III OZ 532/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 grudnia 2024 r. sygn. akt IV SA/Wa 2351/24 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 28 czerwca 2024 r., nr [...] w sprawie ze skargi M.O. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 28 czerwca 2024 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 12 grudnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M.O. (dalej: skarżący) wstrzymania wykonania decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 28 czerwca 2024 r. w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 28 czerwca 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 5 kwietnia 2024 r. orzekającą o wymierzeniu skarżącemu administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za przemieszczanie odpadu bez wymaganego zgłoszenia. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że zapłata wymierzonej administracyjnej kary pieniężnej narazi skarżącego na brak możliwości zaspokojenia potrzeb własnych i rodziny. Wskazano, że sytuacja finansowa skarżącego jest bardzo zła i skarżący posiada liczne zobowiązania finansowe, a z uwagi na straty zamknął prowadzoną działalność gospodarczą. W ocenie Sądu I instancji, tak sformułowany wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżący nie uprawdopodobnił przesłanek, od których uzależnione jest udzielenie tego rodzaju ochrony tymczasowej. Ponadto Sąd I instancji podkreślił, że przedmiotem skargi jest decyzja dotycząca świadczenia pieniężnego, a zatem świadczenia, które w przypadku uwzględnienia skargi może podlegać zwrotowi. Sąd I instancji wskazał także, że administracyjna kara pieniężna została nałożona na skarżącego na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. 2024 r., poz. 746). Zgodnie z art. 35 ust. 1 tej ustawy, wykonanie kary pieniężnej nałożonej przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska ulega zawieszeniu do czasu uprawomocnienia się decyzji. Decyzja prawomocna to taka, która nie została poddana kontroli sądowoadministracyjnej albo kontrola taka została przeprowadzona i zakończyła się prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego odrzucającym lub oddalającym wniesioną skargę. Tym samym wykonanie zaskarżonej decyzji wydanej w tej sprawie uległo zawieszeniu z uwagi na wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego do czasu wydania prawomocnego wyroku oddalającego złożoną skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił przesłanek wskazanych w cytowanym przepisie. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Natomiast złożony przez skarżącego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawiera w istocie jedynie lakoniczne uzasadnienie, które sprowadza się do stwierdzenia, że skarżący jest w trudnej sytuacji materialnej. Wbrew twierdzeniom zażalenia, brak jest podstawy do samodzielnego poszukiwania przez Sąd I instancji informacji mających potwierdzić takie oświadczenie skarżącego. W szczególności Sąd I instancji nie był zobowiązany do sprawdzania danych w powszechnie dostępnych rejestrach, takich jak Centralna Ewidencja Informacji o Działalności Gospodarczej. Po pierwsze, jak już wyżej wskazano, obowiązki w tym zakresie spoczywają na skarżącym. Po drugie, ewentualne wykreślenie prowadzonej przez skarżącego działalności z ewidencji przedsiębiorców oznacza jedynie, że skarżący nie prowadzi już takiej działalności, ale nie może być podstawą wniosku, że zakończenie działalności nastąpiło na skutek poniesionych strat. Obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie oznacza, że strona może poprzestać na gołosłownych, lakonicznych oświadczeniach. W przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nakładającej obowiązek, który wywołuje konieczność poniesienia nakładów finansowych, strona jest zobowiązana przedstawić przede wszystkim swoją sytuację finansową w relacji do wysokości tych nakładów oraz uprawdopodobnić, że konieczność wydatkowania danej kwoty spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie uprawdopodobnił przesłanek udzielenia mu ochrony tymczasowej we wniosku złożonym do Sądu I instancji, jak i w zażaleniu. Brak uprawdopodobnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. uniemożliwiał uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Powyższe rozważania mają jednak w tej sprawie drugorzędne znaczenie. Zasadnicze znaczenie ma bowiem okoliczność prawna, że do czasu uprawomocnienia się decyzji nakładającej administracyjną karę pieniężną, skarżący nie jest zobowiązany do jej uiszczenia, ponieważ wynika to bezpośrednio z art. 35 ust. 1 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Na tę okoliczność również prawidłowo zwrócił uwagę Sąd I instancji. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.