III OZ 402/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 18 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 71/24 w sprawie ze skargi D. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 22 listopada 2023 r., nr SKO.41/5970/L/2023 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 71/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę D. O. (dalej także jako: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 22 listopada 2023 r., nr SKO.41/5970/L/2023 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Pismem z dnia 22 maja 2024 r. skarżący wniósł o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 71/24 wskazując, że w jego ocenie Sąd I instancji nie orzekł o całości żądania. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 71/24 odmówił skarżącemu uzupełnienia ww. wyroku Sądu I instancji wyjaśniając w uzasadnieniu, że brak jest merytorycznych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego, bowiem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 71/24 zawiera wszystkie elementy wymagane prawem. Sąd I instancji orzekł o całości skargi uznając, że podlega ona oddaleniu. Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zauważył, że skarżący nie wskazał w jakim zakresie żąda uzupełnienia przedmiotowego wyroku. Skarżący pismem z dnia 26 czerwca 2024 r. wniósł zażalenie na opisane powyżej postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 71/24 i zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 157 § 1 p.p.s.a. zażądał uchylenia lub zmiany w całości ww. postanowienia i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie, ale z innych przyczyn niż wskazane w nim okoliczności. Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - zwanej dalej p.p.s.a., strona może w ciągu 14 dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Wniosek, o którym mowa w § 1, zgłoszony po upływie terminu, podlega odrzuceniu. Sąd może wydać postanowienie na posiedzeniu niejawnym. (art. 157 § 1a p.p.s.a.). Wniosek o uzupełnienie wyroku co do zwrotu kosztów sąd może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym (art. 157 § 2 p.p.s.a.). Orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów (art. 157 § 3 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt III Sa/Lu 71/24 rozpoznał wniosek skarżącego o uzupełnienie wyroku w niewłaściwym składzie, a sprzeczny z prawem skład sądu orzekającego prowadzi do nieważności postępowania. Reguła ta dotyczy zarówno zawężania składu sędziowskiego, jak też jego nieuprawnionego zwiększania (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, Lex). Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się już w kwestii składu i formy posiedzenia, na którym rozpoznaniu podlega wniosek o uzupełnienie wyroku w zakresie orzeczenia o "całości żądania" (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2024 r., sygn. akt III OZ 121/24, czy z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt III OZ 47/24). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko i argumentację wyrażone we wskazanych wyżej postanowieniach. W związku z powyższym należy wyjaśnić, że co do zasady wniosek o uzupełnienie wyroku powinien zostać rozpoznany na rozprawie (zarówno w przypadku uzupełnienia wyroku, jak i odmowy jego uzupełnienia), w składzie trzech sędziów (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2018, s. 378). Jedyny wyjątek dotyczy uzupełnienia wyroku co do kosztów, ale w niniejszej sprawie złożony wniosek dotyczył braku orzeczenia o "całości żądania". Formę wyroku ma tylko orzeczenie sądu uzupełniające wyrok, natomiast orzeczenie o odmowie uwzględnienia wniosku ma formę postanowienia, na które służy zażalenie (art. 194 § 1 pkt 5a p.p.s.a.). Ustawa nie wskazuje jednoznacznie jaki powinien być skład sądu w przypadku wydania postanowienia o odmowie uzupełnienia wyroku. Wydaje się jednak oczywiste, że skoro zasadą jest, że uzupełnienie wyroku następuje w składzie trzyosobowym, to odmowa uzupełnienia, wprawdzie w formie postanowienia, również powinna mieć miejsce w składzie trzyosobowym. Odmienne stanowisko obarczone jest błędem logicznym, w którym o składzie sądu decyduje wynik rozstrzygnięcia. Dlatego w związku z tym, że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie o odmowie uzupełnienia wyroku zostało wydane w składzie jednoosobowym, podlegało ono uchyleniu. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.