz.U. z 2024 r., poz. 1410 t.j.), stanowią inwestycję towarzyszącą, nie zaś prace przygotowawcze w ramach realizacji inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej. To w ramach tych prac umożliwiających wykonanie pomiarów i badań na potrzeby sporządzenia raportu lokalizacyjnego, dokonywana jest aktualnie wycinka drzew zgodnie z treścią art. 11a ww. ustawy i porozumieniem zawartym pomiędzy PGL Lasy Państwowe a inwestorem. Ewentualne więc zalewanie terenów leśnych, a także drogi dojazdowej do miejscowości S. nie ma żadnego związku z zaskarżoną decyzją. Sąd I instancji zaznaczył, że analizując nieodwracalność strat dla środowiska czy wystąpienie znaczącej szkody nie można oceniać planowanej inwestycji tylko w zakresie lokalnego odziaływania. Wnioskodawca przedstawił argument w postaci utraty możliwości pochłaniania 3360 ton dwutlenku węgla wobec konieczności wycięcia drzew z powierzchni ponad 300 ha, a tym samym brak możliwości produkcji 2520 ton tlenu rocznie. Jednak przy stawianym zarzucie nie wziął pod uwagę, że elektrownia jądrowa będzie produkowała rocznie ok. 27 mln MWh czystej energii. Jak słusznie poodnosi organ oraz inwestor planowane przedsięwzięcie charakteryzuje się niezwykle niskim śladem węglowym wynoszącym 6,01 g CO2/kWh. Z raportu o ochronie środowiska wynika, że planowany do realizacji wariant inwestycji pozwoli na ograniczenie emisji CO2 o ponad 13,3 mln ton w pierwszym roku eksploatacji, co odpowiada wycofaniu z ruchu około 3 mln samochodów osobowych. Z pozyskanego w sieci opracowania na temat porównania kosztów i zysków z elektrowni jądrowej z innymi źródłami energii (artykuł Akademia Przemysłu i Środowiska i powołane tam opracowanie) wynika, że emisja elektrowni jądrowych jest od 61 do 76 razy niższa niż emisja charakterystyczna dla energetyki węglowej, zaś ponad 3-krotnie niższa od fotowoltaiki instalowanej na dachach domów. Tytułem przykładu warto przytoczyć dane podane w sieci w artykule "Panele fotowoltaiczne a drzewa - na co uważać". Wynika z niego, że 100 MWh energii pochodzącej z fotowoltaiki to ekwiwalent posadzenia ponad 1100 drzew. Z tej perspektywy zarzut wycinki 330 ha drzew z powodu zamiaru realizacji w interesie społecznym elektrowni produkującej rocznie ok. 27 mln MWh energii, co będzie stanowiło ekwiwalent kilkuset milionów posadzonych drzew, jest nieprzekonujący co do możliwości oceny, że może dojść do nieodwracalnych skutków dla środowiska. Ryzyko podjęcia realizacji tej inwestycji nie jest więc ryzykiem związanym ze znaczącymi i niemożliwymi do odwrócenia skutkami dla środowiska, nawet gdyby miało się okazać, że decyzja środowiskowa miałaby zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Pismem z 26 czerwca 2025 r. Stowarzyszenie wywiodło zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z 4 czerwca 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 878/25. Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie przez WSA w Warszawie przy wydawaniu postanowienia, wysokiego prawdopodobieństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych lub niemożliwych do odwrócenia skutków, które to prawdopodobieństwo zostało wykazane w uzasadnieniu skargi. Na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji GDOŚ z 16 stycznia 2025 r. ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia przez Sąd tego wniosku wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji GDOŚ zostało wskazane w samej skardze. Skarżący wówczas szczegółowo i dostatecznie nakreślił wpływ (w szczególności wpływ negatywny) planowanej inwestycji. Samo zaś uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (złożone w ramach skargi na przedmiotową decyzję) nie może być przez sąd rozpatrywane w oderwaniu od całej treści wniesionej skargi. Wobec powyższego niezasadne są twierdzenia Sądu I instancji w tym zakresie, a tym samym przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd I instancji winien wziąć pod uwagę nie tylko argumentację zawartą w ostatniej części uzasadnienia skargi (pkt XV skargi), lecz nadto Sąd I instancji winien rozpatrzyć całą treść skargi jako takiej, zwłaszcza z uwagi na fakt, że skarżący istotnie odsyła do argumentacji zawartej w pkt od I do XIV uzasadnienia skargi. Za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawiają wszelkie argumenty podnoszone przez skarżącego w treści całej skargi, nie zaś tylko te, które nakreślone zostały w pkt XV uzasadnienia