III OZ 37/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Gminy [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 października 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1051/20 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w sprawie ze skargi Gminy [...] na zarządzenie pokontrolne Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia zaleceń postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 20 października 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1051/20, odmówił Gminie [...] wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 16 lipca 2020 r., nr RZ.RUK.451.15.4.2020, w przedmiocie nałożenia zaleceń. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji skarżąca Gmina w skardze na ww. zarządzenie pokontrolne wniosła o wstrzymanie jego wykonania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. Wywiodła, że wniosek jest konieczny z uwagi na bezzasadność zarzutów podniesionych przez kontrolujący organ. Zachowanie wyznaczonych, krótkich terminów wykonania zaleceń, wobec bezzasadności zarzutów organu w przedmiocie rzekomych uchybień strony, naraża Skarżącą na znaczne koszty finansowe, związane z koniecznością podjęcia działań, które wobec złożenia skargi i jej ewentualnego uwzględnienia przez Sąd mogą zostać uznane za niecelowe. Wniosek o wstrzymanie jest więc konieczny i uzasadniony interesem skarżącej i całej społeczności gminnej. W ocenie Sądu meriti wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż rzeczą wnioskodawcy jest przedstawienie takich okoliczności i takich dokumentów, które pozwolą na ocenę, czy spełnione zostały przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a." Gmina nie przedstawiła żadnych faktów popartych stosowną dokumentacją źródłową, które umożliwiłyby obiektywną ocenę i stwierdzenie, czy w rzeczywistości wykonanie zarządzenia pokontrolnego jest konieczne z uwagi na wystąpienie tej przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji z zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego wynika, że na Gminę nałożone zostały zalecenia w postaci sprostowania złożonych oświadczeń w zakresie ponoszenia opłat, uregulowania stanu formalnoprawnego w zakresie budowy urządzeń wodnych i kwestii odprowadzania wód opadowo-roztopowych, złożenia stosownych wniosków w celu zawarcia umów i utrzymywania w należytym stanie urządzeń wodnych. W tej sytuacji nie jest wystarczające ogólnikowe stwierdzenie, że w razie uwzględnienia skargi dojdzie do sytuacji, w której niecelowym było podejmowanie wykonanych czynności. Jak wskazał Sąd Wojewódzki w związku z tym, że we wniosku nie wskazano okoliczności pozwalających na rzetelną ocenę żądania strony i poprzestano na ogólnie formułowanym stanowisku o poniesieniu nakładów finansowych i niecelowym podejmowaniu czynności z uwagi na bezzasadność zarzutów organu - nie było możliwości udzielenia wnioskowanej ochrony tymczasowej. Z powyższych względów, Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca Gmina, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, stanowiących podstawę zaskarżonego postanowienia, w zakresie przyjęcia, że skarżąca nie wykazała, iż niewstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego skutkować będzie realnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody dla skarżącej. Wyżej wymieniony błąd w ustaleniach faktycznych miał istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia. Wobec powyższych zarzutów, skarżąca Gmina wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia, poprzez uwzględnienie wniosku skarżącej i wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego do czasu rozpoznania skargi z dnia 18 sierpnia 2020 r. Jak wskazano w uzasadnieniu nie sposób zgodzić się z rozstrzygnięciem Sądu pierwszej instancji, ponieważ składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, skarżąca Gmina nie dysponowała dokumentami, które potwierdzałyby zagrożenie niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody. Skarżąca nie znała bowiem, w dniu sporządzania skargi, wysokości naliczonych przez organ opłat według powierzchni szacunkowo ustalonej przez organ w trakcie kontroli. Informację w tym zakresie skarżąca otrzymała dopiero w okresie późniejszym. Niemniej jednak skarżąca uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego podkreśliła, że różnica w naliczanych opłatach będzie znaczna, a ponadto w zaistniałych okolicznościach została oparta wyłącznie na danych ustalonych przez organ kontrolujący wyłącznie w sposób szacunkowy, a nie rzeczywisty w zakresie dotyczącym powierzchni obszaru, od którego opłata była naliczona. Skarżąca Gmina podkreśliła, że aktualna opłata w wysokości 9.567 zł za wprowadzenie wód opadowo- roztopowych do rzeki J. w miejscowości J. z powierzchni utwardzonych dróg gminnych w granicach administracyjnych miasta jest przeszło 30 razy wyższa od opłaty kwartalnej dotychczasowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek strony skarżącej, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04, z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I FSK 1263/12, dostępne, [w:] CBOSA). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, we wniosku o wstrzymanie skarżąca Gmina nie przytoczyła żadnych konkretnych okoliczności, które pozwoliłyby Sądowi pierwszej instancji na dokonanie ich oceny pod kątem przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżąca Gmina nie wskazała w czym upatruje możliwości wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków jeśli zaskarżone zarządzenie pokontrolne zostanie wykonane. Ogólne twierdzenia o negatywnych ekonomicznych skutkach wykonania zarządzenia pokontrolnego nie są podstawą do wstrzymania tegoż aktu. Bez właściwego uzasadnienia wysuwanych twierdzeń nie jest możliwe przyjęcie, że zagrożenia z art. 61 § 3 P.p.s.a. faktycznie będą miały miejsce. Na marginesie wyjaśnić należy, że nie ma zagrożenia dla strony, że skutki wykonanego zarządzenia pokontrolnego nie będą mogły być odwrócone w przypadku uwzględnienia skargi. Ewentualne uiszczenie podwyższonej opłaty, jako niezasadne będzie mogło być wówczas zwrócone. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.