III OZ 365/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 25 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. N. i A. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SA/Wa 102/25 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 102/25 w sprawie ze skargi G. N. i A. O. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 listopada 2024 r., nr DWOiP-I.771.19.2024 w przedmiocie opróżnienie lokalu mieszkalnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 102/25, oddalił skargę G. N. oraz A. O. (dalej także jako: "strona skarżąca", "skarżące", "żalące") na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 listopada 2024 r., nr DWOiP-I.771.19.2024 w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego. Skarżące pismem z dnia 10 listopada 2025 r. wystąpiły o sporządzenie uzasadniania wyżej wymienionego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 listopada 2025 r. odmówił sporządzenia uzasadnienia wyżej wymienionego wyroku. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia upływał z dniem 17 czerwca 2025 r. Wobec tego wniosek z dnia 10 listopada 2025 r. został złożony z uchybieniem terminu dla dokonania czynności procesowej – złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie mógł wywołać zamierzonego skutku prawnego. Wniosek ten jest bezskuteczny i skutkuje odmową sporządzenia uzasadnienia wyroku na podstawie art. 141 § 2 i 3 p.p.s.a. Skarżące pismem z dnia 27 grudnia 2025 r. złożyły zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2025 r., wnosząc o jego uwzględnienie i uchylenie zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie Sądu pierwszej instancji do sporządzenia uzasadnienia wyroku i doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem skarżącym. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 marca 2026 r. oddalił wyżej wymienione zażalenie. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Sąd pierwszej instancji zobowiązany był do wydania postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku, gdyż wniosek ten został wniesiony z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 p.p.s.a. Dlatego też zażalenie skarżących nie zasługiwało na uwzględnienie i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. podlegało ono oddaleniu. Skarżące pismem z dnia 28 grudnia 2025 r. złożyły skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 102/25, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2026 r. odrzucił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2025 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WSA w Warszawie wskazał, że conditio sine qua non dopuszczalności złożenia skargi kasacyjnej od zaskarżanego orzeczenia jest doręczenie stronie (lub innemu uprawnionemu podmiotowi) odpisu orzeczenia z wraz uzasadnieniem. W sprawach, w których skargę oddalono, stosownie do art. 141 § 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W sprawach, w których skargę oddalono, warunkiem do powstania dopuszczalności złożenia skargi kasacyjnej od zaskarżanego orzeczenia jest zatem terminowe złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (por. wyrok NSA z 18.01.2023 r., sygn. III FSK 1859/21). WSA w Warszawie wskazał również, że art. 173 § 2 p.p.s.a. wiąże dopuszczalność złożenia skargi kasacyjnej przez stronę z doręczeniem jej odpisu wyroku z uzasadnieniem. W orzecznictwie NSA podkreśla się, że: "Istota kasacji polega na zakwestionowaniu orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Nie sposób racjonalnie dokonać krytyki takiego orzeczenia bez znajomości motywów zawartych w uzasadnieniu. Brak uzasadnienia pozbawia skarżącego możliwości racjonalnego sformułowania podstaw kasacyjnych, przedstawienia okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji oraz wniosków kasacyjnych" (postanowienie NSA z 7.07.2004 r., sygn. akt GZ 25/04). Na tej podstawie należy stwierdzić, że złożona przez stronę skarga kasacyjna bez uprzedniego sporządzenia uzasadnienia wydanego orzeczenia w sprawie ex definitione nie może prawidłowo przytaczać podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, czyli czynić zadość wymaganiom skargi kasacyjnej z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ponieważ strona nie miała formalnoprawnej możliwości zapoznania z wykładnią lub sposobem zastosowania przepisów prawa w danej sprawie. Natomiast zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Skarga kasacyjna złożona bez uprzedniego doręczenia stronie odpisu wyroku z uzasadnieniem jest bezprzedmiotowa, a tym samym niedopuszczalna, ponieważ strona na podstawie art. 173 § 2 p.p.s.a nie ma uprawnienia do złożenia skargi kasacyjnej, w przypadku braku uprzedniego doręczenia jej odpisu wyroku z jego uzasadnieniem. W orzecznictwie podkreśla się też, że brak sporządzenia wyroku stanowi "inną przyczynę" niedopuszczalności skargi kasacyjnej, uzasadniającą jej odrzucenie na podstawie art. 178 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 7.07.2004 r., sygn. akt GZ 25/04). WSA w Warszawie przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt niniejszej sprawy zauważył, że skarżące nie złożyły skutecznie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie go wraz z odpisem wyroku. Złożony przez skarżące wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku był bezskuteczny i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 listopada 2025 r. odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 marca 2026 r. oddalił zażalenie skarżących na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wobec tego nie otworzył się termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 102/25. Wniesiona przez skarżące skarga kasacyjna z dnia 28 grudnia 2025 r. jest zatem niedopuszczalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając powyższe na uwadze, na podstawie 178 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej postanowiono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a Zażalenie, wraz z pismem procesowym stanowiącym uzupełnienie zażalenia, na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodły skarżące zaskarżając je w całości i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, ponieważ uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1. art. 178 p.p.s.a., ponieważ skarga kasacyjna nie była spóźniona i nie była niedopuszczalna z mocy ustawy oraz nie zawierała braków, których strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Natomiast brak sporządzenia uzasadnienia wyroku przez WSA na wniosek stron i utrzymanie tego stanu przez NSA (poprzez zastosowanie nadmiernego formalizmu) uniemożliwił żalącym skuteczne działanie, co bezpośrednio uderza w prawo stron do sądu i rozpoznania sprawy w dwuinstancyjnym postępowaniu sądowo administracyjnym, zagwarantowanym normami prawa konstytucyjnego (art. 78 w zw. z art. 45 i 77 § 2 Konstytucji RP z 1997 r.) oraz w prawo do obrony; 2. rażące naruszenie art. 141 § 1 i 2 w związku z art. 139 § 4 i 5 oraz art. 142 § 2 p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że wyrok sądu pierwszej instancji został żalącym doręczony i jest w stosunku do nich prawomocny; 3. naruszenie art. 183 § 2 pkt 1 i 5 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z zarzutem (podniesionym w sprawie głównej) niewłaściwości drogi sądowo administracyjnej, stanowiącej podstawę nieważności z mocy art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a., poprzez niedokonanie kontroli, "o której mowa w § 1, sprawowanej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" i niezastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów (decyzji) wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy głównej, a wydanie orzeczenia oddalającego skargę do WSA i postanowienia odmawiającego sporządzenia uzasadnienia wyroku WSA oraz w tej samej dacie (dnia 08.04.2026 r.) postanowienia o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zatem na niekorzyść skarżących w okoliczności nie odniesienia się do uzasadnionych zarzutów nieważności zaskarżonych decyzji, ale niedopuszczania do rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku WSA z powodów formalnych, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, czyniąc całe postępowanie sądowo administracyjne nie odpowiadające zasadzie sądowej kontroli sprawowanej pod względem zgodności z prawem; 4. rażące naruszenie przepisów o przestrzeganiu właściwości sądów w związku z zastosowaniem w wyroku WSA i w decyzji o opróżnienie lokalu mieszkalnego przepisów ustawy o służbie więziennej, co wynika z porównania treści skargi do WSA i per facta concludentia