III OZ 58/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 338/23 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w sprawie ze skargi P.T. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 15 grudnia 2022 r., nr DP-401.1469.2022.mt w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia oddalić zażalenie.

Wyrokiem z 15 maja 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 338/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie", "Sąd I. instancji"), po rozpoznaniu skargi P.T. (dalej: "skarżący") na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: "GIOŚ", "organ") z 15 grudnia 2022 r., nr DP-401.1469.2022.mt w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, oddalił skargę. Postanowieniem z 5 października 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 338/23 WSA w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku skarżącego z 28 sierpnia 2023 r. (data nadania w placówce pocztowej – 29 sierpnia 2023 r.), odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 15 maja 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 338/23. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w wykonaniu zarządzenia z 15 maja 2023 r. doręczono drogą elektroniczną pełnomocnikowi skarżącego odpis sentencji wyroku. Odpis został odebrany przez pełnomocnika 16 maja 2023 r. Odnotowane przez Sąd I. instancji zostało, że podanym przez skarżącego powodem niedochowania terminu było wystąpienie silnej reakcji na stres od 19 maja do 23 sierpnia 2023 r. związanej z "najprawdopodobniej" z chorobą [...] żony. W ocenie WSA w Warszawie, choć stres można uznać za stan chorobowy występujący nagle w związku z różnymi okolicznościami osobistymi, to nie jest chorobą obłożną wymagającą hospitalizacji. Po drugie pełnomocnik odebrał odpis sentencji 16 maja, a więc jeszcze przed wystąpieniem stanu chorobowego uniemożliwiającego złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Nie czekając więc do ostatniego dnia miał możliwość złożyć ów wniosek, tym bardziej że w drugiej sprawie, którą prowadzi sygn. akt IV SA/Wa 337/23 taki wniosek złożył (22 maja 2023 r.), a więc podczas trwania zwolnienia lekarskiego. Podkreślone przez Sąd I. instancji zostało, że w aktach sprawy znajduje się wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z 20 marca 2023 r. (k.83 akt sądowych) złożony przez pełnomocnika, w którym to wskazuje, że to skarżący choruje od lat na chorobę [...] objawiającą się brakiem dochowania staranności, zanikami pamięci, a nie zaś żona pełnomocnika. Zdaniem Sądu I. instancji, choroba o podłożu psychicznym może być powodem przywrócenia terminu, ale tylko w przypadku, gdy z chorobą tą zmaga się osoba, która ten wniosek składa nie zaś w przypadku, gdy na niego powołuje się osoba bliska. Wobec czego Sąd I. instancji nie dał wiary okoliczności, na które powołuje się pełnomocnik we wniosku. Pismem z 16 października 2023 r. reprezentowany przez adwokata skarżący wywiódł zażalenie na ww. postanowienie z 5 października 2023 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że choroba pełnomocnika w postaci ostrej reakcji na stres przebiegała z takimi objawami jak dolegliwości ze strony układu pokarmowego, silne napięcie nerwowe, stany lękowe oraz zaburzeniami koncentracji, pamięci i uwagi. Zaznaczył, że do wniosku dołączono dokumentację medyczną i zwolnienia za cały okres choroby. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu jest kryterium braku winy. Kryterium to wymaga uprawdopodobnienia, że pomimo dołożenia szczególnej staranności przy prowadzeniu własnej sprawy, wystąpiły okoliczności od strony niezależne, które uniemożliwiły dochowania tej staranności. Zatem strona wnioskująca o przywrócenie terminu powinna przedstawić okoliczności, poparte argumentacją lub dokumentami źródłowymi, na podstawie których możliwe będzie uznanie, że powołane we wniosku okoliczności faktycznie wystąpiły. W przypadku choroby należy zatem wykazać, że choroba była takiego rodzaju, że uniemożliwiała wyręczenie się inną osobą, a tym bardziej, że jej rodzaj, czy objawy uniemożliwiały osobiste działanie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, pełnomocnik skarżącego, aby uzyskać przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, winien uprawdopodobnić wystąpienie choroby. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił w wystarczającym stopniu powoływanych przez niego okoliczności. Zależności przyczynowo skutkowe między chorobą żony pełnomocnika oraz reakcją chorobową pełnomocnika i jej skutkami w swej istocie zostały oparte na wyłącznie na oświadczeniach pełnomocnika. Załączone do wniosku dokumenty są nieczytelne – z kserokopii znajdujących się na kartach 149 – 151 akt sądowych nie sposób nawet odczytać kogo dotyczą dokumenty. Niezwykle zwięzłe zwolnienia lekarskie zawarte na kartach 152 – 154 dotyczą wprawdzie skarżącego, ale zasadnicza ich część – przyczyna zwolnienia - pozostaje nieczytelna. Mając na względzie objętość zwolnień przyjąć jednak należało, że nie opisują one jednostki chorobowej w sposób szczegółowy. Przedłożone dokumenty nie stanowią zatem uprawdopodobnienia objawów chorobowych, na które powołuje się pełnomocnik skarżącego. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił w wystarczającym stopniu braku winy w uchybieniu terminu. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.