III OZ 646/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 30 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 66/21 o odrzuceniu skargi R.S. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie.

W niniejszej sprawie R.S. przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczynił decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Jednocześnie skarżący w skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wobec nieuzupełnienia przez R.S. braków formalnych w/w wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakreślonym terminie referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 11 marca 2021 r. sygn. akt II SPP/Wa 20/21 pozostawił wniosek bez rozpoznania. Przedmiotowe zarządzenie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SPP/Wa 20/21. Odpis postanowienia z dnia 30 kwietnia 2021 r. został skarżącemu doręczony w dniu 6 maja 2021 r. Następnie R.S. w dniu 11 marca 2021 r. (data wpływu do Wydziału II Sądu) na formularzu PPF złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Jednocześnie wniósł o przywrócenie terminu do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 17 marca 2021 r. sygn. akt II SPP/Wa 82/21 odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz odmówił przyznania R.S. prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SPP/Wa 82/21 utrzymał w mocy zaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego z dnia 17 marca 2021 r. Odpis postanowienia z dnia 20 kwietnia 2021 r. został skarżącemu doręczony w dniu 5 maja 2021 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2021 r., R.S. – na podstawie § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) – został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu został skarżącemu prawidłowo doręczony w dniu 18 maja 2021 r. R.S. w dniu 21 maja 2021 r. na urzędowym formularzu PPF złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z informacji zawartej w aktach sprawy wynika, że w Rejestrze Opłat Sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 czerwca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 66/21 odrzucił skargę R.S. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] grudnia 2020 r. [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu postanowienia podał, że zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a.") sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3). W ocenie Sądu pierwszej instancji, z akt sprawy jednoznacznie wynika, że odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2021 r. wzywającego skarżącego do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi, został mu prawidłowo doręczony w dniu 18 maja 2021 r. W tej sytuacji R.S. był obowiązany uiścić należny wpis w wyznaczonym terminie, tj. nie później, niż do dnia 25 maja 2021 r. Skarżący w zakreślonym terminie wpisu nie uiścił, a zatem skarga – jako nieopłacona – podlegała odrzuceniu. Jednocześnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że prawomocna odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych prowadzi do podjęcia czynności wpływających na przebieg postępowania i przesuwa jego tok na kolejny etap. Strona w określonym etapie postępowania nie może wielokrotnie i bezpodstawnie ponawiać wniosków o przyznanie prawa pomocy, gdyż dopuszczenie takiej praktyki prowadziłoby do blokowania czynności w sprawie. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może dotyczyć etapu, w stosunku do którego prawomocnie orzeczono o braku podstaw do przyznania takiej pomocy i wywoływać skutków z mocą wsteczną. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia R.S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie ze stanowiska zajętego w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem takim jest między innymi skarga kasacyjna. Stosownie do treści art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności, na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W świetle art. 220 § 3 P.p.s.a., skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie R.S., po prawomocnym negatywnym rozpoznaniu jego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2021 r. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. Wezwanie to zostało skarżącemu doręczone w dniu 18 maja 2021 r. R.S. nie uiścił wpisu sądowego w zakreślonym terminie, co zobowiązywało Sąd pierwszej instancji – na podstawie w/w przepisów – do odrzucenia skargi. Dodatkowo wyjaśnić należy, iż w związku z prawomocnym negatywnym rozpoznaniem poprzedniego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgłoszenie przez niego kolejnego żądania o zwolnienie od kosztów sądowych nie miało wpływu na bieg ustawowego terminu do wykonania zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi. Kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie mógł bowiem – w okolicznościach tej sprawy – uchylić skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia w kwestii prawa pomocy, a w konsekwencji nie mógł uchronić skarżącego przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania do uiszczenia wpisu i zawartego w nim rygoru. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.