III OZ 458/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M. B. o uzupełnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2024 r., sygn. akt III OZ 458/24 o oddaleniu zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2024 r., sygn. akt II SAB/Wa 512/23 o uchyleniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2024 r., sygn. akt II SAB/Wa 512/23 o odrzuceniu skargi M. B. na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 9 września 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: odmówić uzupełnienia postanowienia.

Postanowieniem z 19 listopada 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 czerwca 2024 r. o uchyleniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 lutego 2024 r. o odrzuceniu przedmiotowej skargi. Pismem z 29 listopada 2024 r. skarżąca złożyła wniosek o uzupełnienie postanowienia z 19 listopada 2024 r. w trybie art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") w zakresie: - żądania zawartego w zażaleniu z 16 lipca 2024 r. zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na korzyść skarżącej; - poruszonej w uzasadnieniu ww. zażalenia kwestii nieważności postępowania. W ww. piśmie skarżąca zwróciła również uwagę, że 21 października 2024 r. wystąpiła do NSA z wnioskiem o pouczenie, którego należało jej udzielić przed rozpoznaniem zażalenia z 16 lipca 2024 r. Zdaniem skarżącej w zależności od treści pouczenia mogłaby skutecznie cofnąć zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 157 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Przepis ten na podstawie art. 166 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio do postanowień. Z kolei zgodnie z art. 193 p.p.s.a. powyższe regulacje znajdują odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym uzupełnienie wyroku lub postanowienia na podstawie ww. przepisu nie może służyć "konkretyzacji" uzasadnienia wyroku lub postanowienia, jak i zmianie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Instytucja uzupełnienia wyroku lub postanowienia nie jest bowiem środkiem służącym zakwestionowaniu rozstrzygnięcia. Wniosek o uzupełnienie postanowienia nie może zatem zmierzać do zmiany czy uzupełnienia treści merytorycznej jego uzasadnienia. Takie działanie zmierza w istocie do zmiany uzasadnienia przez zamieszczenie w nim wskazanych przez stronę okoliczności (por. postanowienie NSA z 7 grudnia 2022 r., III OZ 576/22 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 19 listopada 2024 r., III OZ 458/24, oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 czerwca 2024 r. o uchyleniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 lutego 2024 r. o odrzuceniu skargi skarżącej. Niewątpliwie postanowieniem z 19 listopada 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie skarżącej i rozstrzygnięciem tym objął całość zażalenia. W zaistniałej sytuacji procesowej przepisy p.p.s.a. nie wymagają zamieszczenia w sentencji postanowienia dodatkowego orzeczenia, w tym orzeczenia o kosztach. Przepisy p.p.s.a. nie przewidują bowiem możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. W myśl art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają jednak zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia, co wynika z zakresu odesłania zawartego w art. 197 § 2 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowań wpadkowych jest możliwy w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie, zgodnie z tym, co wskazano wyżej. Na marginesie wskazać należy, że zasądzenie zwrotu kosztów przedmiotowego postępowania zażaleniowego na korzyść skarżącej, nawet gdyby było dopuszczalne, to w sprawie zażalenie skarżącej oddalono, a więc zasądzenie zwrotu tych kosztów na jej korzyść nie byłoby zasadne w świetle unormowań p.p.s.a. Odnosząc się do żądania uzupełnienia postanowienia z 19 listopada 2024 r. w zakresie poruszonej w uzasadnieniu zażalenia kwestii nieważności postępowania, wskazać należy, że sąd nie ma obowiązku odnosić się w uzasadnieniu postanowienia do każdego twierdzenia strony zawartego w zażaleniu i w pozostałych pismach procesowych. Obowiązkiem sądu jest bowiem odniesienie się do tych elementów, które są istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, aby nie czynić wywodu nadmiernie rozbudowanym, a przez to nieczytelnym. Przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w ww. postanowieniu było wyłącznie badanie prawidłowości postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 czerwca 2024 r. o uchyleniu postanowienia tego sądu z 16 lutego 2024 r., nie zaś całe postępowanie. Sąd rozpoznający zażalenie skarżącej z 16 lipca 2024 r. miał na uwadze nieważność postępowania zażaleniowego, bowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a przepis ten stosuje się odpowiednio w postępowaniu zażaleniowym na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a., przy czym kontrola Sądu była ograniczona do tej sprawy wpadkowej i w ramach tego ograniczenia Naczelny Sąd Administracyjny badał z urzędu nieważność postępowania. Skoro Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 19 listopada 2024 r. nie odniósł się do tej kwestii, to znaczy, że nie dostrzegł żadnej przesłanki nieważności kontrolowanego postępowania wpadkowego. Odnosząc się do wniosku skarżącej o pouczenie z 21 października 2024 r., wskazać należy, że wniosek ten w istocie zmierzał do udzielenia skarżącej porady prawnej. W konkluzji tego wniosku wskazała: "jakie mogę podjąć działania, by zmusić WSA w Warszawie do zbadania mojego zażalenia z 16 lipca 2024 r. w ramach autokontroli (art. 195 § 2 p.p.s.a.), nie pozbawiając się jednocześnie możliwości odzyskania uiszczonego przeze mnie wpisu od ww. zażalenia (100 zł)?". Żaden przepis p.p.s.a. nie nakłada na sąd obowiązku instruowania strony o wyborze sposobu postępowania, czy też udzielania porad prawnych w każdym możliwym aspekcie. To skarżąca jest dysponentką skargi, jak i zażalenia, i sama decyduje o wniesieniu środka zaskarżenia, który może również cofnąć. Sąd nie może doradzać stronie czy w okolicznościach sprawy korzystne jest cofnięcie zażalenia, nie może też odpowiadać na tego typu pytania, jak zacytowano wyższej. Podsumowując, wniosek skarżącej o uzupełnienie postanowienia z 19 listopada 2024 r. należało uznać za wykraczający poza zakres art. 157 § 1 p.p.s.a. Uzupełnienie orzeczenia, o jakim mowa w tym przepisie, dotyczy sytuacji, w której orzeczenie nie jest kompletne (nie zawiera wymaganych prawem elementów). Taka sytuacja nie wystąpiła na gruncie tej sprawy. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 157 § 1 w zw. z art. 166 oraz art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.