Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OZ 380/26

Postanowienie NSA z 18 września 2026 r., III OZ 380/26 – sprawy kandydatów na studia i studentów

Wynik

Oddalono zażalenie

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
18 września 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 18 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 września 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 538/25 w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 15 maja 2025 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: oddalić zażalenie.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z 15 września 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 538/25 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez D.W. (dalej także jako: skarżący) decyzji Rektora Uniwersytetu [...] z 15 maja 2025 r. o skreśleniu skarżącego z listy studentów. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżący uzasadniając swój wniosek podnosił, że wykonanie decyzji o skreśleniu go z listy studentów spowoduje, że utraci on prawo do kontynuacji pracy dyplomowej i praktyk zawodowych, finansowania, a w konsekwencji ukończenia studiów. Skarżący podkreślił, że brak możliwości ukończenia studiów jest dla niego prawdziwą szkodą. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie skarżący domaga się wstrzymania wykonania decyzji, na mocy której został skreślony z listy studentów. Natomiast skreślenie to w ocenie Sądu I instancji wywołało już zamierzony skutek z momentem wydania zaskarżonej decyzji i jej doręczenia stronie. W związku z tym, że zaskarżona decyzja została już wykonana, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził, że wstrzymanie jej wykonania nie jest możliwe, ponieważ nie przywróci stronie żadnych uprawnień wynikających z posiadania statusu studenta. Sąd I instancji wyjaśnił, że dopiero wyeliminowanie przez sąd z obrotu prawnego ostatecznej decyzji o skreśleniu z listy studentów (o czym sąd na tym etapie nie przesądza) może zniweczyć skutki takiej decyzji, powodując odzyskanie statusu studenta, a zatem restytucję sytuacji prawnej skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie może prowadzić do przyznania stronie dodatkowych uprawnień lub restytucji praw, które utraciła. Jeżeli zatem skarżący utracił status studenta na skutek skreślenia go z listy studentów, to sąd administracyjny w ramach udzielenia ochrony tymczasowej nie może przywrócić tego statusu i to jedynie na czas trwania postępowania sądowego. Ewentualna restytucja prawa skarżącego może nastąpić w ramach rozpoznania skargi, czyli kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia skarżącego, w którym wniósł on o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Rektora Uniwersytetu [...] z 15 maja 2025 r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. Skarżący podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oparł swoje rozstrzygnięcie na skrajnie formalistycznej i nieadekwatnej do stanu faktycznego tezie jakoby decyzja o skreśleniu go z listy studentów "została już wykonana". Stanowisko to w ocenie skarżącego w sposób rażący ignoruje istotę i ciągły charakter wyrządzanej mu szkody. Skarżący podkreślił, że "wykonanie" decyzji o skreśleniu nie jest jednorazowym aktem, lecz stanem ciągłym, który każdego dnia pozbawia go jego praw, w tym prawa do ukończenia studiów, kontynuowania pracy dyplomowej, odbywania praktyk i otrzymywania świadczeń. Skarżący podniósł, że to są właśnie "trudne do odwrócenia skutki", o których mowa w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś odmowa udzielenia ochrony tymczasowej jest de facto zgodą Sądu na dalsze, codzienne pogłębianie tej nieodwracalnej szkody. Skarżący zarzucił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w swoim uzasadnieniu całkowicie pominął analizę merytoryczną przesłanki "znacznej szkody", uciekając się do argumentu czysto proceduralnego. Taka interpretacja w jego ocenie prowadzi do absurdalnego wniosku, że w sprawach o skreślenie z listy studentów ochrona tymczasowa jest w zasadzie iluzoryczna. Co więcej, skarżący zwrócił uwagę na to, że postanowienie Sądu I instancji zapadło w kontekście sprawy, w której skarżący przedstawił obszerny materiał dowodowy wskazujący na rażące i wielokrotne naruszenia prawa przez Rektora Uniwersytetu [...], w tym oparcie decyzji na nieistniejącym przepisie i tajnym dowodzie. W takiej sytuacji zdaniem skarżącego odmowa wstrzymania wykonania decyzji, której wady są tak ewidentne, stanowi naruszenie prawa do skutecznej ochrony sądowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie mogło zostać uwzględnione. Słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy ocenił, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji o skreśleniu skarżącego z listy studentów, w sytuacji gdy skutki, które wynikają z wykonania ww. aktu administracyjnego już wystąpiły. Nie ma podstaw do przyjęcia, że wstrzymanie wykonania aktu obejmuje również takie akty, które już zostały wykonane, to jest wywołały już materialne skutki faktyczne i prawne. Objęcie ochroną przewidzianą w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej p.p.s.a. może mieć miejsce tylko i wyłącznie w przypadku zaskarżenia aktu, który nadaje się do wykonania i który ma być w przyszłości wykonany. Tym samym w sytuacji, gdy akt został już wykonany, wniosek o wstrzymanie wykonania staje się bezprzedmiotowy. Skoro bowiem postanowienie Sądu ma uchronić stronę przed skutkami wykonania aktu, to jego wykonanie niweczy cel zastosowania instytucji przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. m.in. postanowienia NSA: z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I OZ 410/10, z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 77/19). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, że skarżący na mocy decyzji Rektora Uniwersytetu [...] z 15 maja 2025 r. został już skreślony z listy studentów piątego semestru na kierunku socjologia, a więc zaskarżony przez skarżącego akt został już wykonany, co wyklucza możliwość jego wstrzymania. Niezależnie od powyższego, abstrahując od faktu wykonania już decyzji, o wstrzymanie wykonania której wnosi skarżący, dodać należy, że skarżący nie przedstawił żadnej argumentacji, która mogłaby przemawiać za zasadnością zastosowania w niniejszej sprawie ochrony tymczasowej na czas toczącego się postępowania sądowego, tj. nie wykazał niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Uniemożliwienie kontynuowania edukacji, na skutek skreślenia z listy studentów, wraz ze wszystkimi wiążącymi się z tym konsekwencjami, na które powołuje się skarżący, w tym: niezaliczenie roku akademickiego, utrata prawa do kontynuacji pisania pracy dyplomowej, czy odbycia praktyk zawodowych, jak i przepadnięcie dotychczasowych efektów kształcenia, to normalne, choć niewątpliwie dolegliwe, następstwo wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów. Nie są to jednak okoliczności, które można by było uznać za szkodę o charakterze kwalifikowanym uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Z kolei podnoszone przez skarżącego nieprawidłowości w działaniach organu, w tym "oparcie decyzji na nieistniejącym przepisie i tajnym dowodzie" nie podlegają badaniu na etapie rozpatrywania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu, bowiem na tym etapie Sąd nie bada legalności aktu, zaś skutki kwestionowanej decyzji mogą być zniesione dopiero w następstwie uwzględnienia wniesionej skargi. Wyłącznie sądowa kontrola zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania skargi może zatem doprowadzić do pożądanego przez skarżącego skutku. Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny wniesione zażalenie oddalił w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
24 czerwca 2026
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Sędziowie
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny