III OZ 323/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.V. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 16 listopada 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 394/19 o odrzuceniu skargi kasacyjnej D.V. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 27 stycznia 2020 r. sygn. akt III SA/Gl 394/19 w sprawie ze skargi D.V. na uchwałę Zarządu Miasta Bielska-Białej z [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie zmiany statutu Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 16 listopada 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną D.V. (dalej: skarżący) od postanowienia tego Sądu z [...] stycznia 2020 r. odrzucającego skargę skarżącego na uchwałę Zarządu Miasta Bielska-Białej z [...] listopada 2002 r. w przedmiocie zmiany statutu Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej skarżący wystąpił o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem referendarza sądowego z 27 sierpnia 2020 r. sygn. III SPP/Gl 61/20 odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy, a postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 2 listopada 2020 r. postanowienie referendarza zostało utrzymane w mocy. Termin do złożenia skargi kasacyjnej rozpoczął swój bieg od dnia doręczenia skarżącemu postanowienia kończącego postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, czyli od 30 listopada 2020 r. i upłynął bezskutecznie 30 grudnia 2020 r. Skarżący wniósł skargę kasacyjną 14 stycznia 2021 r., a więc z uchybieniem terminu. W związku z tym Sąd I instancji odrzucił skargę kasacyjną. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący zarzucając naruszenie art. 178 i art. 177 § 1 z ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), a także art. 177 § 6 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Złożenie skargi kasacyjnej po terminie skutkuje jej odrzuceniem na podstawie art. 178 p.p.s.a. Natomiast zgodnie z art. 177 § 6 p.p.s.a., w przypadku odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego na wniosek, o którym mowa w art. 177 § 3, bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie może rozpocząć się wcześniej niż od dnia doręczenia stronie postanowienia, a jeżeli strona wniesie środek zaskarżenia na to postanowienie - wcześniej niż od dnia doręczenia postanowienia kończącego postępowanie w tym przedmiocie. W tej sprawie skarżący prezentuje stanowisko, że złożenie przez niego drugiego, opartego na innej podstawie, wniosku o przyznanie prawa pomocy, przerwało bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący wystąpił o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem referendarza sądowego z 27 sierpnia 2020 r. sygn. III SPP/Gl 61/20 odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy, a postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 2 listopada 2020 r. postanowienie referendarza zostało utrzymane w mocy. Postanowienie z 2 listopada 2020 r. kończyło postępowanie w tym przedmiocie w rozumieniu art. 177 § 6 p.p.s.a. i od dnia doręczenia tego postanowienia (co nastąpiło 30 listopada 2020 r.) rozpoczął bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wbrew twierdzeniom zażalenia, wniesienie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w następstwie doręczenia postanowienia z 2 listopada 2020 r., nie przerywało biegu terminu z art. 177 § 1 p.p.s.a. Przyjęcie stanowiska skarżącego prowadziłoby do niedopuszczalnego skutku w postaci możliwości nieograniczonego przedłużania terminu do złożenia skargi kasacyjnej przez składanie kolejnych, nawet nieuzasadnionych wniosków o przyznanie prawa pomocy. Jedynie ubocznie stwierdzić należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składany jest zawsze na jednej podstawie tj. w związku z brakiem możliwości poniesienia kosztów postępowania. Natomiast ewentualne zmiany w sytuacji majątkowej lub rodzinnej strony mogą stanowić podstawę do ewentualnej zmiany postanowienia w sprawie prawa pomocy. Oznacza to, że zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, ponieważ skarga kasacyjna została wniesiona z uchybieniem terminu i podlegała odrzuceniu, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.