III OZ 625/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 września 2025 r. sygn. akt III SAB/Kr 82/25 w sprawie ze skargi K.J. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 18 stycznia 2009 r. o wydanie zaświadczenia żądanej treści postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2025 r. sygn. akt III SAB/Kr 82/25, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), odrzucił skargę K.J. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 18 stycznia 2009 r. o wydanie zaświadczenia żądanej treści, z uwagi na jej wniesienie już po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odpis w/w postanowienia, wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o możliwości wniesienia od niego skargi kasacyjnej, doręczono skarżącemu drogą elektroniczną w dniu 7 września 2025 r. (k. 31-34 akt sądowych). W dniu 7 września 2025 r. K.J. wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 27 sierpnia 2025 r., domagając się jego uchylenia. Jednocześnie złożył wniosek o sprostowanie tego postanowienia w zakresie wadliwej podstawy jego wydania, polegającej na wskazaniu przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., zamiast na wskazaniu przepisu art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 11 września 2025 r. sygn. akt III SAB/Kr 82/25 odrzucił zażalenie (pkt I) oraz odmówił sprostowania postanowienia (pkt II). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a. W świetle art. 178 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Z kolei stosownie do treści art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, których przedmiotem jest odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3. Zgodnie zaś z art. 173 § 1 p.p.s.a., od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem wypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a., przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd pierwszej instancji wskazał, że podstawę odrzucenia skargi stanowił art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (niedopuszczalność z innych przyczyn), a zatem w świetle powołanych przepisów skarżącemu od postanowienia z dnia 27 sierpnia 2025 r. przysługiwała skarga kasacyjna, a nie zażalenie, o czym został on prawidłowo pouczony. Z tych względów WSA w Krakowie, na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. Przechodząc natomiast do rozpoznania wniosku skarżącego o sprostowanie postanowienia z dnia 27 sierpnia 2025 r., Sąd pierwszej instancji stwierdził, że stosownie do treści art. 156 § 1 p.p.s.a., sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Przedmiotem sprostowania mogą być wyłącznie ujawnione w orzeczeniu niedokładności, błędy pisarskie lub rachunkowe albo inne oczywiste omyłki, przy czym chodzi tu jedynie o omyłki sądu, nie zaś pomyłki popełnione przez strony postępowania. Niedokładność lub omyłka może dotyczyć np. oznaczenia stron czy innych uczestników postępowania, oznaczenia (daty, znaku, sygnatury) zaskarżonego aktu lub czynności oraz nazwy organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, przy czym nieprawidłowości te muszą mieć charakter oczywisty. Wykładnia gramatyczna komentowanego przepisu wskazuje, że wszystkie opisane w nim nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty. Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak też z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Wyraża się ona bowiem w tym, że jest natychmiast rozpoznawalna i wynika jednoznacznie z treści orzeczenia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący domaga się sprostowania postanowienia z dnia 27 sierpnia 2025 r., poprzez zmianę podstawy prawnej rozstrzygnięcia z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. na art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. W ocenie Sądu, przedmiotowe postanowienie zostało prawidłowo uzasadnione i nie wymaga sprostowania. Powołana w jego uzasadnieniu podstawa prawna rozstrzygnięcia, tj. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jest również prawidłowa. Wbrew twierdzeniom skarżącego, w uzasadnieniu postanowienia Sąd nie powołał się na powagę rzeczy osądzonej jako podstawę odrzucenia skargi, ale na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19. Przedmiotowa skarga została bowiem złożona po tym, jak organ załatwił merytorycznie sprawę i zakończył postępowanie administracyjne, rozpoznając wniosek z dnia 18 stycznia 2009 r. poprzez wydanie postanowienia z dnia 10 lipca 2009 r. nr 1/09, w którym stwierdził, że organ nie znajduje podstaw, aby uwzględnić żądanie strony wyrażone w w/w wniosku. Powyższe postanowienie z dnia 11 września 2025 r. stało się w całości przedmiotem zażalenia K.J. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wyraził niezadowolenie ze stanowiska zajętego w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zasadności odrzucenia przez WSA w Krakowie zażalenia skarżącego na postanowienie z dnia 27 sierpnia 2025 r. Zgodnie z art. 173 § 1 p.p.s.a., od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie natomiast do treści art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w punktach od 1 do 10 tego przepisu. Z art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a. wynika, że zażalenie przysługuje na postanowienia, których przedmiotem jest odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3. Do postanowień wydawanych przez wojewódzkie sądy administracyjne kończących postępowanie w sprawie należy zaliczyć postanowienia o odrzuceniu skargi. Podstawowym środkiem odwoławczym wnoszonym od tego typu postanowień jest skarga kasacyjna, z wyłączeniem postanowień o odrzuceniu skargi z powodu: złożenia skargi po upływie terminu do jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), nieuzupełnienia w terminie jej braków formalnych (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), jeśli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona (art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.) jak również nieuiszczenia, mimo wezwania, należnego wpisu od skargi (art. 220 § 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie przyczyną odrzucenia skargi przez Sąd pierwszej instancji było jej wniesienie przez skarżącego już po zakończeniu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd wyraźnie wskazał podstawę odrzucenia skargi, tj. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., wobec czego – stosownie do treści art. 173 § 1 p.p.s.a. i a contrario do treści art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a. – właściwym środkiem zaskarżenia postanowienia z dnia 27 sierpnia 2025 r. była skarga kasacyjna. Tymczasem skarżący wniósł na przedmiotowe postanowienie zażalenie, co było niedopuszczalne i musiało skutkować jego odrzuceniem. Jednocześnie zauważyć należy, że złożonego zażalenia nie można było potraktować jako skargi kasacyjnej, z uwagi na niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego, o którym mowa w art. 175 § 1 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowe jest także rozstrzygnięcie WSA w Krakowie w zakresie odmowy sprostowania postanowienia z dnia 27 sierpnia 2025 r. Przepis art. 156 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. W świetle art. 166 p.p.s.a., powyższa regulacja znajduje odpowiednio zastosowanie do postanowień. Oczywistość w/w wadliwości może wynikać z samej natury niedokładności, błędu lub omyłki, jak też z porównania ich z innymi niebudzącymi wątpliwości okolicznościami. Wadliwość taka wyraża się bowiem w tym, że jest natychmiast rozpoznawalna i wynika jednoznacznie z treści orzeczenia. Oczywistość omyłek oznacza, że muszą one powstać w wyniku niewłaściwego odzwierciedlenia w orzeczeniu rzeczywistej i niemogącej budzić wątpliwości woli sądu, są obiektywnie i bez wątpliwości dostrzegalne w treści orzeczenia lub wprost wynikają z zestawienia tej treści z zawartością akt, a powstały z powodu technicznej niedoskonałości ujęcia rozstrzygnięcia sądu w słowach, przedstawienia stanowiska sądu w błędnej formie lub w sposób niedokładny, a więc niepełny i nieprecyzyjny. Wyżej wymienione nieprawidłowości muszą mieć zatem charakter oczywisty, bezsporny, pewny. Sprostowanie orzeczenia sądowego jest konstrukcją procesową, która ma na celu naprawienie jego wadliwości, poprzez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, która jednocześnie nie może prowadzić do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia, co jest dopuszczalne tylko w drodze jego zaskarżenia środkiem odwoławczym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądanie K.J. dotyczące sprostowania uzasadnienia postanowienia z dnia 27 sierpnia 2025 r. wykracza poza omówiony wyżej zakres zastosowania art. 156 § 1 p.p.s.a. Z wniosku tego jednoznacznie wynika bowiem, że skarżący żąda w istocie modyfikacji oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu w/w postanowienia, co oznacza, iż zarzuca WSA w Krakowie błąd w orzekaniu, a to nie może być utożsamiane z oczywistą omyłką, niedokładnością czy błędem pisarskim, podlegającym sprostowaniu. W konsekwencji uznać należy, że w/w postanowienie nie zawiera żadnych nieprawidłowości, o których mowa w art. 156 § 1 p.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.