III OZ 421/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 26 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.P. i A.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 346/22 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 346/22 w sprawie ze skargi D.P. i A.P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 grudnia 2021 r., nr 992700/620/754/2021/SWO w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 12 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 346/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z 10 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 346/22 oddalającego skargę małoletnich D.P. i A.P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że odpis sentencji powyższego orzeczenia doręczono pełnomocnikowi skarżących w dniu 20 czerwca 2022 r. W dniu 28 lutego 2023 r. pełnomocnik skarżących złożył do WSA wniosek o sporządzenie kserokopii wydanego w niniejszej sprawie wyroku oraz dokumentów potwierdzających jego odbiór. Ww. dokumenty doręczono pełnomocnikowi skarżących w dniu 22 marca 2023 r. W dniu 29 marca 2023 r. małoletnie D.P. i A.P. reprezentowane przez przedstawiciela ustawowego T.P. skierowały do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 10 czerwca 2022 r. wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia. W ocenie WSA w Warszawie, powyższe uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku świadczy o tym, iż pełnomocnik skarżących nie wykazał należytej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Jego zaniechanie jednak obciąża również skarżących, jako stron, w imieniu których działał. Podkreślone przez Sąd zostało, że dla przedmiotowego rozstrzygnięcia bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż skarżące upatrują uchybień w postępowaniu w działaniach bądź ich braku po stronie adwokata. Okoliczność ta nie eliminuje bowiem bezpośredniego skutku, który wcześniejsze działania bądź zaniechania tego pełnomocnika wywarły na sytuację procesową skarżących. Bez znaczenia zatem w kontekście niniejszego wniosku pozostaje, że ustanowiony przez skarżące pełnomocnik, będący adwokatem, nie informował ich w wystarczającym zakresie o stanie sprawy. Pismem z 26 czerwca 2023 r. skarżące wywiodły zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z 12 maja 2023 r., II SA/Wa 346/22. W ocenie skarżących niewywiązanie się pełnomocnika ze swoich obowiązków stanowi podstawę do wywodzenia konsekwencji wobec niego, a nie strony. Podkreślone przez skarżących zostało, że powierzenie sprawy pełnomocnikowi wiąże się z oczekiwaniem, że strona sama nie będzie musiała jej prowadzić i zostanie poinformowana o czynnościach w sprawie. W odpowiedzi na zażalenie, pełnomocnik organu wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. W sytuacji natomiast, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to wszelkie zaniedbania z jego strony są traktowane jako zaniedbania samej strony. Z tego względu błędy pełnomocnika są równoznaczne z błędami strony i nie można ich traktować jako działań różnych podmiotów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie uznał Sąd I. instancji, że skoro skarżące w toku niniejszego postępowania sądowego reprezentowane były przez profesjonalnego pełnomocnika, to brak wiedzy co do jego działań bądź zaniechań nie uzasadnia przywrócenia skarżącym uchybionego terminu. Pomimo że od takiego pełnomocnika należy wymagać należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych, której w niniejszej sprawie pełnomocnik ten nie dochował, to jednak działał on w imieniu skarżących i na ich rzecz, a zatem jego zaniechania są traktowane jakby dokonywane były przez skarżące osobiście. Z tych przyczyn skarżące jako mocodawcy ponoszą wszelkie konsekwencje działania swego pełnomocnika. Skarżące (ich przedstawiciela ustawowego) bowiem obciąża odpowiedzialność związana z wyborem pełnomocnika, któremu zlecił pomoc prawną, a zatem skutki podejmowanych przez tego pełnomocnika działań i zaniechań obciążają również same skarżące. Stanowisko powyższe jest przejmowane jednolicie w orzecznictwie sądowym (por. postanowienia NSA: z 21 listopada 2018 r., II OZ 1154/18; z 17 maja 2018 r., I OZ 473/18; z 1 sierpnia 2017 r., II OZ 776/17; z 15 marca 2017 r., II OZ 264/17; z 2 lutego 2016 r., II OZ 114/16; dostępne w CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/) i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni je podziela. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawionej wyżej oceny nie zmieniają okoliczności podnoszone w rozpoznawanym zażaleniu. Reasumując, nieprawidłowe działanie profesjonalnego pełnomocnika skarżącego nie stanowi podstawy wyłączenia winy skarżących w rozumieniu art. 87 § 2 p.p.s.a. i w konsekwencji nie daje podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku . Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.