skargi. W dalszej części uzasadnienia Sąd I instancji wskazuje, jakoby zarzuty Skarżącego były "całkowicie niezasadne", jednakże – zdaniem Skarżącego – nie podając przy tym jakichkolwiek argumentów. Sąd I instancji ogranicza się wyłącznie do ogólnego stwierdzenia, iż uruchomienie pierwszego reaktora planowane jest na 2033 r. (na marginesie Spółka wskazała, że eksperci mówią o możliwym opóźnieniu sięgającym minimum dwa lata). W ocenie Skarżącego takie stanowisko Sądu nie może się ostać. Sam fakt planowanej daty uruchomienia reaktora nie ma najmniejszego znaczenia dla niebezpieczeństwa wynikającego z całego przedsięwzięcia, w tym w szczególności w zakresie trwających prac przygotowawczych. Bezpodstawne są także twierdzenia Sądu I instancji, jakoby Skarżący "nie przedstawił żadnej argumentacji, która wskazywałaby na wystąpienie przesłanek uzasadniających przyznanie ochrony tymczasowej". Sąd całkowicie niezasadnie ogranicza się w uzasadnieniu do negowania stanowiska Skarżącego, jednakże przy jednoczesnym braku powołania jakichkolwiek kontrargumentów. W odniesieniu zaś do powoływanej na str. 12 uzasadnienia postanowienia kwestii dot. "inwestycji towarzyszącej" Stowarzyszenie stwierdziło, że pomimo iż prowadzone prace rzekomo mają charakter inwestycji towarzyszącej (na co również inwestor, ani też Sąd I instancji nie wskazują dowodów, zatem jest to stwierdzenie sporne), to pozostają one nieoderwalnie związane z całym przedsięwzięciem, którego podstawę realizacji stanowi zaskarżona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Gdyby bowiem przedmiotowa decyzja środowiskowa nie została wydana, to żadne prace oraz inwestycje towarzyszące nie mogłyby być prowadzone. Wobec powyższego zarówno zalewanie terenów leśnych, jak i dróg dojazdowych ma swoją przyczynę w wykonalności zaskarżonej decyzji. W odniesieniu zaś do twierdzeń Sądu, jakoby przedmiotowe tereny ulegały sezonowemu zalewaniu jeszcze przed rozpoczęciem prac Stowarzyszenie podkreśliło, że nigdy dotychczas przedmiotowe zalania nie osiągały tak wielkiej skali. Obecnie bowiem, z uwagi na prowadzone prace, przejazd zalaną drogą jest w zasadzie niemożliwy, zaś stan ten nie ulega najmniejszej poprawie. Nie jest to zatem już wyłącznie takie zjawisko, które nasila się przy roztopach czy opadach i zanika w ciągu kilku dni. Co także istotne, również w tym zakresie ze strony Sądu I instancji czy inwestora nie przedstawiono jakichkolwiek dowodów na poparcie ww. twierdzeń przeciwko stronie skarżącej. W ocenie Stowarzyszenia, w przedmiotowej sprawie trudne (a nadto także niemożliwe) do odwrócenia skutki stanowią następstwa wynikające z realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego to przedsięwzięcia wydano zaskarżoną decyzję środowiskową. Decyzja środowiskowa stanowi fundament całej inwestycji, Jeśli zaś mowa o czynnikach wywołujących te negatywne skutki to nie ograniczają się one wyłącznie do wywołanych stricte w wyniku realizacji tejże konkretnie decyzji, lecz odnoszą się szerzej - do wszystkich czynności podejmowanych w związku z tym przedsięwzięciem, dla którego wydano decyzję środowiskową. Tym samym, zarówno jakiekolwiek prace przygotowawcze, jak również realizacja inwestycji towarzyszących - wbrew twierdzeniom Sądu I instancji - mają zastosowanie w zakresie przepisu art. 86f ustawy środowiskowej, wobec tego zasadne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący wniósł o pominięcie stanowiska przedstawionego na ostatniej stronie uzasadnienia postanowienia, odnoszącego się do pozyskanego w sieci opracowania na temat porównania kosztów i zysków z elektrowni jądrowej z innymi źródłami energii. Skarżący podtrzymuje tym samym stanowisko wyrażone w skardze, dotyczące skutków wynikających z planowanej wycinki lasów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Natomiast zgodnie z art. 86f ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1112 ze zm.; dalej też: ustawa środowiskowa), do skargi na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach stosuje się przepis art. 61 § 3 p.p.s.a., z tym, że przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w tym przepisie, rozumie się następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wydano zaskarżoną decyzję. Innymi słowy, z jednej strony przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji środowiskowej jest "znaczna szkoda", przez którą należy rozumieć taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia (por. postanowienia NSA: z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. II OZ 1026/12, LEX nr 1248494; z dnia 26 października 2012 r., sygn. II OSK 1841/12, LEX nr 1240712). Z drugiej strony przesłanką uzasadniającą udzielenie ochrony tymczasowej są trudne do odwrócenia następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, które nastąpią w konsekwencji określonego w skardze naruszenia prawa lub interesu prawnego. Przepis art. 86f, ust. 1 ustawy środowiskowej został dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy z 30 marca 2021 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 784) i wszedł w życie 13 maja 2021 r. W obecnym stanie prawnym, ewentualne, a zatem nawet hipotetyczne podjęcie realizacji przedsięwzięcia musi zostać ocenione przez pryzmat następstw wynikających z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. W ramach oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sąd administracyjny ocenia jakie potencjalne następstwa dla środowiska może wywołać "wykonanie" decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dlatego też, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z uwagi na skutki, jakie wywoła realizacja przedsięwzięcia po uregulowaniu jego stanu formalno-prawnego na dalszych etapach postępowania inwestycyjnego. Ponadto, art. 86f ustawy środowiskowej został ponownie znowelizowany na podstawie art. 1 pkt 21 ustawy z 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1890). Nowelizacją z 13 lipca 2023 r. dodano art. 86f, ust. 2a, ustawy środowiskowej, który stanowi, że sąd może wstrzymać wykonanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 86f, ust. 1 ustawy środowiskowej, nastąpią w konsekwencji określonego w skardze naruszenia prawa lub interesu prawnego. Dokonując wykładni tego przepisu należy pamiętać, że w polskim porządku prawnym instytucja tzw. ochrony tymczasowej została uregulowana zgodnie z wytycznymi sformułowanymi w rekomendacji Komitetu Ministrów Rady Europy nr R/89/8 z 15 listopada 1989 r. o tymczasowej ochronie sądowej w sprawach administracyjnych. Rekomendacja przewiduje możliwość elastycznego korzystania ze środków ochrony tymczasowej, w tym uchylanie ich oraz wprowadzanie pewnych ograniczeń czasowych. Zastrzega przy tym, że środki te nie mogą zastępować orzeczeń zawierających merytoryczną ocenę aktu czy też wpływać na ich treść. Dlatego też, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, obowiązek uprawdopodobnienia, że trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 86f, ust. 1 ustawy środowiskowej, nastąpią w konsekwencji określonego w skardze naruszenia prawa lub interesu prawnego, nie oznacza, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania tego rodzaju decyzji sąd administracyjny dokonuje oceny zasadności zarzutów podnoszonych w skardze lub kontroli legalności zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Natomiast oznacza to, że norma z art. 86f, ust. 2a, ustawy środowiskowej ogranicza możliwość uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tylko do przypadków, w których przesłanki wstrzymania wykonania zostają spełnione w odniesieniu do prawa lub interesu prawnego skarżącego składającego wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej. Nie chodzi tu zatem o szeroko rozumiane następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wydano zaskarżoną decyzję, a więc wszelkie następstwa dla środowiska, ale tylko następstwa będące skutkiem potencjalnego naruszenia prawa lub interesu prawnego skarżącego. W tak zakreślonych ramach prawnych Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania o prawidłowości oceny Sądu I instancji, zgodnie z którą zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji środowiskowej pozbawiony był należytego uzasadnienia, co stanowiło podstawę odmowy udzielenia ochrony tymczasowej. