III OZ 418/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 30 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej (...) w M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 czerwca 2026 r. sygn. akt IV SO/Wr 13/26 w sprawie z wniosku P. S. w przedmiocie wymierzenia grzywny Dyrektorowi Publicznej Szkoły Podstawowej (...) w M. za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 3 czerwca 2026 r., sygn. akt IV SO/Wr 13/26 r., wydanym po rozpoznaniu sprawy z wniosku P. S. w przedmiocie wymierzenia grzywny Dyrektorowi Publicznej Szkoły Podstawowej (...) w M. (dalej jako "Dyrektor" lub "organ") za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej zwanej "p.p.s.a.") w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako "u.d.i.p.") oraz w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., wymierzył Dyrektorowi grzywnę w wysokości 200 (dwieście) złotych oraz zasądził na rzecz skarżącego od organu zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że w piśmie z dnia 1 kwietnia 2026 r. skarżący zwrócił się do WSA we Wrocławiu z wnioskiem o wymierzenie grzywny Dyrektorowi za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że w dniu 21 lutego 2026 r. złożył przez platformę E-PUAP wniosek o dostęp do informacji publicznej, zażądał udzielenia odpowiedzi poprzez przesłanie odpowiedzi za pośrednictwem E-PUAP oraz publikację informacji na stronie internetowej szkoły (...) w sekcji Szkoła, w nowej podsekcji "Budynek i teren". Z uwagi na brak odpowiedzi na wniosek, skarżący 15 marca 2026 r. skierował do organu skargę na bezczynność, która – jak podkreślił – do dnia złożenia wniosku o wymierzenie grzywny nie została przekazana do Sądu, co też, jego zdaniem, uzasadnia wymierzenie organowi grzywny. W odpowiedzi na wniosek, Dyrektor przyznał, że nie udzielił odpowiedzi na wniosek o dostęp do informacji publicznej w terminie określonym w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Wyjaśnił przy tym, że od 1 stycznia 2026 r. elektroniczna skrzynka podawcze E-PUAP nie stanowi elektronicznej skrzynki podawczej podmiotu służącej do kontaktu pomiędzy osobami fizycznymi lub podmiotami niebędącymi podmiotami publicznymi a podmiotami publicznymi, co wynika z art. 147 ust. 2 ustawy z 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 3). Przyznał, że doszło do przeoczenia wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej. Poza tym wskazał, że Publiczna Szkoła Podstawowa w M. odnotowała awarię skrzynki elektronicznej E-PUAP polegającą na tym, iż w skrzynce nie była widoczna część wiadomości przychodzącej (zgłoszenie Szkoły z 24 marca 2026 r. nr 5526988). Z uwagi na telefoniczną interwencję skarżącego, organ mając na względzie daleko odformalizowaną procedurę złożenia wniosku o dostęp do informacji publicznej, odczytał wniosek w skrzynce E-PUAP i pismem z 20 marca 2026 r. udzielił skarżącemu wszystkich żądanych informacji oraz przesłał odpowiedź, zgodnie z żądaniem, na skrzynkę elektroniczną E-PUAP skarżącego. Podkreślił, że jego działanie nie było intencjonalne i wynikało z wyżej opisanych okoliczności związanych ze skrzynką E-PUAP. Wyraził również pogląd, że wniesienie skargi przez skarżącego po 31 grudnia 2025 r. za pomocą E-PUAP nie było skuteczne w świetle przepisu art. 54 § 1a p.p.s.a. i w konsekwencji tak wniesiona skarga nie wymagała przekazania do Sądu. WSA we Wrocławiu uznał, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny był zasadny. W pierwszej kolejności Sąd zauważył, ze termin przekazania skargi do sądu administracyjnego w sprawach z zakresu informacji publicznej jest krótszy i wynosi 15, a nie 30 dni (art. 21 pkt 1 u.d.i.p.). Stwierdził, że zarówno przepisy ogólne, jak i szczególne (w tym przypadku u.d.i.p.), przewidując obowiązek przekazania przez organ (podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej) skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę, nie dają temu organowi kompetencji ani do oceny właściwości sądu, ani