III OZ 403/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 15 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. sp. z.o.o. z/s w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2026 r. sygn. akt II SA/Wa 685/25 o odrzuceniu skargi kasacyjnej P. sp. z.o.o. z/s w B. w sprawie ze skargi P. sp. z.o.o. z/s w B. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 20 lutego 2025 r. nr DS.523.376.2021.FT.UD. w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2026 r., odrzucił skargę kasacyjną P. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: "skarżąca" lub "spółka") od wyroku tego Sądu z dnia 20 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 685/25, oddalającego skargę spółki na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia 20 lutego 2025 r. nr DS.523.376.2021.FT.UD. w przedmiocie przetwarzania danych osobowych. Jednocześnie Sąd zwrócił skarżącej kwotę 200 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga kasacyjna, wniesiona przez r.pr. pismem z 19 lutego 2026 r., nie zawierała wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie ani oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. W związku z tym pismem z 26 lutego 2026 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia tego braku w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie, przesłane na wskazany w skardze kasacyjnej adres do doręczeń, było dwukrotnie awizowane i zostało uznane za doręczone 18 marca 2026 r. w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Termin do jego wykonania upłynął 25 marca 2026 r., jednak brak skargi kasacyjnej nie został uzupełniony. Wobec powyższego WSA uznał, że zachodzi podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu orzekł natomiast na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia. Zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., podnosząc, że w jej ocenie wezwanie do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej nie zostało prawidłowo doręczone, wobec czego termin do jego wykonania nie rozpoczął biegu. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 73 § 4 p.p.s.a., twierdząc, że Sąd I instancji błędnie uznał wezwanie za doręczone, pomimo niedochowania – zdaniem skarżącej – wymagań określonych w art. 73 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem odwoławczym i powinna spełniać nie tylko wymagania przewidziane dla pisma strony, lecz także właściwe dla niej wymagania konstrukcyjne. Zgodnie z art. 176 § 2 p.p.s.a., poza wymaganiami określonymi w § 1 tego przepisu, skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że wskazanie jednego z tych sposobów rozpoznania skargi kasacyjnej stanowi jej konieczny wymóg formalny. Braku w tym zakresie nie można zastąpić domniemaniem, że skoro strona nie zrzekła się rozprawy, to wnosi o jej przeprowadzenie. Ustawodawca wymaga bowiem wyraźnego stanowiska strony w tej kwestii. Ma ono również znaczenie dla pozostałych uczestników postępowania, gdyż stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. mogą oni zażądać przeprowadzenia rozprawy pomimo zrzeczenia się jej przez wnoszącego skargę kasacyjną. Trafnie również przyjął Sąd I instancji, że brak wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy jest brakiem usuwalnym. Stosownie do art. 177a p.p.s.a., jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176 p.p.s.a., innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z kolei art. 178 p.p.s.a. stanowi, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna nie zawierała wymaganego stanowiska co do sposobu jej rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny podziela zatem ocenę WSA, że zachodziła konieczność wezwania pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że przepis ten nie stanowił podstawy zaskarżonego postanowienia. Skutki nieuzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej regulują bezpośrednio art. 177a i art. 178 p.p.s.a. i to na podstawie tych przepisów należało ocenić prawidłowość jej odrzucenia. Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się jednak do istoty zarzutu, dotyczącej prawidłowości doręczenia wezwania do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w przepisach poprzedzających, składa się je na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zawiadomienie o złożeniu pisma umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy nie jest to możliwe, w jednym z miejsc określonych w § 2 tego przepisu. W razie niepodjęcia pisma pozostawia się powtórne zawiadomienie, a doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu przechowywania przesyłki (art. 73 § 3 i 4 p.p.s.a.). Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 73 § 4 p.p.s.a. Zastosowanie przewidzianego w tym przepisie skutku doręczenia wymaga uprzedniego dochowania zasad pozostawienia zawiadomień określonych w art. 73 § 2 i 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że wymagania te zostały w rozpoznawanej sprawie spełnione. Wezwanie wysłano na adres do doręczeń wskazany przez pełnomocnika skarżącej w skardze kasacyjnej. Z dowodu doręczenia wynika, że przesyłkę po raz pierwszy awizowano 4 marca 2026 r., umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej, a następnie powtórnie awizowano 12 marca 2026 r. Wobec niepodjęcia przesyłki Sąd I instancji prawidłowo uznał ją za doręczoną 18 marca 2026 r. Termin do uzupełnienia braku skargi kasacyjnej upłynął zatem 25 marca 2026 r. Zarzuty zażalenia nie dostarczają podstaw do zakwestionowania tej oceny. Znajdujący się w aktach dowód doręczenia, zawierający adnotacje operatora pocztowego o pozostawieniu zawiadomień, ma charakter dokumentu urzędowego i korzysta z domniemania zgodności z prawdą zawartych w nim informacji. Domniemanie to może zostać obalone, jednak wymaga przedstawienia wiarygodnych dowodów wskazujących, że czynności doręczyciela w rzeczywistości nie zostały dokonane w sposób odnotowany w tym dokumencie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca takich dowodów nie przedstawiła. Nie stanowi ich samo złożenie reklamacji dotyczącej wykonania usługi pocztowej. Reklamacja potwierdza jedynie zakwestionowanie przez skarżącą sposobu doręczenia, nie zaś zasadność podniesionych zastrzeżeń. Do zażalenia nie dołączono odpowiedzi operatora pocztowego potwierdzającej wystąpienie nieprawidłowości. Niewystarczające jest również oświadczenie administratora budynku. Wskazano w nim, że w dniach 4 i 12 marca 2026 r. listonosz doręczający przesyłki nie pytał pracowników administracji o adresata ani nie zwracał się o przechowanie awiza w skrzynce znajdującej się przy pomieszczeniu administracji budynku. Nie wyjaśniono jednak, na jakiej podstawie administrator kategorycznie wykluczył wystąpienie takich zdarzeń, w szczególności czy wszystkie osoby, które mogły mieć w tych dniach kontakt z listonoszem, zostały o to zapytane oraz czy administracja prowadziła ewidencję takich kontaktów. Nie przedstawiono również dokumentacji, która pozwalałaby zweryfikować prawdziwość zawartych w tym oświadczeniu twierdzeń. Oświadczenie to potwierdza zatem co najwyżej, że administracja budynku nie odnotowała wskazanych czynności. Brak ich odnotowania nie jest jednak równoznaczny z tym, że nie zostały one podjęte, i nie stanowi wystarczającej podstawy do podważenia odnoszących się do tej przesyłki adnotacji operatora pocztowego. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł również podstaw do zakwestionowania prawidłowości doręczenia na podstawie przedstawionych przez skarżącą informacji dotyczących organizacji odbioru korespondencji w budynku. Podnoszona przez nią okoliczność, że dostęp do znajdującej się w budynku skrzynki nie jest możliwy dla osób trzecich bez uzgodnienia z administracją, nie wyklucza pozostawienia w niej zawiadomienia przez doręczyciela. Wskazuje ona jedynie, że odbiór korespondencji w tym miejscu wymaga współdziałania pracowników administracji. Z przedstawionego w zażaleniu sposobu postępowania wynika przy tym, że pracownicy ci mogli przyjąć awizo od listonosza i umieścić je w skrzynce. Wobec takiej organizacji obiegu korespondencji oraz braku dowodów odnoszących się bezpośrednio do doręczenia przedmiotowej przesyłki nie ma podstaw, aby wyłącznie na podstawie oświadczenia administratora przypisać pracownikowi operatora pocztowego, a w konsekwencji samemu operatorowi, odpowiedzialność za podnoszoną przez skarżącą wadliwość doręczenia. Sam fakt, że pracownicy administracji nie odnotowali próby pozostawienia zawiadomienia, nie dowodzi, że próba taka nie została podjęta ani że awizo nie zostało przekazane administracji. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w której dostęp doręczyciela do miejsca przechowywania korespondencji zależał od współdziałania tych pracowników. Także zawarte w oświadczeniu administratora ogólne stwierdzenie, że w budynku zdarzają się przypadki niepozostawiania awiz pomimo zamieszczania na przesyłkach adnotacji o ich awizowaniu, nie dowodzi, że taka nieprawidłowość wystąpiła w dniach 4 i 12 marca 2026 r. w odniesieniu do przesyłki będącej przedmiotem niniejszej sprawy. Oświadczenie administratora nie podważa zatem domniemania zgodności z prawdą informacji zawartych w dowodzie doręczenia. Nie bez znaczenia pozostaje również, że wezwanie zostało wysłane na adres wskazany przez profesjonalnego pełnomocnika jako właściwy do dokonywania doręczeń. Od profesjonalnego pełnomocnika można wymagać takiego zorganizowania odbioru korespondencji pod wskazanym przez niego adresem, aby zapewnić możliwość terminowego dokonywania czynności procesowych. Wobec skutecznego doręczenia wezwania i bezskutecznego upływu terminu do jego wykonania Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że zachodziła podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.