III OZ 53/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt II SPP/Wa 246/24 w sprawie ze skargi E.M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1363/23 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 28 listopada 2024 r., II SPP/Wa 246/24, odmówił E.M. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że w dacie wniesienia przez stronę skargi o wznowienie postępowania, wyrok z dnia 27 lutego 2024 r., II SA/Wa 1363/23 nie był prawomocny. Warunkiem koniecznym zaś wznowienia postępowania sądowego jest uprzednie uprawomocnienie się orzeczenia je kończącego. Wynika to wprost z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.), który stanowi, że w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. W konsekwencji wystąpienie ze skargą o wznowienie postępowania sądowego przed uprawomocnieniem się orzeczenia stanowiącego podstawę jej wniesienia jest przedwczesne i jako takie skutkuje odrzuceniem. Z tych względów wniesioną skargę należało uznać za oczywiście bezzasadną, co obligowało Sąd pierwszej instancji do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 247 P.p.s.a. Z powyższym postanowieniem nie zgodziła się skarżąca, która wniosła zażalenie i domagając się jego uchylenia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 247 P.p.s.a prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Wskazać należy, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Ocena skargi jest zatem dokonywana w oderwaniu od sytuacji materialnej strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Skargę o wznowienie postępowania można wnieść wyłącznie od prawomocnego orzeczenia, na co prawidłowo zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, odwołując się do art. 270 P.p.s.a. W sprawie II SA/Wa 1363/23 wyrok Sądu z dnia 27 lutego 2024 r., od którego skarżąca złożyła skargę o wznowienie postępowania na dzień wniesienia skargi o wznowienie postępowania nie był jeszcze prawomocny. Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga o wznowienie postępowania jest przedwczesna, gdyż została wniesiona od nieprawomocnego wyroku, a tym samym niedopuszczalna. A jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. W konsekwencji należało przyjąć, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności skargi. W tej sytuacji, skoro skarga skarżącej jest przedwczesna, a przez to niedopuszczalna, to również uznać należy, że na obecnym etapie skarżąca nie nabyła prawa do wnioskowania/ubiegania się o przyznanie jej prawa pomocy. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.