statusu samego podmiotu, do którego złożono skargę, ani tym bardziej oceny skargi pod względem formalnym jak i merytorycznym, w tym też skuteczności jej wniesienia zależnej od trybu jej wniesienia. W tym bowiem zakresie orzeka sąd administracyjny. Dlatego też, jak wyjaśnił dalej Sąd I instancji, podniesiona przez organ okoliczność, że od 1 stycznia 2026 r. – na mocy przepisów ustawy z 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych – zostały wdrożone e - doręczenia, które w istotny sposób zmieniły sposób wnoszenia pism do organów drogą elektroniczną – nie może stanowić przesłanki uwalniającej organ od obowiązku przekazania do Sądu wniesionej przez skarżącego skargi na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej. Z tych powodów WSA we Wrocławiu uznał, że skoro w rozpoznanej sprawie sam organ przyznał, że nie przekazał do Sądu skargi skarżącego z dnia 15 marca 2026 r., a tym samym bezspornie nie sprostał obowiązkowi wynikającemu z art. 55 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., to należało wymierzyć organowi grzywnę w wysokości 200 zł, tj. w kwocie, która będzie wystarczająca i adekwatna do zaniedbania obowiązku ustawowego przekazania dokumentów niezbędnych do rozpoznania sprawy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Dyrektor, zaskarżając je w całości. Wniósł o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił błędną wykładnię art. 54 § 1a p.p.s.a. i związanego z tą instytucją - art. 147 ust. 2 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych. W uzasadnieniu zażalenia podniósł m.in., że błąd Sądu I instancji polegał na uznaniu, że uchylony prawem kanał komunikacyjny (portal e-puap) by prawnie obowiązującym kanałem przesyłania informacji, podczas gdy od stycznia bieżącego roku, został wyeliminowany z obrotu administracyjnego poprzez zastąpienie go portalem e-doręczenia, który to portal jest obowiązkowy dla jednostek publicznych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Uprawnienie sądu do nałożenia na organ grzywny aktualizuje się zatem w razie łącznego spełnienia dwóch warunków: naruszenia obowiązku przekazania sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenia stosownego wniosku przez skarżącego, przy czym, wolą ustawodawcy (art. 21 pkt 1 u.d.i.p.) termin na wykonanie obowiązku przekazania skargi, z aktami i odpowiedzią na skargę został skrócony z 30 do 15 dni. W niniejszej sprawie żalący się nie zarzuca Sądowi I instancji błędu w ocenie terminowości wykonania obowiązku wynikające z przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a. i art. 21 pkt 1 u.d.i.p i okoliczność ta nie jest przedmiotem sporu. Organ kwestionuje bowiem skuteczność wniesienia skargi poprzez użyty przez skarżącego tryb jej wniesienia, który jego zdaniem nie miał w sprawie zastosowanie na mocy przepisów ustawy o doręczeniach elektronicznych i wiązał zarówno organ, jak też Sąd I instancji. Ten ostatni wiązał zaś w ramach oceny działań organu. To zatem Sąd, jak wywiódł dalej organ, przy ocenie, czy doszło do naruszenia obowiązków organu wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. powinien był wziąć pod uwagę nowy tryb wnoszenia skargi – przez usługę e-doręczenia - oraz związaną z tym nowym trybem normatywną nieskuteczność wniesienia skargi przez platformę E-PUAP. Powyższe twierdzenia zażalenie nie zasługiwały jednak na uwzględnienie. Sam bowiem organ wyraźnie stwierdził, że skarga wpłynęła na jego skrzynkę podawczą. Oznaczało to, że od tego dnia rozpoczął bieg 15 –dniowy termin na przekazanie tejże skargi z aktami i odpowiedzią na skargę do Sądu. Słusznie też Sąd I instancji podkreślił, że ocena co do spełnienia wymogów formalnych i zasadności materialnej skargi została zastrzeżona dla sądu administracyjnego. Zdaniem NSA jest to pogląd trafny także z tego powodu, że organ może w tym zakresie składać stosowne wnioski procesowe (wnosząc m.in. o odrzucenie skargi) w kwalifikowanym piśmie procesowym jakim jest odpowiedź