III OZ 47/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2020 r. sygn. akt II SO/Wa 61/19 o wymierzeniu grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w sprawie z wniosku Stowarzyszenia [...] o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 września 2020 r., sygn. akt II SO/Wa 61/19, wymierzył [...] S.A. [...] grzywnę w wysokości 4918,17 zł oraz zasądził na rzecz wnioskodawcy 106 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji obowiązek przekazania sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uzna, że nie jest organem administracji, albo nie jest dysponentem żądanych informacji. W przedmiotowej Stowarzyszenie nadało w dniu 29 sierpnia 2019 r. skargę na decyzję [...] S.A. - dalej "[...] S.A.", z dnia 25 lipca 2019 r. znak: [...], w przedmiocie odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej. Skarga ta wpłynęła do organu w dniu 3 września 2019 r. (k. 11 akt sądowych). Zatem skargę należało przekazać do Sądu wraz z aktami sprawy najpóźniej w dniu 3 października 2019 r. Termin ten nie został zachowany, bowiem przedmiotowa skarga, do czasu wydania postanowienia o wymierzeniu grzywny, nie została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przekazana. Jak wskazał Sąd meriti przesłanką do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", jest niewypełnienie przez organ obowiązku określonego w art. 54 § 2 P.p.s.a. Ustalając wysokość grzywny Sąd ten wziął pod uwagę znaczny okres zwłoki w przekazaniu akt postępowania. Z powyższych względów wymierzenie grzywny we wskazanej na wstępie wysokości pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł [...] S.A. Zaskarżając je w całości zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 55 § 1 P.p.s.a. poprzez uznanie, że w przypadku spółki publicznej, za pośrednictwem której skierowano skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie odmowy udzielenia dostępu do informacji publicznej i na której spoczywa obowiązek przekazania do sądu takiej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, dopuszczalne jest nałożenie grzywny za niewywiązanie się z tego obowiązku, w sytuacji, gdy nie jest ona organem administracyjnym w znaczeniu ustrojowym ani funkcjonalny stąd też wniosek jest niedopuszczalny; b) art. 55 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. poprzez nałożenie na skarżącego grzywny w wysokości 4918,17 zł, gdy skarżący po wydaniu postanowienia przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę wraz z odpowiedzią i aktami sprawy, czym spełnił dyspozycję przepisu art. 54 § 2 P.p.s.a. i brak jest podstaw do wymierzenia grzywy w takiej wysokości, zwłaszcza mając na uwadze rozbudowaną strukturę skarżącej spółki oraz nietypowość postępowania w przypadku wniesienia skargi za pośrednictwem spółki kapitałowej, co przyczyniło się do omyłki i nieprzesłania sądowi skargi, co za tym idzie braku winy skarżącego w takim postępowaniu. W oparciu o powyższe zarzuty [...] S.A. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i odrzucenie wniosku; a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie skargi uwzględniając przy określaniu wysokości grzywny okoliczności związanych z przekazaniem skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia ww. zarzuty szerzej umotywowano. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330) – dalej: "u.d.i.p.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania. Stosownie zaś do art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do ww. obowiązków sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Powyższe przepisy znajdują zastosowanie nie tylko do organów administracji, lecz również do podmiotów wymienionych w art. 4 u.d.i.p. Zgodnie z ust. 1 ww. przepisu obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, wymienione następnie w kolejnych podpunktach tego przepisu. Katalog tych podmiotów jest jedynie przykładowy, o czym świadczy użyte w art. 4 ust. 1 sformułowanie "w szczególności". Zatem podmiotem zobowiązanym do przekazania złożonej do niego skargi, nie musi być organ w rozumieniu P.p.s.a., tak jak to wskazuje wnosząca zażalenie Spółka. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych również spółka prawa handlowego może być w określonej sytuacji traktowana jak podmiot wykonujący zadania publiczne, a tym samym może podlegać omawianym przepisom. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego już z samej możliwości podlegania przez dany podmiot przepisom u.d.i.p., a w zw. z art. 21 pkt 1 tej ustawy również przepisom P.p.s.a., wynika obowiązek przekazania przez taki podmiot skargi w ustawowym terminie wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy. Przedmiotem niniejszej sprawy jest bowiem jedynie ustalenie, że dany podmiot, którego w sposób oczywisty nie można wykluczyć z grona podmiotów potencjalnie zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, nie przekazał skargi do sądu administracyjnego w ustawowym terminie. Natomiast szczegółowe ustalenie, czy podmiot ten rzeczywiście jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, należy już do meritum sprawy, która jest rozstrzygana w ramach rozpoznania skargi przez sąd. Nie jest rolą Spółki rozstrzyganie czy jest ona podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. W związku z powyższym prawidłowo Sąd pierwszej instancji ustalił, że [...] S.A. był zobowiązany przekazać skargę na bezczynność Spółki w zakresie udostępnienia informacji publicznej w terminie 15 dniu od jej otrzymania (a nie 30 dni jak wskazał Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jednakże omyłka ta nie miała wpływu na wynik sprawy). Zgodnie zaś z powołanymi wyżej przepisami w razie niedochowania tego terminu sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu spółce grzywny. Z użytego w art. 55 § 1 P.p.s.a. sformułowania normatywnego "sąd może" wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi uznanie co do orzeczenia ww. grzywny. Podkreślić przy tym należy, że przesłankami wystarczającymi do jej orzeczenia jest stwierdzenie, że zobowiązany podmiot nie wywiązał się z obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a. oraz złożenie przez skarżącego wniosku. Obie te przesłanki zostały w sprawie spełnione w związku z czym Sąd pierwszej instancji mógł wymierzyć spółce grzywnę. Odnośnie zaś wysokości grzywny wskazać należy, że została ona wymierzona w granicach określonych w art. 154 § 6 P.p.s.a. Prawidłowo również Sąd meriti uzasadnił jej wysokość, uznając, że kwota 4918,17 zł spełni dyscyplinująco – restrykcyjny i prewencyjny charakter grzywny. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w powyższym zakresie. Wysokość grzywny jest uzasadniona okolicznościami niniejszej sprawy i odzwierciedla naruszenie prawa, którego dopuściła się wnosząca zażalenie Spółka. Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę już po wydaniu postanowienia przez Sąd pierwszej instancji o wymierzeniu grzywny nie mogło mieć wpływu na jego prawidłowość i zgodność z prawem. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.