wydania wyroku oddalającego skargę. Sprawa dotyczy kwestii wydania decyzji na podstawie ustawy o służbie więziennej, która odnosi się do funkcjonariuszy i pracowników SW (ewentualnie osób z nimi mieszkających), ale nie ma zastosowania do innych podmiotów, którymi są strony postępowania – żalące, w stosunku do których DGSW nie jest przełożonym służbowo i właściwym organem. Prawo żalących do lokalu mieszkalnego, w którym mieszkają, obecnie pozostającego w trwałym zarządzie, Centralnego Zarządu Służby Więziennej CZSWJ nie ma związku z podległością służbową Dyrektorowi Służby Więziennej i powstało 10 lat wcześniej niż CZSW wszedł w legalne władanie nieruchomością na podstawie decyzji Prezydenta m. st. Warszawy. Żalące weszły w prawo z mocy przepisów należących do prawa cywilnego, wskazanych w skardze do WSA i innych pismach procesowych, dlatego ta sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych, a jednocześnie zostały spełnione przesłanki nieważności decyzji ustanowione w art 156 § 1 k.p.a. oraz postępowania sądowego (art. 183 § 2 pkt 1 i 5 p.p.s.a.), czym naruszono konstytucyjną zasadę ochrony praw słusznych i nabytych, prawa podmiotowe żalących i przepisy o właściwości organów i sądów. Mając na uwadze powyższe zarzuty zażalenia skarżące wniosły: 1. o przyjęcie zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (zwanego dalej "WSA") z dnia 08.04.2026 r. – w całości – w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej i wnoszę o uchylenie tego postanowienia, jako nie spełniającego przesłanek dopuszczających odrzucenie skargi kasacyjnej. Skarżone zażalenie zostało doręczone dnia 09.05.2026 r. w sprawie sygn. akt II SA/Wa 102/25; 2. na podstawie art. 165 p.p.s.a. o uchylenie lub zmianę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.03.2026 r. (III OZ 74/26), jako postanowienia niekończącego postępowanie w sprawie głównej, dotyczącej skargi na decyzje administracyjne obarczone nieważnością i z powodu wystąpienia zmiany okoliczności sprawy w ramach prowadzonego przez Wojewodę Mazowieckiego administracyjnego postępowania egzekucyjnego (Nr sprawy: WIR-III.756.1.142.2025), a także z powodu nieoceniania i nie odniesienia się w uzasadnieniu przez sąd drugiej instancji w kwestii: a. czy doszło do skutecznego doręczenia wyroku (sentencji) żalącym, b. czy opublikowanie sentencji wyroku w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) w okoliczności prowadzenia sprawy na posiedzeniu jawnym i ogłoszenia wyroku na tym jawnym posiedzeniu, w sytuacji nieobecności żalących na rozprawie bez swej winy z powodu niepozostawienia awiza przez doręczyciela pocztowego albo pracownika administracyjnego Centralnego Zarządu Służby Więziennej w skrzynce pocztowej właściwej do lokalu mieszkalnego, może stanowić podstawę uznania bez podstawy prawnej, że doręczenie nastąpiło i że od daty publikacji w CBOSA można liczyć termin na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku, c. czy błąd formalny strony, polegający na niedotrzymaniu terminu, jest nieusuwalny i zawiniony, d. czy w sytuacji niedoręczenia skarżącym sentencji wyroku można uznać, że jest on w stosunku do nich prawomocny i niewzruszalny, a wobec tego, e. czy można uznać w sposób dyskrecjonalny, z pominięciem konstytucyjnej zasady prawa do sądu i prawa do obrony oraz prokonstytucyjnej interpretacji przepisów prawa, że można oddalić .wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i nie doręczyć nie tyle wnioskowanego wyroku z uzasadnieniem, ale nawet samej sentencji wyroku a następnie niejako z automatu bowiem z zastosowaniem nadmiernego formalizmu, odrzucić tego samego dnia zarówno wniosek o przywrócenie terminu na złożenie skargi kasacyjnej, jak samej skargi kasacyjnej, f. czy można prowadzić administracyjne postępowanie egzekucyjne w okoliczności niedoręczenia sentencji wyroku i nieuzyskania przymiotu prawomocności w stosunku do skarżących oraz g. w związku z powyższym, czy sąd pierwszej instancji powinien niezwłocznie doręczyć skarżącym sentencję wyroku na ich wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem i czy ten wniosek można uznać za spóźniony, czy może spóźnienie jest pozorne. Udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania jest konieczne w niniejszej sprawie, gdyż dotychczas sądy obu instancji nie odniosły się w uzasadnieniach do tych kwestii istotnych w sprawie, stosując w zamian nadmierny formalizm, ale z pominięciem perspektywy uwzględniającej treść konstytucyjnej zasady – prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji), a tym samym z perspektywy funkcji ochronnej praw stron do obrony swoich praw, w szczególności w okoliczności postępowań obarczonych wadą nieważności oraz w powiązaniu z nakazem wykładni prokonstytucyjnej; 3. ewentualnie na podstawie art. 89 w zw. z art. 196 u.p.p.s.a. wnoszę o wstrzymanie wykonania skarżonego zażaleniem postanowienia z dnia 08.04.2026 r., postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.03.2026 r. (III OZ 74/26) w przedmiocie odmowy sporządzenia uzasadnienia i poprzedzających to postanowienie: wyroku WSA w Warszawie oraz decyzji administracyjnych, a także administracyjnego postępowania egzekucyjnego (prowadzonego przez Wojewodę Mazowieckiego w sprawie WIR-III.756.1.142.2025) do czasu rozstrzygnięcia niniejszego zażalenia ze względu na nieważność postępowania administracyjnego i sądowo administracyjnego, spowodowaną "złą drogą sądową", w okolicznościach, kiedy w stosunku do żalących właściwą drogą jest postępowanie cywilne. Zarzut niewłaściwości, wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa i skierowania decyzji do osób nie będących stroną postępowania administracyjnego został podniesiony w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, który nie został rozpoznany przez organ drugiej instancji, gdyż organ nie odniósł się merytorycznie do tego zarzutu oraz w skardze do WSA. W związku z tym w skardze kasacyjnej podniesiono zarzut o niewłaściwości administracyjnej drogi sądowej, ponieważ stanowi podstawę nieważności postępowania sądowo administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd pierwszej instancji winien uwzględnić zarzuty nieważności wskazane w skardze i wydać orzeczenie zgodne z dyspozycją powyższego przepisu. Wyrok oddalający skargę, ale niedoręczony stronom, i postanowienie odmawiające sporządzenia uzasadnienia tego wyroku – per facta concludentia – należy uznać jako wyrok nieuzasadniony, nie tyle z tego powodu, że nie został uzasadniony ale z powodu właśnie odmowy sporządzenia uzasadnienia na wniosek stron i wskutek rażącego naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jednakże na podstawie art. 183 § p.p.s.a.: "Naczelny Sąd Administracyjny (...) bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych". Zatem Sąd czyni powyższe niezależnie czy skarżące podniosły zarzut nieważności postępowania administracyjnego czy sądowego, a tym bardziej gdy zarzuciły decyzjom i wyrokowi pierwszoinstancyjnemu nieważność, co występuje w niniejszej sprawie, jak również niezależnie od wystąpienia braków formalnych, czy wydania formalnych postanowień wpadkowych. Art. 183 § 1 i 5 p.p.s.a. stanowi bowiem, że "Nieważność postępowania zachodzi, jeżeli droga sądowa była niedopuszczalna" oraz jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw". W skardze kasacyjnej wskazano na błędność drogi sądowoadministracyjnej oraz w kolejnych pismach uprawdopodobniono brak winy w niestawieniu się na posiedzeniu sądowym, na którym wydano wyrok, z powodu niedoręczenia zawiadomienia o rozprawie i niepozostawienia awiza o przesyłce pocztowej oraz w związku z tym brak winy w uchybieniu terminu na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Na podstawie dotychczas prowadzonego postępowania stwierdzić dodatkowo należy, że pomimo ustawowego obowiązku badania przesłanek nieważności z urzędu, sądy tego dotąd nie uczyniły, co wynika per facta concludentia ze sposobu prowadzenia postępowania sądowo administracyjnego w niniejszej sprawie, opartego na nadmiernym formalizmie; 4. jednocześnie w sytuacji odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku na wniosek stron i niedoręczenia sentencji wyroku z urzędu w okoliczności istnienia podstaw nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, art. 177 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu: "Skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem" powinien być interpretowany z uwzględnieniem zasady prawa do sądu i obrony swoich praw przez strony w związku z zasadą legalizmu i koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego