III OZ 417/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 30 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2026 r. sygn. akt III SO/Kr 2/26 w sprawie z wniosku K. J. w przedmiocie wymierzenia Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Krakowie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2026 r., sygn. akt III SO/Kr 2/26, wydanym po rozpoznaniu sprawy z wniosku K. J. o wymierzenie Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Krakowie grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej zwanej "p.p.s.a."), w oparciu o ten właśnie przepis, wniosek oddalił . W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że w toku postępowania wywołanego skargą K. J. (dalej: "skarżący") na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie zaświadczenia, w piśmie procesowym z dnia 9 stycznia 2026 r., skarżący powołując się na art. 55 § 1 p.p.s.a., wniósł o wymierzenie Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Krakowie grzywny za niedopełnienie obowiązku przeprowadzenia postępowania w trybie samokontroli wniesionej skargi w zakresie podniesionych okoliczności faktycznych i dowodowych oraz o zobowiązanie organu do uzupełnienia wskazanego braku. Sąd I instancji uznał wniosek za niezasadny i go oddalił. Uzasadniając taki kierunek rozstrzygnięcia sprawy WSA w Krakowie wyjaśnił, że organ w terminie określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a. przekazał sądowi skargę oraz odpowiedź na skargę, jak też akta administracyjne, do czego był zobowiązany. Ponadto skarżący we wniosku nie sformułował zarzutu, co do samej terminowości przekazania przez organ sądowi wskazanych wyżej dokumentów. Organ zrealizował zatem cel leżący u podstaw unormowania zamieszczonego w przepisie art. 54 § 2 p.p.s.a. i przekazał dokumenty niezbędne do przeprowadzenia sądowoadministracyjnej oceny legalności zarzucanej mu w skardze bezczynności Przede wszystkim zaś Sąd I instancji uznał, że skarżący nie mógł w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. żądać nałożenia na organ grzywny z powodu braku skorzystania z jego kompetencji autokontrolnych. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Powołując się na przepis art. 54 § 3 p.p.s.a., stwierdził, że organ powinien przeprowadzić postępowanie administracyjne w trybie samokontroli i albo wydać w tym trybie stosowną decyzję administracyjną albo dokonać czynności procesowej w postaci udzielania odpowiedzi na skargę, w której winien wyjaśnić, czy odmówił uwzględnienia w trybie samokontroli skargi i zarzutów strony w całości, czy w części, oraz wskazać przyczyny z powodu których nie dał wiary środkom dowodowym przywoływanym i przedłożonym przez stronę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone nim postanowienie odpowiada prawu. Zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia wynika bowiem ze ścisłego, normatywnego powiązania instytucji wymierzenia organowi grzywny z ciążącymi na nim obowiązkami, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., o czym ustawodawca zdecydował nadając przepisowi art. 55 § 1 następujące wyraźne i jednoznaczne brzmienie: "W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym." Z kolei w myśl przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a.: "Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Skargę wniesioną za pośrednictwem konsula oraz skargę na decyzję wydaną przez ministra właściwego do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, minister właściwy do spraw zagranicznych przekazuje sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie sześćdziesięciu dni od dnia jej otrzymania odpowiednio przez ministra właściwego do spraw zagranicznych albo konsula." Ustawodawca łączy zatem wymierzenie grzywny z obowiązkami organu, których wypełnienie jest konieczne do rozpoznania sprawy przed sądem administracyjnym. Sąd wydaje bowiem wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), w postępowaniu zainicjowanym skargą (art. 3 § 2 i art. 50 p.p.s.a.), do której organ odnosi się w odpowiedzi na skargę (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Natomiast skorzystanie z możliwości zastosowania trybu autokontroli przewidzianego w art. 54 § 3 p.p.s.a. ustawodawca pozostawił decyzji organu, co potwierdza również użyta w tym przepisie forma czasownikowa "może". Sformułowanie "organ może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości", należy odczytywać, w odróżnieniu od nakazu zawartego w art. 54 § 2 p.p.s.a. ("organ przekazuje"), jako uprawnienie procesowe, a nie obowiązek organu. Z uprawnienia tego, zależnie od autonomicznej decyzji organu, skarżony organ może skorzystać albo nie skorzystać. Decyzja organu co do zastosowania tej decyzji procesowej, wbrew twierdzeniom zażalenia, nie podlegała i nie podlega ocenie sądu administracyjnego w ramach represyjno – prewencyjnej instytucji procesowej jaką jest niewątpliwie instytucja wymierzenia organowi grzywny. Uprawnienie procesowe nie jest bowiem tożsame z obowiązkiem procesowym zabezpieczonym ściśle określoną ustawowo instytucją wymierzenia grzywny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.