III OZ 420/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 26 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.O. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 334/23 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi J.O. na działanie Wójta Gminy R. dotyczące odpowiedzi z 29 grudnia 2022 r. uchylić zaskarżone zarządzenie.

Pismem z 17 stycznia 2023 r. J.O. (dalej: skarżący) wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na działanie Wójta Gminy R. dotyczące odpowiedzi z 29 grudnia 2022 r. Zarządzeniem z 15 lutego 2023 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł - w terminie 7 dni, pod rygorem "odrzucenia skargi kasacyjnej". Pismami z 8 marca 2023 r. skarżący wywiódł zażalenie na zarządzenie z 15 lutego 2023 r., a jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z 14 czerwca 2023 r., sygn. I SPP/Wa 88/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie WSA w Warszawie skarga jest oczywiście bezzasadna, a zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie, ale z innych powodów niż w nim wskazane. Stosownie do treści art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a."), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy zauważyć, że WSA w Warszawie powziął wątpliwość co do dopuszczalności skargi już w chwili jej wpisu do repertorium. Okoliczność ta jednoznacznie wynika z pkt VII. zarządzenia z 15 lutego 2023 r. (k. 1). W tym stanie rzeczy, wystosowane wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi było przedwczesne, skoro stosownie do art. 222 p.p.s.a. nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu. Wzywanie w takiej sytuacji do uiszczenia opłaty mijałoby się z celem, ponieważ wniesiony wpis i tak podlegałby zwrotowi z urzędu (postanowienie NSA z 22.03.2011 r., II OZ 181/11, LEX nr 783962). Wystosowane wezwanie przyczyniło się do zainicjowania postępowania w przedmiocie prawa pomocy, którego udzielenia odmówiono skarżącemu, działając na podstawie art. 247 p.p.s.a. dotyczącego bezzasadności skargi. W tym stanie rzeczy WSA w Warszawie powinien najpierw rozstrzygnąć kwestię dopuszczalności wniesionej skargi. Gdy Sąd uzna skargę za niedopuszczalną to winien ją odrzucić, a jeśli uzna za dopuszczalną to wezwać skarżącego ponownie o wpis. Jednocześnie zauważyć należy, że wystosowane wezwanie z 15 lutego 2023 r., na skutek oczywistej omyłki nie było prawidłowe, skoro poinformowano skarżącego, że w przypadku nieuiszczenia wpisu w terminie, to nie skarga, tylko skarga kasacyjna zostanie odrzucona. Suma tych uchybień uzasadniała uchylenie zarządzenia z 15 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 334/23. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.