III OZ 348/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 27 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 540/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia w sprawie ze skargi T.W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia służby wojskowej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 21 maja 2024 r., II SA/Wa 540/24, po rozpoznaniu wniosku T.W. (dalej: "skarżący"), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z [...] lutego 2024 r., nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia służby wojskowej. Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że ww. orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nie wymaga wykonania i nie nadaje się do wykonania. Nie może więc spowodować bezpośrednich zagrożeń, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn zm., dalej: "p.p.s.a.") w postaci wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jest ono szczególnego rodzaju decyzją, która stwierdza istnienie pewnego stanu faktycznego i nie wymaga wykonania. Dodał również, że okoliczności podniesione przez skarżącego we wniosku o wstrzymanie, nawet gdyby przyjąć, że zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie podlega wykonaniu, nie mogłyby być uznane za argument przemawiający za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego orzeczenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego orzeczenia i wstrzymanie wykonania orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z [...] lutego 2024 r. W ocenie skarżącego doszło do: całkowitego błędu w ustaleniach stanu faktycznego, całkowitego pominięcia dowodów dołączonych do skargi przez stronę (w tym obiegówki z badań, świadczącej o rozbieżności w kwestii orzeczenia), naruszenia prawa do obrony stron postępowania, zadziałania na szkodę strony postępowania oraz naruszenia art. 10 k.p.a., art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a., Konstytucji RP oraz art. 6 Praw Człowieka i podstawowych wolności. W uzasadnieniu zażalenia skarżący kwestionował przede wszystkim rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym orzeczeniu Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo, o którym mowa w tym przepisie oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich przypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie i przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Istotnym jest, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2008, s. 335 i n.). Jednocześnie, wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to występującą po jego stronie konieczność przedstawienia we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i poparcia ich wszelkimi możliwymi dowodami, na uprawdopodobnienie istnienia realnego i bezpośredniego zagrożenia wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym, okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnej decyzji, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 21 czerwca 2018 r., II OSK 1548/18, z 14 lutego 2019 r., II OSK 691/17). Wymaga podkreślenia, że instytucja tymczasowej ochrony sądowej, ustanowiona w art. 61 § 3 p.p.s.a. odnosi się do aktów posiadających przymiot wykonalności, a więc takich, które nakładają na adresata określone obowiązki bądź przyznają uprawnienia i mogą być realizowane dobrowolnie bądź przymusowo w drodze egzekucji. (por. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne..., s. 146; Z. Kmieciak, glosa do postanowienia NSA z 23 stycznia 1997 r., SA/Rz 1382/96, OSP 1998, z. 3, poz. 54, teza 1). W okolicznościach niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny podziela w pełni argumentację Sądu pierwszej instancji, który uznał, że orzeczenie w przedmiocie zdolności do pełnienia służby wojskowej nie może być uznane za akt, w odniesieniu do którego możliwe jest zastosowanie ochrony tymczasowej przewidzianej w przytoczonym na wstępie art. 61 § 3 p.p.s.a. W świetle ww. regulacji, ochroną tą objęte mogą być wyłącznie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają. Natomiast, orzeczenie w przedmiocie zdolności do pełnienia służby wojskowej nie wymaga wykonania i nie nadaje się do wykonania, w tym – w szczególności – w drodze przymusu. Nie może więc spowodować bezpośrednich zagrożeń, o których stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. w postaci wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczność ta przesądza o niedopuszczalności wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w świetle przedstawionych wyżej uwag. Warto również wskazać, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony już został pogląd zgodnie z którym, orzeczenie w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej nie podlega wstrzymaniu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 18 października 2023 r., III OZ 509/23). W konsekwencji, akcentowane w zażaleniu okoliczności pozostają bez wpływu na ocenę trafności podjętego rozstrzygnięcia i nie mogą stanowić podstawy uchylenia zaskarżonego postanowienia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.