III OZ 50/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wa 34/24 o odrzuceniu skargi kasacyjnej [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wa 34/24 w sprawie ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wa 34/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, ze skargi [...] z siedzibą w [...] (dalej także jako: "skarżąca", "Spółka") na bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej także jako: "GIOŚ") w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia: w punkcie pierwszym – odrzucił skargę; w punkcie drugim – zwrócił na rzecz "[...] z siedzibą w [...] ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w niniejszej sprawie skarżąca wniosła skargę na bezczynność GIOŚ w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia od postanowienia [...] Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 15 lutego 2022 r., znak WIOŚ1.703.10.4.2021.2022.sz.mc. GIOŚ rozpoznał zażalenie i dnia 30 sierpnia 2023 r. wydał postanowienie w sprawie. Dnia 22 czerwca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę o sygn. II OPS 5/19 w której orzekł, że wniesienie skargi na bezczynność po jego zakończeniu stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Taka sytuacja miała miejsce w analizowanej sprawie. Organ rozpoznał zażalenie wydając postanowienie dnia 30 sierpnia 2023 r., zaś skarga została wniesiona dnia 5 października 2023 r. Tym samym skarga, jako wniesiona przez skarżącą po wydaniu przez organ II instancji postanowienia, czyli po zakończeniu postępowania administracyjnego była niedopuszczalna. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony zawodowemu pełnomocnikowi skarżącej w dniu 5 czerwca 2024 r. Skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła skarżąca Spółka zaskarżając je w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe tu interpretowanie, tj. art. 122a § 1, § 2 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (Dz. U z 2021 poz. 735 z późn. zm.), co poddano ocenie Sądu Kasacyjnie na podstawie zgromadzonego w obu sprawach materiału dowodowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV SAV/Wa 34/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, skargi kasacyjnej [...] z siedzibą w [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Wa 34/24 w sprawie ze skargi [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia: odrzucił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że brak uzasadnienia skargi kasacyjnej oznacza przede wszystkim niemożność wypełnienia tej luki jakimkolwiek działaniem sądu kasacyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2004 r. o sygn. akt GSK 20/04, wyrok NSA z dnia 14 października 2004 r. o sygn. akt FSK 585/04, niepublik.). Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła skarżąca Spółka zaskarżając je w całości i wnosząc o przeprowadzenie kontroli postępowania, w tym konkretnych aktów i czynności w celu ochrony sfery praw naruszonych tymi aktami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 176 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a."), skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy (art. 176 § 2 p.p.s.a.). Przepis art. 177a p.p.s.a. wskazuje tryb usunięcia braków skargi kasacyjnej w przypadku, gdy skarga taka nie spełnia wymagań przewidzianych z art. 176. W myśl tego przepisu tryb ten dotyczy wymogów "innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie". Z treści art. 177a p.p.s.a. jednoznacznie wynika zatem, że brak w skardze kasacyjnej wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienia nie jest brakiem formalnym pisma w postępowaniu sądowym, który może zostać uzupełniony. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie jest bowiem wymogiem szczególnym, przewidzianym tylko dla skargi kasacyjnej, która – jak stanowi art. 175 § 1 p.p.s.a. – powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 – 3, co ma na celu spowodowanie działań profesjonalnych (zawodowych) pełnomocników w postępowaniu kasacyjnym. Skarga kasacyjna, w której nie przytoczono podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 p.p.s.a. jako niedopuszczalna, bez wezwania do uzupełnienia jej braków na podstawie art. 177a tej ustawy. Podstawy kasacyjne oraz ich uzasadnienie są bowiem elementami konstrukcyjnymi skargi kasacyjnej, które stanowią o jej istocie a ich brak oznacza, że nie mamy do czynienia ze skargą kasacyjną (por. m.in. postanowienie NSA z 7 października 2022 r. o sygn. akt III OZ 593/22, z dnia 24 sierpnia 2023 r. o sygn. akt I FSK 1141/21 oraz z 6 grudnia 2023 r. o sygn. akt I OSK 1527/20). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, iż w skardze kasacyjnej wniesionej w imieniu skarżącej Spółki przez zawodowego pełnomocnika w osobie adwokata wprawdzie zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe tu interpretowanie, tj. art. 122a § 1 i 2 k.p.a., jednak nie przytoczono żadnych podstaw kasacyjnych oraz nie zawarto jakiegokolwiek uzasadnienia. Nadto, aby zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię mógł być merytorycznie oceniony – wymaga wykazania, na czym polegała błędna wykładnia przepisu prawa, którego zarzut kasacyjny dotyczy oraz jaka powinna być jego wykładnia prawidłowa, i co jednocześnie oznacza potrzebę podjęcia polemiki ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnośnie do tego rodzaju kwestii spornej. Innymi słowy wymaga to przeciwstawienia stanowisku nieprawidłowemu – stanowiska, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną jest prawidłowe (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2024 r., II GSK 1574/24, Legalis). Skarga kasacyjna została sformułowana z pominięciem art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 p.p.s.a. jako niedopuszczalna. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonym postanowieniem zasadnie odrzucił skargę kasacyjną, gdyż jako niedopuszczalna podlegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażalenia.