III OZ 392/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 474/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 stycznia 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku postanawia: oddalić zażalenie.

R.K. (dalej jako: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 stycznia 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 marca 2025 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia poprzez nadesłanie swojego numeru PESEL. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 30 kwietnia 2025 r., tym samym termin na uzupełnienie przedmiotowego braku formalnego upływał wraz z dniem 7 maja 2025 r. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 maja 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 474/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: odrzucił skargę. Zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący zaskarżając je w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do dalszego procedowania. Jednocześnie złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a.. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący nie wykonał – w określonym w art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. siedmiodniowym terminie – wezwania do usunięcia braku formalnego skargi w postaci podania numeru PESEL, co w konsekwencji obligowało Sąd I instancji do odrzucenia skargi. Z treści art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wyraźnie wynika, że jeśli pismo strony będącej osobą fizyczną jest pierwszym pismem w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej (a tak było w sprawie niniejszej), to powinno zawierać numer PESEL. Skarżący w treści zażalenia wprost przyznał, że nie uzupełnił braku formalnego skargi z powodu opóźnienia, które został spowodowane wyjątkowymi okolicznościami, niezależnymi wprost od skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone m.in. w postanowieniach tego Sądu z 25 października 2019 r. sygn. akt I OZ 1017/19, z 5 grudnia 2019 r. sygn. akt I OZ 1211/19 i I OZ 1218/19, z 30 stycznia 2020 r. sygn. akt II FZ 18/20, z 13 października 2020 r. sygn. akt II OZ 745/20 i II OZ 774/20, z 16 marca 2021 r. sygn. akt III OZ 157/21, z 16 kwietnia 2021 r. sygn. akt II OZ 224/21, z 27 sierpnia 2021 r. sygn. akt I OZ 262/21, z 5 października 2021 r. sygn. akt I GZ 295/21, z 8 grudnia 2021 r. sygn. akt II OZ 864/21 oraz z 9 grudnia 2021 r. sygn. akt II OZ 874/21; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z tym stanowiskiem, brak podania w piśmie wszczynającym postępowanie sądowoadministracyjne numeru PESEL strony będącej osobą fizyczną stanowi brak formalny takiego pisma, zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Na marginesie wskazać należy, że skarżący wraz z zażaleniem złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.