III OZ 613/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 30 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 552/23 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 27 kwietnia 2023 r. nr [...] w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 27 kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 30 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił A. S.A. z siedzibą w W. (dalej: spółka lub skarżąca) wstrzymania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 27 kwietnia 2023 r. w przedmiocie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z 25 października 2022 r. Wójt Gminy [...] nałożył na spółkę obowiązek wykonania określonych urządzeń zapobiegających szkodom powstałym po zabudowaniu nieruchomości o wskazanych w decyzji numerach ewidencyjnych, położonych w [...]. Z kolei zaskarżoną decyzją z 27 kwietnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku uchyliło decyzję organu I instancji w zakresie terminu oraz rygoru natychmiastowej wykonalności, ustaliło nowy termin wykonania przedmiotowego obowiązku oraz w pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Spółka wniosła skargę na powyższą decyzję z 27 kwietnia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W skardze wniosła między innymi o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazała, że nie powinna być adresatem obowiązków w zakresie wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, bowiem nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, na których mają być prowadzone prace naprawcze. Realizacja decyzji niezgodnej z prawem może narazić spółkę na konsekwencje dotyczące prowadzenia robót budowlanych na gruntach w odniesieniu do których nie posiada ona prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto uchylenie zaskarżonej decyzji przez Sąd I instancji przed zakończeniem prac naprawczych może doprowadzić do sytuacji, że obecni właściciele nieruchomości będą mieli uniemożliwiony dostęp do swoich nieruchomości. Wykonanie obowiązku spowoduje zatem nieodwracalne skutki prawne, ponieważ obowiązek ten jest całkowicie zbędny i nakazany w sposób niesłuszny. Wykonanie obowiązku przez spółkę może doprowadzić do konieczności przywrócenia stanu pierwotnego oraz obowiązku zapłaty odszkodowania za niesłusznie wykonane prace. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawarty został również w piśmie procesowym skarżącej z 17 lipca 2023 r. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd I instancji wskazał, że wniosek o wstrzymanie wykonania nie został wystarczająco uprawdopodobniony, a argumenty skarżącego sprowadzają się w istocie do kwestionowania zasadności zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przez błędne uznanie, że wykonanie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji nie będzie skutkować niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności została w ustawie p.p.s.a. uregulowana w sposób kompleksowy, zgodnie z zasadami sformułowanymi w rekomendacji Komitetu Ministrów Rady Europy nr R/89/8 z 15 listopada 1989 r. o tymczasowej ochronie sądowej w sprawach administracyjnych. Rekomendacja zastrzega jednoznacznie, że środki tego rodzaju nie mogą zastępować orzeczeń zawierających merytoryczną ocenę aktu czy też wpływać na ich treść. Stąd też na etapie oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji niedopuszczalna jest merytoryczna ocena zaskarżonego aktu administracyjnego. Kwestia prawidłowości obowiązków nałożonych na skarżącą w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji nie mogła mieć zatem wpływu na ocenę wniosku o udzielenie skarżącej ochrony tymczasowej. Ponadto, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, że skarżąca nie uprawdopodobniła przesłanek wskazanych w cytowanym przepisie. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Natomiast złożony przez skarżącą wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sprowadza się w istocie do kwestionowania nałożenia nią obowiązku skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Jak już wyżej wskazano, kontrola legalności nałożenia tego rodzaju obowiązku nie może zostać przeprowadzona na etapie wniosku o udzielenie tzw. ochrony tymczasowej. Ponadto obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie oznacza, że strona może poprzestać na gołosłownych, lakonicznych oświadczeniach, tak jak to uczyniła spółka w tej sprawie. Brak uprawdopodobnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. uniemożliwiał uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.