III OZ 418/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SPP/Wa 426/19 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi W. L. na bezczynność Komendanta Służby Ochrony Państwa w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczeń postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 11 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SPP/Wa 426/19 oddalił wniosek W. L. (dalej: "skarżący") o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzeja Kołodzieja od orzekania w sprawie o sygn. akt II SPP/Wa 426/19 ze skargi W. L. na bezczynność Komendanta Służby Ochrony Państwa w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania świadczeń odszkodowawczych. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący wniósł o wyłączenie sędziego WSA Andrzeja Kołodzieja od orzekania w sprawie, zarzucając wydanie wadliwego postanowienia z 12 lipca 2021 r.. Sędzia WSA Andrzej Kołodziej 5 kwietnia 2022 r. złożył pisemne oświadczenie stwierdzające, że po jego stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), wyłączające od rozpoznania niniejszej sprawy. Oświadczył ponadto, że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości, co do jego bezstronności w tej sprawie. W ocenie Sądu pierwszej instancji, z treści oświadczenia złożonego przez sędziego Andrzeja Kołodzieja do akt sprawy wynika, że brak jest podstaw do wyłączenia jego osoby od rozpoznawania niniejszej sprawy z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jak również nie zachodzą przyczyny wyłączenia wskazane w art. 19 tej ustawy. Ponadto, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność powyższego oświadczenia. Zarzut sformułowany przez skarżącego we wniosku o wyłączenie sędziego, nie może stanowić wystarczającej okoliczności do zastosowania art. 19 p.p.s.a. i stanowić podstawy do wyłączenia sędziego w tej sprawie. Reasumując, w ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił, że istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego WSA Andrzeja Kołodzieja. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc m.in. o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub zmianę albo uchylenie w całości lub zmianę zaskarżonego i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego powinno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest w art. 19 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym postanowieniu, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego WSA Andrzeja Kołodzieja. W sprawie nie występują żadne okoliczności uzasadniające wyłączenie wymienionego sędziego z mocy samej ustawy, brak jest też przesłanek uzasadniających zastosowanie instytucji wyłączenia w oparciu o art. 19 p.p.s.a. Podkreślić należy, że samo podejmowanie przez wymienionego we wniosku sędziego niekorzystnych, w odczuciu skarżącego, rozstrzygnięć w sprawach toczących się z jego udziałem, nie stanowi podstawy do wyłączenia od orzekania w niniejszej sprawie. Przesłanką taką nie jest również subiektywne przekonanie skarżącego o braku bezstronności sędziego. Podkreślić należy, że instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (por. postanowienie NSA z 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08, ONSAiWSA 2008 r., nr 6, poz. 97 z aprobującą glosą A. Gomułowicza, akceptowane przez A. Kabata [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, s. 139). Subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego sędziego, nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy (por. wyrok NSA z 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 392/08, postanowienie NSA z 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II OZ 559/12, , akceptowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, K. Zalasińską [w:] red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2015, s. 186-187). Przyczyny wyłączenia muszą mieć zatem charakter obiektywny i znajdować potwierdzenie w podnoszonych przez stronę okolicznościach faktycznych. W niniejszej zaś sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Skarżący nie wskazał żadnej przyczyny, która pozostaje w związku przyczynowym między jej wystąpieniem a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, że w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 94). Dodatkowym argumentem przemawiającym za odmową uwzględnienia wniosku skarżącego jest fakt złożenia przez sędziego oświadczenia, w trybie w art. 22 § 2 p.p.s.a., o braku przesłanek wyłączenia przewidzianych w powołanych wyżej przepisach. W tym miejscu warto zaznaczyć, że w świetle utrwalonego orzecznictwa tak sądów administracyjnych, jak i Sądu Najwyższego, autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego, czego skarżący w niniejszej sprawie nie uczynił (por. postanowienie NSA z 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OZ 389/16). W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Sąd pierwszej instancji nie naruszył zarzuconych mu w zażaleniu przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji.