III OZ 408/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 18 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2024 r., sygn. akt IV SAB/Po 25/24 w sprawie ze skargi K. W. na bezczynność Burmistrza Miasta D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 11 czerwca 2024 r., sygn. akt IV SAB/Po 25/24 odrzucił skargę K. W. (dalej także jako: skarżący) na bezczynność Burmistrza Miasta D. (dalej także jako: organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd wydaje postanowienie o odrzuceniu skargi, jeśli sprawa objęta skargą między tymi samymi stronami jest w toku (lis pendens) lub została już prawomocnie osądzona (res iudicata). Odrzuceniu będzie podlegała skarga w sprawie, w której ze względu na tożsamość podmiotową (tożsamość stron) oraz tożsamość przedmiotową (tożsamość sprawy) wydany został prawomocny wyrok lub toczy się postępowanie (A. Kabat, Skarga, (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 2009). W związku z powyższym Sąd I instancji wskazał, że sprawy o sygn. akt IV SAB/Po 77/23 i IV SAB/Po 116/23 dotyczą bezczynności tego samego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, z tego samego wniosku złożonego przez ten sam podmiot. Wyrokiem (prawomocnym) o sygn. akt IV SAB/Po 77/23 oddalono skargę skarżącego, zaś w wyroku o sygn. akt IV SAB/Po 116/23 zobowiązano Burmistrza Miasta D. do załatwienia wniosku K. W. Od wyroku tego organ wniósł skargę kasacyjną, a zatem wyrok ten jest nieprawomocny. W konkluzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że konsekwencją stwierdzenia tożsamości podmiotowej i przedmiotowej skargi, jest uznanie, że nie można wyprowadzić podstaw do wniesienia dwóch skarg na bezczynność tożsamej sprawy będącej w toku instancji i mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił skargę wniesioną w niniejszej sprawie. Skarżący, pismem z dnia 27 czerwca 2024 r. wniósł zażalenie na opisane powyżej postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2024 r., sygn. akt IV SAB/Po 25/24 żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia i rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 8 listopada 2023 r. oraz nałożenia na organ maksymalnej kary finansowej jaką przewidują przepisy, albowiem organ – w ocenie skarżącego - wypełnił wszelkie przesłanki wskazujące na konieczność takiego ukarania. Skarżący podniósł, że w dniu 8 listopada 2023 r. skierował do organu dwa wnioski. Jeden z nich dotyczył wyroku o sygn. akt IV SAB/Po 116/23 i skarżący podkreślił, że nigdy wcześniej w tym przedmiocie nie składał jakiejkolwiek skargi, zaś drugi wniosek dotyczył udzielenia informacji publicznej w związku z informacjami jakich dostarczył organ do postępowania prowadzonego w Sądzie I instancji pod sygn. akt IV SAB/Po 77/23, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na tej podstawie wydał wyrok. Skarżący zaznaczył przy tym, że jego wniosek nie dotyczy informacji archiwalnych Gminy D. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o oddalenie zażalenia podtrzymując swoje stanowisko, że żądanie objęte wnioskiem skarżącego z dnia 8 listopada 2023 r. było przedmiotem rozważań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt IV SAB/Po 116/23, od którego organ wniósł w dniu 20 listopada 2023 r. skargę kasacyjną i która na dzień sporządzenia odpowiedzi na zażalenie nie została jeszcze rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie mogło zostać uwzględnione. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Sytuacja, o której mowa w powołanym przepisie zachodzi wówczas, gdy wcześniej złożona skarga, w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami, jest rozpoznawana merytorycznie (lis pendens) lub nastąpiło już wcześniejsze merytoryczne prawomocne rozpoznanie skargi (res iudicata), w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi podmiotami. Przy ustalaniu tożsamości sprawy należy brać pod uwagę element podmiotowy i przedmiotowy, przy czym tożsamość podmiotowa, to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący – jak słusznie wskazał w zażaleniu - w dniu 8 listopada 2023 r. złożył do organu dwa wnioski. W jednym z nich skarżący rozszerzył wnioski skargi rozpoznawanej w sprawie o sygn. akt IV SAB/Po 116/13, zaś w drugim skarżący, w nawiązaniu do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt IV SAB/Po 77/23 wniósł o udzielenie informacji publicznej poprzez załączenie kserokopii (innych dowodów) świadczących i potwierdzających informacje, iż