III OZ 355/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 9 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia adwokata A. D. na postanowienie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1279/24 w sprawie ze skargi G. G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Praga-Południe m.st. Warszawy z dnia 5 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej postanawia: odrzucić zażalenie.

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z 3 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Wa 1279/24 w sprawie ze skargi G. G. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Praga-Południe m.st. Warszawy z 5 czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 w zw. z art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 763 ze zm., dalej jako "rozporządzenie") odmówił adwokatowi A. D. przyznania ze środków budżetowych WSA w Warszawie wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej w ramach przyznania skarżącej prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nie zawierał oświadczenia, iż opłata nie została zapłacona w całości ani w części. Brak tego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne, co przesądza o bezzasadności wniosku o przyznanie wynagrodzenia z tytułu świadczonej pomocy prawnej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł adwokat A. D.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Stosownie do treści art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. Do czynności tych należą w szczególności: "(...) 8) wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków". Z kolei z art. 259 p.p.s.a. wynika, że od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Biorąc pod uwagę, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane przez starszego referendarza sądowego, oraz że jest jednym z postanowień wymienionych w art. 259 § 1 p.p.s.a., nie przysługiwało od niego zażalenie. Postanowienie to mogło zostać zaskarżone wyłącznie w drodze sprzeciwu, który podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny działający jako sąd II instancji (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Jednocześnie z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że jeśli zamiarem pełnomocnika było wniesienie zażalenia, o czym świadczy wyraźne oznaczenie tego środka zaskarżenia i zaadresowanie go do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - czyli w trybie przewidzianym dla zażaleń, to pismo to podlega rozpoznaniu w tym trybie. Zarówno sprzeciw, jak i zażalenie są środkami zaskarżenia o charakterze mniej sformalizowanym, niż skarga do sądu administracyjnego lub skarga kasacyjna. Nie oznacza to jednak, że ustawa nie stawia tym pismom sądowym jakichkolwiek wymogów formalnych, a jedynym elementem odróżniającym te środki jest ich nazwa. Można postawić tezę, że nie nazwa środka odwoławczego, lecz jego treść rozstrzyga o jego dopuszczalności i zasadności. Niemniej zatytułowanie pisma "zażalenie" oraz zaadresowanie jego do Naczelnego Sądu Administracyjnego świadczy o zamiarze kwalifikacji pisma jako zażalenie (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 14 stycznia 2014 r., II FZ 1450/13, z 22 października 2015 r., I OZ 1311/15, z 20 października 2016 r., I GZ 569/16). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 180 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie.