III OZ 523/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SAB/Wa 303/25 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi E.P. na bezczynność Rektora SWPS Uniwersytetu Humanistycznospołecznego w Warszawie w przedmiocie doręczenia decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt VII SAB/Wa 303/25, odrzucił zażalenie, z uwagi na wniesienie niewłaściwego środka odwoławczego. W motywach rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2025 r., wydanym na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), odrzucił skargę E.P. wniesioną na bezczynność Rektora w przedmiocie doręczenia decyzji. Od tego postanowienia przysługiwała skarga kasacyjna, tymczasem odpis postanowienia z uzasadnieniem został doręczony skarżącej wraz z błędnym pouczeniem o możliwości wniesienia od niego zażalenia. W myśl art. 173 § 1 P.p.s.a., od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że wydane w dniu 24 kwietnia 2025 r. postanowienie o odrzuceniu skargi jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, wydanym na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie zatem do treści art. 173 § 1 P.p.s.a., właściwym środkiem odwoławczym od postanowienia z dnia 24 kwietnia 2025 r. jest skarga kasacyjna. Tymczasem Sekretariat, przesyłając skarżącej odpis postanowienia błędnie pouczył ją o przysługującym zażaleniu zamiast o skardze kasacyjnej. Skarżąca zastosowała się do błędnego pouczenia i wniosła zażalenie. Sporządzenie i wniesienie zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, od którego przysługuje skarga kasacyjna, wywołuje ten skutek, że zażalenie takie jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu. Jednocześnie WSA w Warszawie wyjaśnił, że w dniu 11 czerwca 2025 r. Sąd zarządził ponowne doręczenie skarżącej odpisu postanowienia z dnia 24 kwietnia 2025 r. z uzasadnieniem i prawidłowym pouczeniem o przysługującej skardze kasacyjnej. Od postanowienia o odrzuceniu zażalenia skarżąca złożyła zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 173 § 1 P.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2 – 4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stosownie zaś do treści art. 194 § 1 P.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w punktach od 1 do 10 tego przepisu. Katalog przypadków, w których strona może złożyć zażalenie jest zatem katalogiem zamkniętym. Żaden z powyższych przepisów nie przewiduje możliwości złożenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi z powodu jej niedopuszczalności (art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Do postanowień kończących postępowanie w sprawie należy zaliczyć postanowienia o odrzuceniu skargi. Podstawowym środkiem odwoławczym wnoszonym od tego typu postanowień jest skarga kasacyjna, z wyłączeniem postanowień o odrzuceniu skargi z powodu złożenia skargi po upływie terminu do jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.), nieuzupełnienia w terminie jej braków formalnych (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.), jeśli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona (art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a.), nieuiszczenia, mimo wezwania, należnego wpisu (art. 220 § 3 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., od takiego zaś postanowienia jako postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, stosownie do art. 173 § 1 P.p.s.a. przysługuje skarga kasacyjna. Skoro więc w aktualnym stanie prawnym właściwym środkiem odwoławczym była skarga kasacyjna, to wniesione przez stronę zażalenie podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalne (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.). Informacyjnie wyjaśnić należy, że zażalenie nie mogło zostać potraktowane jako skarga kasacyjna, z uwagi na niespełnienie warunku formalnego wynikającego z art. 175 P.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu skarga kasacyjna winna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Należy ponadto wskazać, że Sąd pierwszej instancji doręczając skarżącej postanowienie z dnia 24 kwietnia 2025 r., błędnie pouczył o przysługującym prawie wniesienia zażalenia. Błędne pouczenie strony o przysługujących środkach odwoławczych nie może jednak powodować, że przysługuje jej inny środek odwoławczy niż wynika to z przepisów ustawy. Nieprawidłowe pouczenie w tym zakresie nie powoduje, że wniesiony środek jest skuteczny. Podnieść jednak należy, że Sąd pierwszej instancji ponowne doręczył skarżącej odpis postanowienia z dnia 24 kwietnia 2025 r. z uzasadnieniem i prawidłowym pouczeniem o przysługującej skardze kasacyjnej. Tym samym Sąd ten zapewnił skarżącej możliwość złożenia prawidłowego środka odwoławczego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.