III OZ 494/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 2 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 247/22 o odrzuceniu skargi Z. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 października 2021 r., znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 1 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Z. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 22 października 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W uzasadnieniu wskazał, że zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z 8 lutego 2022 r. wezwano skarżącego do usunięcia braku skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez nadesłanie numeru PESEL skarżącego. Wezwanie do usunięcia ww. braku formalnego skargi, sformułowane w piśmie Sądu z 15 kwietnia 2022 r., pomimo podjętej próby doręczenia nie zostało doręczone skarżącemu i w dniu 9 maja 2022 r. zwrócone do Sądu. Sąd ten wskazał, że w niniejszej sprawie skarżący nie odebrał przesyłki zawierającej zobowiązanie do nadesłania numeru PESEL, mimo jej dwukrotnego prawidłowego awizowania przez Pocztę Polską, tj. w dniu 21 kwietnia 2022 r. oraz 29 kwietnia 2022 r. Skuteczne doręczenie ww. wezwania nastąpiło 5 maja 2022 r., tak więc siedmiodniowy termin do wykonania tej czynności upłynął 12 maja 2022 r. Jak wynika z akt sprawy, do dnia wydania niniejszego postanowienia wymagany przez Sąd numer PESEL skarżącego nie został nadesłany. W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Nie odniósł się jednak do meritum sprawy. W piśmie z 1 czerwca 2022 r. skarżący poinformował Sąd pierwszej instancji o zmianie adresu do korespondencji oraz wniósł o przesłanie odpowiedzi na skargę na nowy adres. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism zostały uregulowane w art. 46 p.p.s.a. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. W niniejszej sprawie, co jest bezsporne, skarżący nie podał swojego numeru PESEL w skardze, w związku z czym został wezwany przez Zastępcę Przewodniczącego Wydziału do uzupełnienia tego braku formalnego skargi. Powyższe wezwanie zostało przesłane na adres skarżącego podany w skardze w korespondencji sądowej z 15 kwietnia 2022 r. Skarżący nie odebrał jednak przesyłki zawierającej zobowiązanie do nadesłania numeru PESEL, mimo jej dwukrotnego, prawidłowego awizowania przez Pocztę Polską, tj. w dniu 21 kwietnia 2022 r. oraz 29 kwietnia 2022 r. Skuteczne doręczenie ww. wezwania nastąpiło 5 maja 2022 r. w drodze tzw. fikcji doręczenia, tak więc siedmiodniowy termin do wykonania tej czynności upłynął 12 maja 2022 r. Dopiero w zażaleniu skarżący podał swój nr PESEL. W tej sytuacji za prawidłowe należało uznać zaskarżone postanowienie Sadu pierwszej instancji, który na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przedmiotową skargę odrzucił. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia skarżącemu, że jego obowiązkiem było niezwłoczne zawiadomienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o zmianie adresu do doręczeń, co uczynił dopiero w piśmie z 1 czerwca 2022 r. Niemniej zwrócić należy uwagę, że korespondencja sądowa z odpowiedzią na skargę oraz stosownym pouczeniami (w tym o obowiązku zawiadomienia sądu o zmianie adresu do doręczeń) została wysłana na poprzedni adres skarżącego podany w skardze. Z uwagi na fakt, że skarżący w zażaleniu nie wyjaśnił okoliczności zmiany adresu do doręczeń, przyjąć należało, że Sąd pierwszej instancji miał wszelkie podstawy do odrzucenia skargi. Skarżący może jednakże złożyć wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi – we wniosku tym powinien wyjaśnić okoliczności zmiany adresu do doręczeń, w tym w szczególności datę, od której korespondencja powinna być kierowana na nowy adres, przyczynę nieodebrania korespondencji z 15 kwietnia 2022 r. oraz przyczynę poinformowania sądu o zmianie tego adresu dopiero 1 czerwca 2022 r. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.