III OZ 326/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 kwietnia 2024 r. sygn. akt III SA/Lu 128/23 o odrzuceniu zażalenia D. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 lutego 2024 r. sygn. akt III SA/Lu 128/23 w sprawie ze skargi D. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 13 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 128/23, odrzucił zażalenie D. O. na postanowienie tego Sądu z dnia 28 lutego 2024 r. w sprawie ze skargi D. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 13 stycznia 2023 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji korespondencja zawierająca przedmiotowe postanowienie została skarżącemu wydana w Filii Urzędu Pocztowego nr [...] w dniu 21 marca 2024 r., natomiast skarżący wniósł zażalenie w dniu 28 marca 2024 r. Jednakże, w ocenie Sądu Wojewódzkiego, zażalenie to zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Korespondencja zawierająca zaskarżone postanowienie została bowiem awizowana po raz pierwszy 6 marca 2024 r. i odebrana przez skarżącego w placówce pocztowej w dniu 21 marca 2024 r. Zatem wskazana przesyłka błędnie została wydana skarżącemu po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 1 i § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.) - dalej: "P.p.s.a.". Skoro pierwsza awizacja przesyłki zawierającej postanowienie z dnia 28 lutego 2024 r. miała miejsce w dniu 6 marca 2024 r., to czternastodniowy termin, w którym przesyłka ta mogła zostać odebrana przez adresata, upłynął w dniu 20 marca 2024 r. i z upływem tego dnia nastąpił z mocy prawa skutek w postaci uznania przesyłki za doręczoną. Odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, w dalszym ciągu będzie miała zastosowanie, wynikająca z art. 73 § 4 P.p.s.a., fikcja prawna wcześniejszego doręczenia. W tym zakresie jej skutki nie przestają wywoływać konsekwencji prawnych późniejszego doręczenia przesyłki (por. postanowienie NSA z dnia 7 września 2023 r., sygn. akt III FZ 388/23 i cyt. tam orzecznictwo; LEX nr 3610075). Innymi słowy, późniejsze odebranie pisma, a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 P.p.s.a., na skutek jego przetrzymywania przez operatora pocztowego, nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 P.p.s.a. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 178 i art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Zażalenie na to postanowienie wniósł D. O., postulując jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 73 § 1 P.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 P.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4 P.p.s.a.). Z treści art. 73 § 1 i § 4 P.p.s.a. wynika, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Od daty na zawiadomieniu należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma. Fikcja ta polega na przyjęciu za udowodniony fakt prawotwórczy, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe. Zatem odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, w dalszym ciągu będzie miała zastosowanie wynikająca z tego przepisu fikcja prawna wcześniejszego doręczenia. Zatem błędne wydanie przesyłki skarżącemu przez operatora pocztowego po upływie terminu do jej doręczenia, nie niweczy skutków wynikających z art. 73 P.p.s.a., jednakże może być okolicznością wyłączającą brak winy w uchybieniu terminu. Okoliczność bowiem wydania adresatowi przesyłki w terminie późniejszym, wprawdzie nie ma i nie może mieć żadnego znaczenia dla liczenia terminu z art. 73 P.p.s.a., jednakże wydanie przesyłki po upływie 14 dni, o których mowa w art. 73 § 1 P.p.s.a., niewątpliwie było błędem operatora pocztowego i wynika z akt sprawy. Adresat przesyłki - ma zaś prawo działać w zaufaniu do operatora publicznego i przyjąć, że przesyłka została mu skutecznie doręczona zgodnie z obowiązującymi przepisami. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, postanowił, jak w sentencji.