na skargę. To dlatego przepis art. 54 § 2 p.p.s.a. nakłada na organ obowiązek przekazanie skargi wraz ze wskazaną odpowiedzią na skargę. W rozpoznanej zaskarżonym postanowieniem sprawie Dyrektor nie przekazał w terminie również i tego pisma procesowego (dokumentu). Ponadto, jak zauważył NSA w postanowieniu z dnia 20 listopada 2025 r., sygn. akt II OSK 2242/25 (Legalis nr 3956340): "Przepis art. 54 § 1a p.p.s.a. nie wyjaśnia, jak należy rozumieć pojęcie "elektronicznej skrzynki podawczej tego organu", posługuje się on ogólnym pojęciem "elektronicznej skrzynki podawczej" i nie zawęża go na przykład do adresu elektronicznego konta na ePUAP". Jednocześnie NSA stwierdził, że w stanie prawnym na dzień wydania postanowienia działa kilka alternatywnych systemów służących do komunikacji elektronicznej z organami państwowymi. Definicja "elektronicznej skrzynki podawczej" została natomiast zawarta w art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1703) ze zm., dalej: u.i.d.p.). Pod tym pojęciem ustawodawca nakazuje rozumieć dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. W tym miejscu należało też zaznaczyć, że w przepisie art. 54 § 1a p.p.s.a. ustawodawca nie rozróżnia dostępnych systemów informatycznych, w których funkcjonuje "elektroniczna skrzynka podawcza", a to z kolei oznacza, że zgodnie z dyrektywą (formułą) wykładni "Lege non distinguente nec nostrum est distinguere" (zakaz wprowadzania w normie prawnej rozróżnienia, jeżeli nie zostało ono zawarte w jej treści), w przypadku wnoszenia skargi opatrzonej podpisem elektronicznym (w tym podpisem zaufanym) przez każdą dostępną i prawnie dopuszczalną elektroniczną skrzynkę podawczą wniesienie takiej skargi jest procesowo skuteczne i otwiera po stronie organu obowiązek jej przekazania do sądu administracyjnego. To dlatego w postanowieniu z dnia 17 września 2025 r., sygn. akt I FSK 1176/25 (https://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/BFFC9505FB, orzeczenie tezowane), NSA uznał, że nawet wniesienie skargi w formie elektronicznej do organu podatkowego za pomocą usługi e-Urząd Skarbowy nie daje podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jeżeli zgodnie z art. 46 § 2a tej ustawy skarga podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym została na podstawie art. 54 § 2 tej ustawy przekazana przez ten organ na elektroniczną skrzynkę podawczą sądu administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy taka też sytuacja miała miejsce w rozpoznanej sprawie, ponieważ skarga na bezczynność organu została wniesiona do organu za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej E-PUAP organu, została opatrzona elektronicznym podpisem skarżącego, a skarżący otrzymał Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia (UPP) tejże skargi do organu (vide k.7-9 akt sprawy). W świetle tych przepisów organ nie mógł zatem dokonać samodzielniej oceny trybu wniesienia skargi przez E-PUAP jako trybu nieskutecznego, skoro sądy administracyjne w dalszym ciągu posługują się platformą E-PUAP (por. art. 155 ust. 7 ustawy o doręczenia elektronicznych) i jest to wciąż dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej z sądami administracyjnymi, a wniesienie skargi następuję każdorazowo jedynie za pośrednictwem organu. Oznacza to, że ostatecznym adresatem skargi pozostaje zawsze sąd administracyjny i nie jest on związany treścią art. 147 ust. 2 ustawy o doręczeniach elektronicznych. Jak zaś wskazano już powyżej organ skargę bezspornie otrzymał, a mimo to nie nadał jej dalszego procesowego biegu w przewidzianym przepisami terminie. Toteż, wbrew twierdzeniom zażalenia, Sąd I instancji, nie naruszył art. 54 § 1a p.p.s.a., a wymierzenie organowi grzywny było w pełni uzasadnione. Z kolei symboliczna wysokość wymierzonej grzywny miała w istocie charakter prewencyjny, a nie represyjny, tak aby organ uniknął podobnych rodzajowo naruszeń w przyszłości. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.