III OZ 373/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 10 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.M na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 727/24 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 marca 2024 r., znak: 010000.620.31367.2024-WSW w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 1 lipca 2024 r., II SA/Wa 727/24 odrzucił skargę M.M. (dalej: "skarżący") na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 8 marca 2024 r., znak: 010000.620.31367.2024-WSW w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że pismem z 12 kwietnia 2024 r. skarżący złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 8 marca 2024 r., znak: 010000.620.31367.2024-WSW, w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 maja 2024 r., skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi poprzez wskazanie jego numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie skarżącemu doręczono odpis odpowiedzi na skargę z 8 maja 2024 r. oraz zobowiązano do zajęcia stanowiska wobec wniosku organu zawartego w odpowiedzi na skargę, w przedmiocie rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej p.p.s.a.) w terminie 14 dni od dnia doręczenia zarządzenia. Wezwanie to zostało doręczone 3 czerwca 2024 r. W piśmie z 11 czerwca 2024 r., nadanym w placówce pocztowej 14 czerwca 2024 r., skarżący wniósł o przeprowadzenie postępowania w trybie zwykłym oraz wskazał numer PESEL. W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarżący uzupełnił brak formalny z uchybieniem terminu, ponieważ siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków formalnych upłynął 10 czerwca 2024 r. Okoliczność ta, jak wskazał WSA, obligowała Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skarżący, nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie, żądając jego uchylenia. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, iż doszło do naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji "albowiem każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd". Skarżący zarzucił również naruszenie art. 46 § 2 pkt 1 p.p.s.a., wskazując, iż przepis ten reguluje nadmierne formalizowanie postępowania, gdyż skarga dla strony nie jest de facto pierwszym pismem w sprawie, a kolejnym i wszelkie dane wymagane przez art. 46 p.p.s.a. są w aktach sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną (...). W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie, podlega odrzuceniu. Treść powyższych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że brak wskazania przez skarżącego jego numeru PESEL, to brak, który uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu i stanowi podstawę do jej odrzucenia. Z akt sprawy wynika, że skarżący odebrał wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi 3 czerwca 2024 r. Fakt ten potwierdza znajdujące się w aktach sądowych sprawy, zwrotne potwierdzenie odbioru, na którym widnieje również informacja o zawartości odbieranej przesyłki. W terminie zakreślonym przez Sąd, skarżący nie wskazał swojego numeru PESEL. W tym miejscu należy podkreślić, że nawet gdyby numer PESEL skarżącego znajdował się w aktach administracyjnych sprawy, to zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z 3 lipca 2023 r., II GPS 3/22, niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy numer ten znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. Jak wynika zatem z treści podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały, numer PESEL musi znajdować się w aktach sądowych. Odnosząc się do złożonego w sprawie zażalenia wskazać należy, że okoliczności jakie wpłynęły na uchybienie terminowi nie mają wpływu na ocenę prawidłowości odrzucenia skargi przez Sąd pierwszej instancji. Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że okoliczności niniejszej sprawy stanowiły podstawę do odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z powyższych względów nie było podstaw do uwzględnienia wniesionego zażalenia, co skutkowało jego oddaleniem w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a.