III OZ 347/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 394/24 o odrzuceniu skargi P.G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 stycznia 2024 r., nr 992700.620.824.2023-SWO w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 23 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 394/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji) odrzucił skargę P.G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 18 stycznia 2024 r., nr 992700.620.824.2023-SWO w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W uzasadnieniu wskazano, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 kwietnia 2024 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie swojego numeru PESEL – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Jednocześnie został poinformowany o skutkach niewykonania wezwania w terminie. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi został doręczony skarżącemu w dniu 24 kwietnia 2024 r., co oznacza, że siedmiodniowy termin do wykonania wezwania upłynął z dniem 2 maja 2024 r. Natomiast przesyłka, zawierająca odpowiedź na wezwanie Sądu w zakresie nadesłania numeru PESEL, została nadana do Sądu w Urzędzie Pocztowym w dniu 16 maja 2024 r., a więc po upływie wyznaczonego terminu. Zażalenie na rozstrzygnięcie Sądu I instancji wniósł skarżący wskazując, że jego stan zdrowia nie pozwala na terminowe wywiązywanie się z obowiązków, co nie jest zależne od niego, a także nie posiada środków na zlecenie prowadzenia sprawy przez prawnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), każde pismo strony powinno zawierać w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie, podlega odrzuceniu. Treść powyższych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że brak wskazania przez skarżącego jego numeru PESEL, to brak, który uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu i stanowi podstawę do jej odrzucenia. Trafnie Sąd I instancji uznał, że uzupełnienie braku formalnego skargi miało miejsce po terminie. Wezwanie w tym przedmiocie doręczono skarżącemu 24 kwietnia 2024 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 24). Skarżący podał swój numer PESEL w piśmie datowanym na dzień 15 maja 2024 r. nadanym w urzędzie pocztowym 16 maja 2024 r. Ta ostatnia data jest relewantna pod kątem oceny terminowości uzupełnienia braku formalnego skargi, ponieważ, zgodnie z treścią art. 83 § 3 p.p.s.a., oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. W tym miejscu należy podkreślić, że nawet gdyby numer PESEL skarżącego znajdował się w aktach administracyjnych sprawy, to zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z 3 lipca 2023 r., II GPS 3/22, niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy numer ten znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. Jak wynika zatem z treści podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały, numer PESEL musi znajdować się w aktach sądowych. W konsekwencji Sąd I instancji dokonał prawidłowego ustalenia, że wykonanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpiło z uchybieniem terminu do jego wykonania i z tego powodu należało skargę odrzucić. Odnosząc się do uzasadnienia złożonego w sprawie zażalenia wskazać należy, że okoliczności jakie wpłynęły na uchybienie terminowi nie mają wpływu na ocenę prawidłowości odrzucenia skargi przez Sąd I instancji. Mogą być one brane pod uwagę jedynie przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu, tymczasem przedmiotem toczącego się obecnie postępowania zażaleniowego jest jedynie postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o odrzuceniu skargi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.