III OZ 414/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 22 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 lipca 2024 r., sygn. akt I SAB/Sz 77/24 o odrzuceniu skargi D. J. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w Wierzchowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 9 lipca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił przedmiotową skargę. W uzasadnieniu wskazał, że zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I z 28 maja 2024 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odrębnym zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącej Wydziału I z tego samego dnia wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł –– w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Korespondencja sądowa z ww. brakami została uznana za doręczoną w dniu 12 czerwca 2024 r. – w trybie art. 74a § 3-8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: "p.p.s.a."). W związku z powyższym przedmiotowej skardze, jako obarczonej brakami – formalnym i fiskalnym, nie można nadać dalszego biegu i z tej przyczyny sąd I instancji ją odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Z kolei stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. W myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. pismo strony, jeżeli jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Brak wskazania numeru PESEL w niniejszym przypadku stanowi brak formalny skargi. Nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi skutkuje zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jej odrzuceniem. W niniejszej sprawie zarządzeniami Zastępcy Przewodniczącej Wydziału z 28 maja 2024 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł oraz do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL. W obu zarządzeniach zakreślono termin 7 dni na ich wykonanie od dnia ich doręczenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Korespondencja z ww. wezwaniami została uznana za doręczoną skarżącemu stosownie do art. 74a § 3-8 p.p.s.a. w dniu 12 czerwca 2024 r. i w zakreślonym terminie wezwania te nie zostały wykonane. W tych okolicznościach sprawy, mając na uwadze wskazane na wstępie przepisy, za zgodne z prawem należało uznać zaskarżone postanowienie sądu I instancji o odrzuceniu skargi. Argumenty przedstawione w przedmiotowym zażaleniu nie są trafne i odnoszą się wyłącznie do kwestii nieuzupełnienia braku formalnego skargi w postaci numeru PESEL. W tym kontekście należy wyjaśnić skarżącemu, że w uchwale NSA z 3 lipca 2023 r., II GPS 3/22 wskazano, że: "niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd.". W świetle tej uchwały sąd I instancji, wobec niepodania przez skarżącego w skardze numeru PESEL, nie miał obowiązku poszukiwania tego numeru nawet w sytuacji, w której jest on "zaimplementowany w złożonym podpisie elektronicznym". Normatywnie określony wymóg formalny pierwszego pisma w sprawie - wskazanie numeru PESEL, nie jest ani trudny do spełnienia, ani skomplikowany. Strona może z łatwością dochować tego warunku. Jeżeli strona nie skorzysta z możliwości uzupełnienia braku formalnego skargi, to z jej zaniechania nie można wyprowadzać wniosku o naruszeniu prawa strony do sądu. Równość w prawie odnosi się zaś, co do zasady, do procesu stanowienia norm prawa i nakłada na prawodawcę obowiązek nadawania prawu takich treści, które czynią zadość nakazowi jednakowego traktowania podmiotów (sytuacji) podobnych. Konstytucyjna zasada równości wobec prawa nie zwalnia wnoszących skargę od respektowania tych reguł procesowych ujętych w przepisach powszechnie obowiązujących, które odnoszą się do wszystkich skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.