III OZ 391/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 16 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 stycznia 2025 r., sygn. akt II SAB/Wa 280/24 w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Sławomira Antoniuka w sprawie ze skargi A.Z. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia 20 czerwca 2020 r. na niezgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych postanawia: oddalić zażalenie.

Skarżący A.Z. wniósł skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi z 20 czerwca 2020 r. na niezgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych. W toku postępowania skarżący wystąpił o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Sławomira Antoniuka. Postanowieniem z 8 stycznia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie wykazał okoliczności, które mogłyby wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziego objętego wnioskiem o wyłączenie. Skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienia wnosząc o jego uchylenie oraz wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej, wskazanych w ustawie związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.). Funkcją instytucji wyłączenia sędziego jest ochrona wymiaru sprawiedliwości oraz unikanie sytuacji, które mogłyby postawić sędziego (z przyczyn przez niego niezawinionych, a nawet od niego niezależnych) pod zarzutem kierowanych pod jego adresem nieuzasadnionych zarzutów o brak bezstronności. Podstawą wyłączenia mogą być zatem stosunki o charakterze emocjonalnym między sędzią a stroną, ale też osobiste powiązania gospodarcze, np. powiązania majątkowe lub kredytowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2023 r. III OZ 451/23). Wyłączenie sędziego na tej podstawie uwarunkowane jest wystąpieniem wątpliwości popartych konkretnymi faktami. O potrzebie wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy nie może więc decydować samo subiektywne odczucie strony co do jego stronniczości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego. Skarżący nie powołał się bowiem we wniosku na żadną ustawową przesłankę wyłączenia sędziego. Zgodnie natomiast z art. 20 § 1 p.p.s.a., składając wniosek o wyłączenie sędziego należy uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Przepis powyższy nie stanowi o jakichkolwiek przyczynach, lecz o przyczynach wskazanych w art. 18 i 19 p.p.s.a. Oznacza to, że wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Przedmiotowa sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów na posiedzeniu w dniu 18 grudnia 2024 r. r. W aktach sprawy znajdowały się wykonane kserokopie fragmentu odpowiedzi organu na skargę w części obejmującej uzasadnienie tej odpowiedzi oraz kserokopie skargi, z poczynionymi odręcznie długopisem dopiskami, w tym dopiskiem "s. Antoniuk". Powyższe materiały nie stanowią, jak podnosi skarżący, "uzasadnienia oddalenia skargi", ale wyłącznie notatki związane z przygotowaniem sprawy do rozpoznania. Oczywiście notatki tego rodzaju stanowią wyłącznie formę "opracowania sprawy" przed posiedzeniem przez asystenta sędziego lub sędziego i w związku z tym nie powinny zostać załączone do akt sprawy podczas ich udostępnienia stronom postępowania. Nie oznacza to jednak, że sędzia sprawozdawca w tego rodzaju sprawie powinien podlegać z tej przyczyny wyłączeniu. Jednocześnie oświadczenie złożone w tej sprawie przez sędziego, z którego wynika, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego co do ich prawdziwości. Brak wskazania wątpliwości odnoszących się do bezstronności sędziego w danej sprawie sądowoadministracyjnej powoduje, że wniosek o wyłączenie na tak sformułowanej podstawie jest bezzasadny. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.