Gmina D. i inne jednostki organizacyjne przekazały do Archiwum Państwowego w P. – Oddział w K. wytworzoną po roku 1990 dokumentację po okresie transformacji samorządowej. Zauważyć zatem należy, że prawomocnym wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt IV SAB/Po 77/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę skarżącego na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej i w uzasadnieniu tego wyroku Sąd I instancji wyjaśnił, że "(...) na wniosek skarżącego z 31 stycznia 2023 r. organ udzielił odpowiedzi w dniu 13 lutego 2023 r. informując, że żądane przez skarżącego dokumenty mogą znajdować się w Archiwum Państwowym w P. - Oddziale w K. Z powodu braku fizycznego posiadania przez organ w zasobie zarchiwizowanej dokumentacji żądanej przez skarżącego dokumentacji niemożliwe było jej udostępnienie skarżącemu". Natomiast wyrokiem z dnia 5 października 2023 r., syn akt IV SAB/Wa 116/23 Sąd I instancji uwzględnił skargę skarżącego na bezczynność organu w przedmiocie wszczęcia postępowania o odtworzenie protokołu z wyboru członków zarządu jednostki pomocniczej i w pkt 1 wyroku zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 31 stycznia 2023 r. w przedmiocie wszczęcia postępowania o odtworzenie protokołu z wyboru członków zarządu jednostki pomocniczej w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, w pkt 2 stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, w pkt 3 stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w pkt 4 oddalił skargę w pozostałym zakresie, a w pkt 5 zasądził od Miasta D. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Jednak wskutek wniesienia przez organ skargi kasacyjnej od ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 września 2024 r., sygn. akt III OSK 146/24 uchylił punkty 1, 2, 3 i 5 zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i w tym zakresie oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że "w sprawie nie są kwestionowane ustalenia, że wniosek skarżącego z 31 stycznia 2023 roku o odtworzenie akt administracyjnych dotyczył odtworzenia protokołu z wyboru członków Zarządu do jednostki pomocniczej o nazwie "Osiedle D. w m. D.", w odniesieniu personalnym do K. W. i W. P. (...) Protokół z wyborów zarządu osiedla jest dokumentem odzwierciedlającym czynność o charakterze ustrojowym. W razie jego zaginięcia nie może zostać odtworzony w trybie właściwym dla akt administracyjnych, co przesądza również o tym, iż nie ma podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania w tym przedmiocie". Biorąc powyższe pod uwagę, wskazać należy, że kwestia związana z nieprawidłową realizacją wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jak i wniosku o wszczęcie postępowania o odtworzenie protokołu, po wydaniu prawomocnego wyroku w tej sprawie, nie może być przedmiotem kolejnej skargi na bezczynność organu w rozpoznaniu tego samego wniosku. W sytuacji, gdy bezczynność organu lub jej brak została już stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu, wszczynanie kolejnego postępowania sądowego w tym samym przedmiocie jest niedopuszczalne i godzi w zasadę powagi rzeczy osądzonej. W realiach niniejszej sprawy bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia przywołanych wyżej wniosków skarżącego o udostępnienie informacji publicznej oraz o wszczęcie postępowania o odtworzenie protokołu zostały prawomocnie zakończone wraz z wiążącymi wyjaśnieniami sądów co do stwierdzonego braku bezczynności organów w tych sprawach, a motywy przedstawione w skardze skarżącego wniesionej w niniejszej sprawie, jak i wnioskach z dnia 8 listopada 2023 r. wyraźnie nawiązują do przedmiotów prawomocnie rozpoznanych już ww. spraw. W związku z tym choć – wbrew twierdzeniom Sądu I instancji - zaskarżona w niniejszej sprawie bezczynność organu nie dotyczyła tych samych wniosków (z uwagi na różniące je daty ich wniesienia), co w sprawach dotyczących bezczynności prawomocnie zakończonych w wyrokach o sygn. akt IV SAB/Po 77/23 i III OSK 146/24, to przedmiotowo wnioski z dnia 8 listopada 2023 r. nawiązują do tych samych spraw, które – jak już wskazano – zostały prawomocnie rozpoznanie przez sądy administracyjne. Dlatego też zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 czerwca 2024 r., sygn. akt IV SAB/Po 25/24 o odrzuceniu skargi skarżącego na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. uznać należało za prawidłowe. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.