aktów prawnych obarczonych nieważnością z mocy prawa, gdyż sądy są zobowiązane badać przesłanki nieważności niezależnie od etapu postępowania i jego nadmiernego sformalizowania; 5. o przeprowadzenie dowodów z akt postępowania i dokumentów przedłożonych wraz z zażaleniem na odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 § 1 p.p.s.a). Z przepisu tego wynika, że doręczenie stronie odpisu wyroku z uzasadnieniem jest warunkiem koniecznym, by możliwe było następnie skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej. Tym samym, w sprawach, w których uzasadnienia wyroku nie sporządza się z urzędu, strona, która planuje wywieść skargę kasacyjną, obowiązana jest do uprzedniego złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, by skarga kasacyjna była dopuszczalna. W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku (art. 141 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, wyrokiem z dnia 10 czerwca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. W rezultacie, uzasadnienie wyroku nie podlegało sporządzeniu z urzędu. Każda ze stron i każdy z uczestników postępowania (art. 32 i 33 § 1 p.p.s.a.), o ile jego wolą było wywiedzenie skargi kasacyjnej, miał obowiązek złożyć wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia tego wyroku (art. 141 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli uzasadnienie wyroku zostało sporządzone na wniosek strony, odpis wyroku z uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która złożyła wniosek (art. 142 § 2 p.p.s.a.). Skarżące pismem z dnia 10 listopada 2025 r. wystąpiły o sporządzenie uzasadniania wyżej wymienionego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 listopada 2025 r. odmówił sporządzenia uzasadnienia wyżej wymienionego wyroku. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia upływał z dniem 17 czerwca 2025 r. Wobec tego wniosek z dnia 10 listopada 2025 r. został złożony z uchybieniem terminu dla dokonania czynności procesowej – złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie mógł wywołać zamierzonego skutku prawnego. Wniosek ten jest bezskuteczny i skutkuje odmową sporządzenia uzasadnienia wyroku na podstawie art. 141 § 2 i 3 p.p.s.a. Skarżące pismem z dnia 27 grudnia 2025 r. złożyły zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2025 r., wnosząc o jego uwzględnienie i uchylenie zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie Sądu pierwszej instancji do sporządzenia uzasadnienia wyroku i doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem skarżącym. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 marca 2026 r. oddalił wyżej wymienione zażalenie. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Sąd pierwszej instancji zobowiązany był do wydania postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku, gdyż wniosek ten został wniesiony z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 p.p.s.a. Dlatego też zażalenie skarżących nie zasługiwało na uwzględnienie i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. podlegało ono oddaleniu. Wskazać należy, że pouczenie z dnia 15 kwietnia 2025 r., przy zarządzeniu o wyznaczeniu rozprawy, w sposób jasny informowało, że Sąd nie doręcza z urzędu sentencji wyroku oddalającego skargę, który został ogłoszony na rozprawie (z pewnymi wyjątkami, które nie zachodzą w niniejszej sprawie; pkt 2 pouczenia, z powołaniem na art. 140 § p.p.s.a.). Dalej, w pkt 3 pouczenia mówił, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku (art. 141 § 2 p.p.s.a.). Natomiast pkt 4 pouczenia stwierdzał, że zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie siedmiodniowego terminu jest czynnością bezskuteczną. W konsekwencji z racji oddalenia przez Sąd I instancji skargi skarżących, powyższe fragmenty pouczenia znalazły zastosowanie w niniejszej sprawie (k. 104 – 104v). Nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, że przesyłki, adresowane do skarżących, zawierające zawiadomienie o rozprawie wraz z ww. pouczeniem, zostały uznane za doręczone w dniu 6 maja 2025 r. zgodnie z treścią art. 73 § 4 p.p.s.a. (k. 125). Uwzględniając powyższe, nie ulega wątpliwości, że skarżące nie złożyły skutecznie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, o czym prawomocnie