III OZ 479/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 6 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 lutego 2022 r. sygn. akt II SO/Bk 2/22 o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. Jędrzeja Śniadeckiego w Białymstoku za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami w sprawie ze skargi J. K. na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. Jędrzeja Śniadeckiego w Białymstoku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 24 lutego 2022 r., sygn. akt II SO/Bk 2/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek J. K. (dalej jako skarżący) o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. Jędrzeja Śniadeckiego w Białymstoku w związku z nieprzekazaniem sądowi skargi z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Powodem oddalenia wniosku, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia było ustalenie, że wbrew twierdzeniem podnoszonym we wniosku przez skarżącego, organ wypełnił obowiązki, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. w terminie określonym w tym przepisie. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie. Powyższe postanowienie pismem z dnia 23 marca 2022 r. zaskarżył skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, przy czym organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Przepis ten statuuje bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ ten musi więc przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na tę skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Jednakże w sprawach ze skargi z zakresu udostępnienia informacji publicznej, termin ten jest krótszy. Stosownie bowiem do art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429, dalej: "u.d.i.p." , przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę w sprawach z tego zakresu następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi zaś, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Zatem wyłącznymi przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest: 1) wniosek o wymierzenie grzywny oraz 2) stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., bez względu na przyczyny nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie. Przyczyny nieprzekazania skargi w terminie mogą mieć ewentualnie wpływ na wysokość wymierzonej grzywny. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, bada jedynie terminowość przekazania skargi. Oznacza to, że w każdym przypadku przekroczenia terminu do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, Sąd uprawniony jest do wymierzenia grzywny, której wysokość określa w sposób dyskrecjonalny. Grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. ma m.in. funkcję dyscyplinującą, a znajduje swoją podstawę faktyczną w samym fakcie nieprzekazania w terminie skargi do sądu administracyjnego przez podmiot, do którego wpłynęła i przeciwko któremu jest skierowana. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA w Białymstoku prawidłowo uznał, że wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na oddalenie. Jak bowiem wynika z akt sprawy skarga została wniesiona do organu w dniu 3 grudnia 2021 r. W dniu 10 grudnia 2021 r. organ przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ w ustawowym terminie wywiązał się z obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. Wobec powyższego nie została wypełniona hipoteza normy prawnej zawarta w art. 55 § 1 w zw. z art. 54 § 2 P.p.s.a. Tym samym, Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku o wymierzenie grzywny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił rozpoznawane zażalenie. Odnosząc się do złożonego wniosku pełnomocnika organu o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 209 P.p.s.a., wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady nie jest zatem uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a. Brak jest zatem w tym przepisie podstaw do zamieszczania orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w tym przepisie. W szczególności brak jest takiej możliwości w orzeczeniach wydawanych w postępowaniu zażaleniowym, gdyż art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym, które dawałoby podstawę do odpowiedniego stosowania w przypadku oddalenia zażalenia art. 204 pkt 2 p.p.s.a. - przepisu, który pozwala obciążyć organ kosztami postępowania kasacyjnego gdy oddalono skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji uwzględniającego skargę. Przepisy, z których wynika obowiązek ponoszenia określonego ciężaru, nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający (por. uchwała NSA z 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 4/07, postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 2004 r., sygn. akt FZ 504/04, postanowienie NSA z dnia 14 września 2004 r., sygn. akt FZ 266/04, postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2007 r., II FZ 12/07).