III OZ 559/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 sierpnia 2025 r. sygn. akt III SA/Gd 352/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi G.J. na decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Pomorskim z dnia 10 czerwca 2025 r. nr 22/011945/2024/1 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 21 sierpnia 2025 r., sygn. akt III SA/Gd 352/25 odrzucił skargę G.J. (dalej: skarżąca) na decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Pomorskim z 10 czerwca 2025 r. nr 22/011945/2024/1 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyjaśnił w uzasadnieniu postanowienia, że skarga została sporządzona przez pełnomocnika skarżącej V.L. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z 14 lipca 2025 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, poprzez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego do występowania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi oraz wykazanie, że pełnomocnik należy do kręgu osób, które mogą występować jako pełnomocnicy w postępowaniu przed sądem administracyjnym zgodnie z art. 35 § 1 p.p.s.a. (adwokat, radca prawny, rodzice, małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia), a jeśli pełnomocnik nie należy do ww. kręgu osób – nadesłania skargi podpisanej osobiście przez skarżącą oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od doręczenia wezwań, pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd I instancji podał, że powyższe wezwania doręczono skarżącej w dniu 21 lipca 2025 r. (potwierdzenie odbioru, k. 16 akt). W ocenie WSA w Gdańsku skarżąca w dniu 23 lipca 2025 r. uiściła należny wpis, jednak nie uzupełniła braku formalnego skargi. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Skarżąca wywiodła w terminie do zaskarżenia powyższego postanowienia zażalenie na ww. postanowienie WSA w Gdańsku z 21 sierpnia 2025 r. sygn. akt III SA/Gd 352/25. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Ponadto, stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a więc powinna być opatrzona podpisem strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 57 § 1 w związku z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Katalog osób, które mogą być pełnomocnikiem strony skarżącej określony został w art. 35 § 1 - § 3 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można było uznać wniesionej skargi za podlegającą odrzuceniu. W sytuacji bowiem, gdy niebędący adwokatem lub radcą prawnym pełnomocnik, który podpisał skargę nie wykazał się stosownym umocowaniem, wojewódzki sąd administracyjny powinien wezwać skarżącą do podpisania skargi. Stanowisko to znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie NSA (por. postanowienia NSA: z 12 grudnia 2005 r., I GSK 2703/05, z 21 października 2011 r., I FSK 1397/11; z 13 stycznia 2012 r., II OSK 2634/11; z 5 lutego 2014 r., II FSK 3634/13, z 17 kwietnia 2014 r., II FSK 557/14, z 29 maja 2018 r., I FZ 85/18). Strona może w pełnym zakresie uzupełnić braki takiej skargi, przez jej podpisanie. Niedokonanie tej czynności uzasadnia ocenę, że odrzucenie skargi było w niniejszej sprawie przedwczesne (por. postanowienie NSA z 28 lutego 2019 r., II FZ 791/18). Wbrew treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało skierowane nie do skarżącej, ale do pełnomocnika. Dopiero brak podpisania skargi przez skarżącą, po uprzednim wezwaniu przez Sąd I instancji, mógłby legitymować WSA do zastosowania sankcji, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odmienna interpretacja, mogłaby zamknąć stronie prawo do sądu, powodując naruszenie zasad wyrażonych w art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji RP, które gwarantują każdemu prawo do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły sąd i zakazują zamykania drogi sądowej. Także w literaturze wskazano, że podpisanie skargi przez osobę, która nie może być pełnomocnikiem, należy uznać za brak formalny, który może podlegać usunięciu przez wezwanie strony do podpisania skargi (Małgorzata Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, WKP 2018, pkt 1 art. 34). Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.