przesądził Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 marca 2026 r. Z treści przepisów art. 173 § 2 p.p.s.a. oraz art. 177 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że warunkiem wniesienia skargi kasacyjnej jest uprzednie doręczenie stronie skarżącej odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Wspomniany warunek podyktowany jest okolicznością, iż skarga kasacyjna musi być oparta na konkretnych podstawach (art. 174), którymi Naczelny Sąd Administracyjny jest związany przy rozpoznaniu sprawy (art. 183 § 1). Nie sposób zaś formułować zarzutów, nie znając motywów, które legły u podstaw rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Ponadto trzeba wziąć pod uwagę, że dopiero od chwili doręczenia stronie skarżącej odpisu orzeczenia z uzasadnieniem rozpoczyna się dla niej bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Innymi słowy, skarga kasacyjna nie może być skutecznie wniesiona bez uprzedniego wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Skarga taka, jako przedwczesna jest niedopuszczalna. Brak uzasadnienia wyroku stanowi inną przyczynę niedopuszczalności skargi kasacyjnej, uzasadniającą jej odrzucenie na podstawie art. 178 ustawy. W niniejszej sprawie wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku nie został skutecznie złożony, a tym samym prawidłowo Sąd I instancji orzekł o odrzuceniu skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej. Argumentacja strony skarżącej w zakresie uchylenia lub zmiany postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2026 r. (sygn. akt III OZ 74/26) uznać należy za całkowicie chybioną i bezzasadną, bowiem postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane na skutek rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu I instancji kończy postępowanie w sprawie zażalenia i nie podlega zmianie w trybie art. 165 p.p.s.a. Powyższe nie wyklucza jednak możliwości zmiany postanowienia prawomocnego, od którego Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił zażalenia, jednakże jedynie wówczas, gdy po prawomocnym rozstrzygnięciu w sprawie zażalenia uległy zmianie okoliczności sprawy, jak tego wymaga art. 165 p.p.s.a.. Natomiast postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2026 r. (sygn. akt III OZ 74/26) dotyczyło oddalenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2025 r. o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku, zaś niniejsze postępowanie zażaleniowe toczy się w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej. Hipotetycznie, o ewentualnym zmianie stanu czy okoliczności sprawy można byłoby mówić, gdyby niniejsze postępowanie zażaleniowe toczyło się w przedmiocie odrzucenia lub odmowy wniosku o przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Z uwagi na charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia i powołane wyżej przepisy dotyczące kwestii wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku oraz odrzucenia skargi kasacyjnej, podniesione w zażaleniu zarzuty – niezwiązane z ww. kwestią – nie zasługiwały na uwzględnienie. Innymi słowy, argumentacja zawarta w zażaleniu w rzeczy samej jest oderwana od przedmiotu sprawy i ukierunkowana na podważenia w całości postępowania sądowoadministracyjnego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, jak i postępowania zażaleniowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Argumentacja skarżących zmierzająca w kierunku wykazania nieważności postępowania ma jedynie polemiczny charakter wobec treści zaskarżonego postanowienia, która nie jest dla skarżących satysfakcjonująca. Twierdzenia skarżących nie znajdują podstaw prawnych. W sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, określona w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 p.p.s.a. W odniesieniu do wniosku dowodowego zawartego w zażaleniu należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W rozpoznawanej sprawie wniosek nie podlega uwzględnieniu z uwagi na okoliczność, że nie jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości na tym etapie sprawy, w szczególności że postępowanie zażaleniowe dotyczy odrzucenia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Stosownie do art. 197 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zażalenia na posiedzeniu niejawnym.