III OZ 611/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 21 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 kwietnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 313/20 o odrzuceniu zażalenia B.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 grudnia 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 313/20 o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 kwietnia 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 313/20 w sprawie ze skargi B.P. na pracowników Miasta Stołecznego Warszawy – Zarządu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy Śródmieście m. st. Warszawy Administracja Domów Komunalnych nr 2 w przedmiocie przekroczenia uprawnień postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z 13 kwietnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie B.P. (dalej: skarżąca) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 grudnia 2020 r. o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 kwietnia 2020 r. w sprawie ze skargi na pracowników Miasta Stołecznego Warszawy - Zarządu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy Śródmieście m. st. Warszawy Administracja Domów Komunalnych nr 2 w przedmiocie przekroczenia uprawnień. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 14 grudnia 2020 r. odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 kwietnia 2020 r. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z 14 grudnia 2020 r. Zażalenie zostało podpisane osobiście przez skarżącą. Odrzucając zażalenie Sąd I instancji wyjaśnił, że wniesiony w tej sprawie środek zaskarżenia był objęty przymusem adwokacko-radcowskim. Skarżąca sporządziła i wniosła zażalenie osobiście, w związku z czym Sąd I instancji odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne. Zażalenie na postanowienie z 13 kwietnia 2021 r. wniosła skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 243 § 1, art. 285l w związku z art. 197 § 2 i art. 194 § 4 oraz art. 175 § 1 i art. 178 w związku z art. 285l w związku z art. 197 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6 p.p.s.a. w związku z art. 285l oraz w związku z art. 175 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z wyjątkami przewidzianymi w art. 175 § 2-3 p.p.s.a., które nie miały zastosowania w tej sprawie. Natomiast stosowanie do art. 194 § 4 p.p.s.a., zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis art. 175 § 2-3 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Cytowane przepisy stosuje się odpowiednio do postępowania wywołanego wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 285l p.p.s.a.). Oznacza to, że zażalenie skarżącej na postanowienie Sądu I instancji z 14 grudnia 2020 r. powinno zostać sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, a sporządzenie i złożenie tego środka zaskarżenia osobiście przez skarżącą skutkowało jego odrzuceniem. Powyższe nie jest kwestionowane w rozpoznawanym obecnie zażaleniu. W uzasadnieniu zażalenia występujący w imieniu skarżącej profesjonalny pełnomocnik zwrócił uwagę na dwie kwestie. Po pierwsze, pismo wniesione przez skarżącą, potraktowane przez Sąd I instancji jako zażalenie na postanowienie z 14 grudnia 2020 r., nie było zażaleniem, ale wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Po drugie, pouczenie przesłane skarżącej wraz z odpisem postanowienia z 14 grudnia 2020 r. było nieprecyzyjne, ponieważ odnosiło się wyłącznie do przymusu-adwokacko radcowskiego w przypadku zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Argumenty zażalenia podniesione w tym zakresie zasługują na uwzględnienie. Przede wszystkim z pisma skarżącej z 29 stycznia 2021 r., które Sąd I instancji potraktował jako zażalenie na postanowienie z 14 grudnia 2020 r., nie wynika, że intencją skarżącej było osobiste złożenie tego rodzaju środka zaskarżenia. Z pisma z 29 stycznia 2021 r. wynika natomiast, że skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, który będzie mógł sporządzić zażalenie objęte przymusem adwokacko-radcowskim. Trafnie również wskazuje pełnomocnik skarżącej, że pouczenie przesłane skarżącej było nieprawidłowe, ponieważ nie wynikało z niego, że przepisy dotyczące przymusu adwokacko-radcowskiego stosuje się również w przypadku postępowania wywołanego wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Ta druga kwestia miała jednak drugorzędne znaczenie wobec nieprawidłowego uznania przez Sąd I instancji, że pismo skarżącej z 29 stycznia 2021 r. stanowiło zażalenie. Oznacza to, że postanowienie Sądu I instancji z 13 kwietnia 2021 r. było nieprawidłowe i podlegało uchyleniu. Z tych względów i na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.