III OZ 488/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.L. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 1298/23 wzywające J.L. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi J.L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 12 lipca 2023 r., znak SKO.4116.391.1751.2023 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie przyznania dodatku węglowego postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.

Zarządzeniem z 11 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1298/23 wydanym na podstawie art. 220 § 1 i 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Zastępca Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wezwała skarżącą J.L. do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z 12 lipca 2023 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie przyznania dodatku węglowego. Wysokość wpisu ustalono stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2021 r., poz. 535). Pismem z 29 sierpnia 2023 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe zarządzenie twierdząc, że przedmiotowa sprawa dotyczy dodatku węglowego i jest sprawą z zakresu pomocy społecznej, więc nie powinna podlegać obowiązkowi uiszczenia wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 220 § 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) dalej P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Zasadą jest zatem obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma. Wyjątki od takiego obowiązku regulują przepisy P.p.s.a. – podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 ustawy P.p.s.a.) czy też instytucję prawa pomocy (art. 243 i następne ustawy P.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Na koszty te składają się między innymi opłaty sądowe, tj. wpis oraz opłata kancelaryjna (art. 211-212 p.p.s.a.). W związku z faktem, że przedmiotem zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie jest niedopuszczalność odwołania w sprawie dotyczącej wsparcia Państwa udzielanego w trybie przepisów ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692 z późn. zm.), kwalifikującego się do rozumianego szeroko zakresu pomocy i opieki społecznej, uznać należało, iż skarżąca z mocy ustawy zwolniona jest od kosztów sądowych. Niezasadnie zatem Sąd pierwszej instancji wezwał ją do uiszczenia wpisu od skargi. Sprawy tego rodzaju są rozpatrywane w sądach administracyjnych i kwalifikowane jako sprawy z zakresu pomocy społecznej. Z tych względów i na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.