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący wskazać na konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane (zob. postanowienie NSA z 8.11.2022 r., sygn. akt II OSK 2321/22, LEX nr 3433102). Stanowisko składającego zażalenie, zgodnie z którym przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd I instancji winien wziąć pod uwagę nie tylko argumentację zawartą w ostatniej części uzasadnienia skargi, lecz winien rozpatrzyć całą treść skargi jako takiej, zwłaszcza z uwagi na fakt, że skarżący odsyła do argumentacji zawartej w pkt od I do XIV uzasadnienia skargi, nie zasługiwało na uwzględnienie. Przypomnieć skarżącemu Stowarzyszeniu należy, że przesłanki przyznania ochrony tymczasowej nie są identyczne z kryteriami kontroli legalności decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jak na wstępie rozważań wskazano, przesłankami wstrzymania wykonania decyzji środowiskowej jest uprawdopodobnienie znacznej szkody, przez którą należy rozumieć taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia lub uprawdopodobnienie trudnych do odwrócenia następstw wynikających z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, które nastąpią w konsekwencji określonego w skardze naruszenia prawa lub interesu prawnego. Sąd administracyjny nie tylko nie ma obowiązku, ale nie ma też uprawnienia do zastępowania wnioskującego o udzielenie ochrony tymczasowej w formułowaniu argumentacji przemawiającej za jej udzieleniem. Tymczasem stanowisko Stowarzyszenia w istocie zmierza do przerzucenia na Sąd ciężaru uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu, oczekując, że to Sąd samodzielnie powiąże zarzuty i twierdzenia skargi z przesłankami wskazanymi w art. 61 § 3 w zw. z art. 86f, ustawy środowiskowej oraz przedstawi argumentację w tym zakresie. Co więcej, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd I instancji, a także Naczelny Sąd Administracyjny nie może dokonać merytorycznej kontroli zaskarżonej decyzji, tzw. przedsądu, co oznacza, że argumenty dotyczące zakresu przedsięwzięcia i jego realizacji jako całości nie mogły zostać ocenione na tym etapie postępowania. Zdaniem składającego zażalenie Stowarzyszenia, WSA w Warszawie, odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie podał jakichkolwiek argumentów i ograniczył się do negowania stanowiska skarżącego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia WSA w Warszawie z 4 czerwca 2025 r. sygn. akt IV SA/Wa 878/25 zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. Zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie elementy wymagane przez odpowiednio stosowany art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a., w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz szczegółowe wyjaśnienie powodów, dla których Sąd I instancji odmówił uwzględnienia wniosku. Stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest klarowne, jasne, nie nastręcza wątpliwości i pozwala na poddanie zaskarżonego postanowienia właściwej kontroli instancyjnej. Wbrew stanowisku skarżącego uzasadnienie przedstawia szeroką argumentację co do okoliczności podniesionych we wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Należy również zauważyć, że ocena dokonana przez Sąd I instancji charakteryzuje się znacznie większą szczegółowością niż sam wniosek Stowarzyszenia o udzielenie ochrony tymczasowej. Co więcej, Sąd I instancji, aby ocenić twierdzenia skarżącego, dopuścił z urzędu dowód z dokumentu. Fakt, że wynik oceny wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej nie jest zgodny z oczekiwaniami Stowarzyszenia, nie świadczy o wadliwości ani o braku argumentacji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W dalszej części zażalenia argumentacja Stowarzyszenia oscyluje wokół podstawy prowadzonych robót geologicznych i towarzyszącej im wycinki drzew oraz okoliczności zalewania terenu. Kwestia podstawy prowadzonych robót została wyczerpująco przedstawiona w piśmie inwestora z 7 maja 2025 r., w którym wskazano, że prace te realizowane są zgodnie z wydaną na podstawie art. 11 Jądrowej ustawy inwestycyjnej decyzją Wojewody Pomorskiego z 18 lipca 2023 r. znak: Wl-111.747.1.21.2023.AM, o wskazaniu lokalizacji inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej dla przedsięwzięcia. Wycinka lasu z kolei została przeprowadzona przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe zgodnie z art. 11a Jądrowej ustawy inwestycyjnej, oraz porozumieniem pomiędzy PGL Lasy Państwowe a Spółką w zakresie wycinki terenu pod roboty geologiczne. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. in fine, możliwość wstrzymania wykonania aktu dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W art. 61 § 3 p.p.s.a. ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym, której tożsamość wyznaczają elementy określające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotów oraz identyczność obu podstaw - prawnej i faktycznej. Z tego powodu o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będą sprawy wykazujące tożsamość podmiotową i przedmiotową. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Z okoliczności niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, że prowadzone prace, na które powołuje się Stowarzyszenie, są wykonywane na innej podstawie niż zaskarżona decyzja GDOŚ z 16 stycznia 2025 r. nr DOOŚ-OA.4205.1.2015.192. Z tych powodów odwoływanie się przez Stowarzyszenie do skutków opisanych we wniosku prac przygotowawczych wykracza poza granice tej sprawy, co czyni argumentacje bezzasadną. Uzupełniająco należy dodać, że Spółka uprawdopodobniła, że okresowe zalewanie terenu występowało jeszcze przed rozpoczęciem pracy. Stowarzyszenie nie przedstawiło dowodu uprawdopodobniającego tezę przeciwną, poprzestając jedynie na gołosłownych twierdzeniach również w tym zakresie. Należy wyjaśnić, że Naczelny Sąd Administracyjny podziela co do zasady ocenę przedstawioną przez WSA w Warszawie. Trafnie Sąd I instancji odnotował, że skoro uruchomienie pierwszego reaktora przewidywane jest na 2033 r., to ocena trudnych do odwrócenia skutków czy znaczącej szkody, które mogą powstać w związku z jego przyszłą i odległą w czasie eksploatacją jest bezprzedmiotowa. Planowana elektrownia jądrowa z pewnością nie jest przedsięwzięciem, którego eksploatacja nastąpi zanim zostanie oceniona legalność wydanej decyzji środowiskowej. Zgodzić należy się z oceną Sądu I instancji, że odnośnie oddziaływania światłem, hałasem, gospodarowania odpadami, które będą miały miejsce na etapie prac przygotowawczych czy na etapie budowy przedsięwzięcia, wnioskodawca nie przedstawił żadnej argumentacji, która wskazywałaby na wystąpienie przesłanek uzasadniających przyznanie ochrony tymczasowej. Jeżeli chodzi o skutki dla środowiska, które zdaniem wnioskodawcy stwarzają prowadzone prace, w tym potencjalna wycinka 330 ha drzew, to analizując nieodwracalność strat dla środowiska czy wystąpienie znaczącej szkody nie można oceniać planowanej inwestycji tylko w zakresie lokalnego odziaływania. Obszar ten położony jest poza istotnymi formami ochrony przyrody, takimi jak: obszar Natura 2000, park narodowy, rezerwat przyrody czy park krajobrazowy. Utrata 330 ha powierzchni stanowić będzie nieznaczny ubytek całości tego typu powierzchni leśnej w kraju. Co istotne w pkt IV decyzji środowiskowej został nałożony na Spółkę szereg wymagań i warunków w zakresie kompensacji, w tym m.in. wymaganie zachowania 50% powierzchni lasów w miejscu realizacji przedsięwzięcia oraz po zakończeniu etapu budowy odtworzenie ukształtowania terenu, rekultywację gleby i ziemi oraz zalesianie, nasadzenie drzew i krzewów oraz roślinności zielnej. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela pogląd, zgodnie z którym skoro na inwestora nałożono obowiązek wykonania kompensacji przyrodniczej, to nie można uznać, że wystąpią trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 86f, ust. 1 ustawy środowiskowej jako konsekwencja określonego w skardze naruszenia prawa lub interesu prawnego (zob. postanowienie NSA z 10 grudnia 2024 r. sygn. akt III OZ 495/24, CBOSA). Przypomnieć należy, że celem Unii Europejskiej wynikającym z art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864 ze zm.; dalej: TfUE), jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony środowiska. W tym kontekście odnotować jednak należy, że art. 194 ust. 1 lit. b) TfUE wskazuje bezpieczeństwo dostaw energii w Unii jako jeden z podstawowych celów polityki Unii w dziedzinie energetyki (zob. wyrok z dnia 29 lipca 2019 r., [...], C-411/17, EU:C:2019:622, pkt 156). Przy tym polityka Unii w dziedzinie energetyki musi uwzględniać potrzeby zachowania i poprawy stanu środowiska. Oceniając zasadność udzielenia ochrony tymczasowej w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie i eksploatacji pierwszej w Polsce elektrowni jądrowej, należy dokonać wyważenia między korzyściami oczekiwanymi dzięki kwestionowanej działalności a wynikającym z niej pogorszeniem stanu środowiska (por. wyrok TS z 4.05.2016 r., C-346/14, [...], ZOTSiS 2016, nr 5, poz. 1-322). W pkt 2 preambuły dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 z 5 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz zmieniająca dyrektywę 2012/27/UE (dyrektywa 2019/944), wskazano, że rynek wewnętrzny energii elektrycznej powinien przyczyniać się do bezpieczeństwa dostaw i zgodności z zasadami zrównoważonego rozwoju. Z treści przywołanego przepisu wynika, że prawo unijne łączy bezpieczeństwo dostaw z zasadami zrównoważonego rozwoju. Zasada zrównoważonego rozwoju znajduje swoje źródło w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w której w art. 5 wskazano m.in., że Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę środowiska kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju. Treść zasady zrównoważonego rozwoju została dookreślona w art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (aktualny t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 647, dalej: "p.o.ś."), zgodnie z którym przez zrównoważony rozwój rozumie się taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń. Z treści art. 74 Konstytucji można w drodze wykładni wyinterpretować także ogólny cel ochrony środowiska. Jest nim zapewnienie bezpieczeństwa ekologicznego współczesnemu i przyszłym pokoleniom zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa ekologicznego jest częścią wypełnienia przez władze publiczne obowiązku zapewnienia potrzeb człowieka. W ten sposób bezpieczeństwo ekologiczne jest częścią ogólnego bezpieczeństwa państwa, społeczeństwa i obywateli. Zasada zrównoważonego rozwoju jest jedną z fundamentalnych podstaw decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/591 z dnia 6 kwietnia 2022 r. w sprawie ogólnego unijnego programu działań w zakresie środowiska do 2030 r. (Dz. U. UE. L. z 2022 r. Nr 114, str. 22). Zgodnie z treścią art. 3 lit. d) pkt (iv), ww. decyzji, do osiągnięcia celów priorytetowych określonych w art. 2 konieczne jest, aby Komisja, państwa członkowskie, organy regionalne i lokalne oraz zainteresowane podmioty spełniły w stosownych przypadkach następujące warunki: przyjęciu podejścia opartego na zasadzie "zrównoważony rozwój przede wszystkim", w tym poprzez włączenie - w stosownych przypadkach - celów zrównoważonego rozwoju do wytycznych w sprawie lepszego stanowienia prawa i do zestawu instrumentów służących lepszemu stanowieniu prawa, a także usprawnienie i wdrożenie zasady "nie szkodzić". Stosowanie tej zasady na gruncie prawa polskiego polega na ważeniu z jednej strony konstytucyjnych wartości, jakimi są ochrona środowiska i przyrody, a tym samym ochrona interesu społecznego, a z drugiej indywidualnego interesu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 4 października 2010 r., sygn. akt II SA/Lu 349/10, CBOSA). Powołana zasada była również przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który wskazał, że idea zrównoważonego rozwoju zawiera więc w sobie potrzebę uwzględnienia różnych wartości konstytucyjnych i stosownego ich wyważenia (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. K 23/05). W piśmiennictwie wskazuje się, że zasada zrównoważonego rozwoju stanowić może swoistą wagę dla wartości, które w procesie rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej pozostają ze sobą w konflikcie (por. K. Książek, Stosowanie zasad prawa ochrony środowiska w procesie udzielenia ochrony tymczasowej, Prawo i Klimat, nr 3/2023, s. 84). Funkcjonowanie rynku energii, bezpieczeństwo dostaw energii i efektywność energetyczna wchodzą w skład celów określonych w art. 194 ust. 1 TfUE. W swej istocie decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni jądrowej zawsze będzie stanowić kompromis między bezpieczeństwem dostaw energii elektrycznej a potrzebą zachowania i poprawy stanu środowiska. Oznacza to, że nie można na gruncie niniejszej sprawy abstrakcyjnie rozstrzygnąć konfliktu celu jakim jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony środowiska z celem zapewnienia bezpieczeństwa dostaw. Argumenty przedstawione przez Stowarzyszenie, jak wcześniej wyjaśniono, okazały się zaś nie wystarczające, aby uprawdopodobnić spełnienie przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz w związku art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 30 października 2025
- Symbol z opisem
- 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
- Hasła tematyczne
- Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
- Skarżony organ
- Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
- Sędziowie
- Kazimierz Bandarzewski Mirosław Wincenciak /przewodniczący/ Piotr Korzeniowski /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
art. 61 § 3, art. 184 w zw. z art. 197 § 2 · Dz.U. 2024 poz. 935
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny