III OZ 56/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Artur Kuś po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 listopada 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 1247/25 w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z 30 września 2024 r. znak: DRKN.Z3.404.1.2024 w przedmiocie nadania stopnia naukowego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 4 listopada 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 1247/25 odrzucił skargę A. A. (dalej: "skarżący") na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z 30 września 2024 r. znak: DRKN.Z3.404.1.2024 w przedmiocie nadania stopnia naukowego. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, że w wykonaniu Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII z 3 czerwca 2025 r., pismem z 1 lipca 2025 r., pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi przez wskazanie numeru PESEL skarżącego oraz złożenie pełnomocnictwa procesowego upoważniającego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie doręczono pełnomocnikowi skarżącego odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII z 3 czerwca 2025 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 (dwieście) złotych. Na wykonanie powyższych wezwań zakreślono termin 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącego 21 lipca 2025 r. Pismem z 28 lipca 2025 r. pełnomocnik uzupełnił braki formalne skargi przez wskazanie numeru PESEL skarżącego i załączył odpis pełnomocnictwa procesowego. Skarżący nie uiścił wpisu od skargi. Termin do uzupełnienia braku fiskalnego skargi upłynął z dniem 28 lipca 2025 r. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości, zarzucając naruszenie art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") poprzez odrzucenie skargi pomimo braku wezwania pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu. W uzasadnieniu wskazał, że w piśmie z 1 lipca 2025 r. nie było mowy o obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, nie zawierało ono również pouczenia o skutkach jego nieuiszczenia. Ponadto pełnomocnik skarżącego stwierdził, że nie doręczono jej żadnego zarządzenia dotyczącego konieczności uiszczenia opłaty, na które powołuje się Sąd w zaskarżonym postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Jednocześnie w myśl art. 219 § 1 p.p.s.a. opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. W myśl art. 220 § 1 p.p.s.a., z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Wspomniany art. 220 § 3 p.p.s.a. stanowi, że skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez Sąd. Przepisy te składają się na regulację, zgodnie z którą strona wnosząca pismo do sądu administracyjnego jest obowiązana uiścić od niego opłatę. Zaniedbanie tego obowiązku, pomimo prawidłowego wezwania sądu do uzupełnienia braku fiskalnego, skutkuje zastosowaniem rygoru przewidzianego w przepisach prawa. Jeżeli pismem tym jest jeden ze środków zaskarżenia wymienionych w art. 220 § 3 p.p.s.a., to Sąd takie pismo odrzuci. W rozpoznawanej sprawie, stwierdziwszy brak fiskalny skargi, Sąd I instancji prawidłowo zarządzeniem z 3 czerwca 2025 r. wezwał skarżącego, reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, do uiszczenia wpisu sądowego oraz prawidłowo pouczył o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania, wynikających z treści art. 220 § 3 p.p.s.a., tj. o rygorze odrzucenia skargi. W sytuacji zasygnalizowanych w wezwaniu braków, na skarżącym ciążył obowiązek zastosowania się do wezwania Sądu i uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. Zasadnie zatem w rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji wezwał skarżącego do uzupełnienia braku fiskalnego, celem nadania środkowi zaskarżenia dalszego biegu. Jak wynika z akt sprawy, odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi: przez wskazanie numeru PESEL oraz nadesłanie pełnomocnictwa procesowego oraz odpis odpowiedzi na skargę, przesłane na adres pełnomocnika skarżącego, zostały doręczone jedną przesyłką przy piśmie Sądu z 1 lipca 2025 r. w dniu 21 lipca 2025 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru - karta 46 akt sądowych). Zatem siedmiodniowy termin na wykonanie wezwania upłynął z dniem 28 lipca 2025 r. Z akt sprawy bezspornie wynika, że w zakreślonym przez Sąd I instancji terminie skarżący nie wykonał w całości wezwania Sądu gdyż uzupełnił braki formalne skargi nie uzupełniając braku fiskalnego, tj. nie uiścił wpisu sądowego. Podkreślenia wymaga, że siedmiodniowy termin przewidziany na uiszczenie wpisu (art. 220 § 1 p.p.s.a.), jest terminem ustawowym i nie może być wydłużany, bądź skracany na wniosek, bądź na skutek wniesienia środka zaskarżenia. Podkreślić należy, że przesyłka sądowa może zawierać w sobie kilka pism sądowych, z tym tylko zastrzeżeniem, że fakt ten powinien zostać odnotowany na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "Rodzaj przesyłki" (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 20 kwietnia 2000 r., sygn. akt I CZ 38/00). A zatem dla prawidłowości dokonania w ten sposób doręczenia wymaga się, aby okoliczność przesłania w jednej przesyłce kilku pism wynikała z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 707/11, z 18 stycznia 2012 r., sygn. akt I FSK 2088/11). Wyjaśnić w tym miejscu należy, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego, należy mieć na względzie, iż dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywujące. Zatem wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1568; dalej: "k.p.c."), potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych pism (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 2265/12). W tym zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 kwietnia 1998 r., sygn. akt III CZ 51/98). Adresat przesyłki, który twierdzi, że nie doręczono mu wszystkich pism wymienionych na formularzu i których przyjęcie pokwitował, powinien ten fakt udowodnić. Tak więc to w interesie odbierającego przesyłkę było sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi. Natomiast w sytuacji, kiedy tego nie uczyniono, nie ma uzasadnionych podstaw, aby kwestionować prawidłowość doręczenia stronie przesyłki doręczonej 21 lipca 2025 r. Przyjęcie bowiem dopuszczalności kwestionowania po odbiorze przesyłki jej zawartości, przeczyłoby sensowi potwierdzenia odbioru przesyłki. W każdym przypadku odbiorca przesyłki mógłby podnosić, że nie otrzymał żadnego dokumentu lub tylko niektóre z nich, innymi słowy, że odebrał kopertę pustą albo niepełną. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, znajdujące się w aktach rozpoznawanej sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru spełnia powyższe wymagania. Od profesjonalnego pełnomocnika zobowiązanego do zachowania należytej staranności w zakresie prowadzonych spraw wymagane jest takie zorganizowanie odbioru korespondencji w kancelarii, aby osoba odbierająca korespondencję podpisując zwrotne potwierdzenie odbioru miała na uwadze wskazany w tym potwierdzeniu rodzaj przesyłki, a następnie sprawdziła jej zawartość. Wykrycie jakiejkolwiek nieprawidłowości obligowało pełnomocnika do wyjaśnienia tej kwestii w sekretariacie Sądu. W niniejszej sprawie skarżący nie podjął więc skutecznej próby obalenia domniemania doręczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie takie domniemanie nie może zostać obalone jedynie na podstawie twierdzenia, że skarżący nie otrzymał zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (vide: karta 46 akt sądowych) wynika, że w 21 lipca 2025 r., jedną przesyłką zostało przesłane i doręczone na adres kancelarii profesjonalnego pełnomocnika skarżącego: odpis odpowiedzi na skargę oraz zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu i zarządzenie do uzupełnienia braków formalnych skargi. O odbiorze takiej przesyłki (tożsamej co do zawartości wskazanej w dokumencie doręczenia) świadczy złożony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru podpis odbierającego przesyłkę pełnomocnika skarżącego. Opis zawartości przesyłki w rubryce "Rodzaj przesyłki" zawiera szczegółowo opisaną informację o jej zawartości: "Wezwanie do us. braków skargi i o wpis; odpis odp. na skargę." Takie skrótowe sformułowanie niewątpliwie wskazuje, że przesyłka zawierała zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu, wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz odpowiedź na skargę. Przy dochowaniu minimalnej staranności weryfikacja tak opisanej przesyłki nie stanowi problemu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego niedokonanie przez odbiorcę przesyłki weryfikacji jej zawartości oraz niedokładne przejrzenie dokumentów znajdujących się w przesyłce, stanowiło przejaw zaniedbania oraz braku należytej staranności, wymaganej od strony postępowania, a tym bardziej od profesjonalnego pełnomocnika. W niniejszej sprawie skarżący nie zdołał podważyć okoliczności doręczenia wezwania do uzupełnienia braku fiskalnego skargi. Na poparcie swoich twierdzeń pełnomocnik skarżącego nie przedstawił żadnych dowodów, a twierdzenia, że do przesyłki sądowej nie dołączono wezwania do uiszczenia wpisu od skargi stanowią jedynie polemikę z dokonanymi ustaleniami. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że przesyłka skierowana do pełnomocnika skarżącego została doręczona zgodnie ze wskazaną na druku potwierdzenia odbioru zawartością. Zawierała zatem prawidłowe wezwanie do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi, którego pełnomocnik skarżącego nie wykonał. Uzasadniało to wydanie zaskarżonego postanowienia, którego trafności zażalenie nie podważyło. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.