Sygnatura
III OZ 461/26
Postanowienie NSA z 21 października 2026 r., III OZ 461/26 – sprawy kandydatów na studia i studentów
Wynik
Oddalono zażalenie
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 21 października 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 21 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 czerwca 2026 r. sygn. akt IV SO/Wr 16/26 o wymierzeniu organowi grzywny w sprawie z wniosku I.K. o wymierzenie Rektorowi Wyższej Szkoły [...] w [...] grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia oddalić zażalenie.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Pismem z 23 kwietnia 2026 r. I.K. (dalej: "skarżąca") wystąpiła o wymierzenie Rektorowi Wyższej Szkoły [...] w [...] (dalej: "organ") grzywny za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu skargi na bezczynność organu w zakresie przeksięgowania pieniędzy z kursu pedagogicznego dla psychologów. W uzasadnieniu podniosła, że w związku z brakiem odpowiedzi na pisma dotyczące przeksięgowania środków, 18 marca 2026 r. wysłała skargę na bezczynność do Sądu za pośrednictwem organu. Jednakże skarga nie została przekazana Sądowi. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wskazał, że czynność przeksięgowania ma naturę cywilnoprawną i przez to nie był zobowiązany do przekazania akt do sądu administracyjnego. WSA we Wrocławiu postanowieniem z 10 czerwca 2026 r., IV SO/Wr 16/26 w punkcie 1. wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 złotych, w punkcie 2. zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu WSA wskazał, że uznanie przez organ, że skarga ze względu na cywilny charakter sprawy nie dotyczy sprawy administracyjnej, nie zwalniało organu od obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę sądowi. Na powyższe postanowienie skarżąca wywiodła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 154 w związku z art. 55 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", poprzez wymierzenie organowi rażąco niskiej grzywny, która w okolicznościach niniejszej sprawy nie spełni swojej funkcji prewencyjnej i dyscyplinującej. W związku z powyższym, skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia, poprzez wymierzenie organowi grzywny w wyższej kwocie, tj. 1500 zł, oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu przedstawiono argumentację mającą na celu wykazanie zasadności powyższych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. na organie administracji publicznej, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, spoczywa obowiązek przekazania sądowi skargi wraz z całymi aktami sprawy w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Niezastosowanie się do tego obowiązku obwarowane zostało sankcją w postaci możliwości złożenia przez skarżącego wniosku o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Jak wyjaśniono w doktrynie, ratio legis tej regulacji polega na zabezpieczeniu sfery praw i interesów skarżącego przed dezorganizowaniem postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w]: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2, Warszawa 2013). Zasadniczo Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie, ponieważ grzywna ta ma mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Od zasady, że wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie, dopuszczalne są wyjątki. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. określenie, że "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że kwestia ta została pozostawiona uznaniu sądu. Sąd powinien zatem wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc także przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, a także to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ wypełnił ten obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały NSA z 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, że nałożenie grzywny za przekroczenie terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. wiąże się z funkcją represyjną, albowiem możliwość nałożenia grzywny na organ realizuje konstytucyjne prawo do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Wymierzenie grzywny pełni także funkcję prewencyjną, ponieważ służy również zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, tak przez ukarany organ, jak i przez pozostałe organy. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że przekazanie skargi nastąpiło z naruszeniem art. 54 § 2 p.p.s.a. Jak już wyżej wskazano, sankcją związaną z naruszeniem ww. terminu jest możliwość orzeczenia przez sąd administracyjny grzywny na wniosek skarżącej na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Zasadnie Sąd Wojewódzki wskazał, że ocena dopuszczalności skargi stanowi wyłączną domenę sądów administracyjnych, zaś obligatoryjnym obowiązkiem organu jest jej przekazanie do sądu. W okolicznościach sprawy skarga na bezczynność Rektora Wyższej Szkoły [...] w [...] wpłynęła do organu 23 marca 2026 r. Organ powinien był więc przekazać ją do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę najpóźniej do 22 kwietnia 2026 r. Organ dokonał tego dopiero 13 maja 2026 r., tj. 21 dni po ustawowym terminie. Zważywszy na powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wymierzenie grzywny w wysokości 100 złotych jawi się jako adekwatne i wystarczające do osiągnięcia jej prewencyjnego celu, a okoliczność ta została prawidłowo uzasadniona przez Sąd pierwszej instancji. Uwzględnienie wniosku i wymierzenie grzywny w kwocie 100 zł spełni swoją funkcję sygnalizacyjną, przypominającą organowi o obowiązkach, jakie spoczywają na nim, jak również funkcję represyjną, piętnującą obiektywne naruszenie ustawowego obowiązku. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Sąd nie orzekał o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego, albowiem wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 (art. 209 p.p.s.a.). Postanowienie wydane w przedmiotowej sprawie nie należy do żadnej z tych kategorii orzeczeń.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 22 lipca 2026
- Symbol z opisem
- 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
- Hasła tematyczne
- Grzywna w trybie p.p.s.a.
- Skarżony organ
- Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
- Sędziowie
- Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 184 w związku z art. 197 § 2 · Dz.U. 2026 poz. 143
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Łd 330/26 · 21 października 2026
Wyrok WSA w Łodzi z 21 października 2026 r., III SA/Łd 330/26 – sprawy kandydatów na studia i studentów
Sygnatura: III SA/Gl 984/26 · 21 października 2026
Postanowienie WSA w Gliwicach z 21 października 2026 r., III SA/Gl 984/26 – sprawy kandydatów na studia i studentów
Sygnatura: II SA/Bd 688/26 · 21 października 2026
Postanowienie WSA w Bydgoszczy z 21 października 2026 r., II SA/Bd 688/26 – sprawy kandydatów na studia i studentów
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny