III OZ 32/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 9 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Op 184/23 w sprawie ze skargi A.B. na postanowienie Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 8 marca 2023 r., nr EZD/17234/2023 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji kierownika studiów doktoranckich postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w punkcie 1 postanowienia z dnia 9 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Op 184/23 odrzucił skargę A.B. (dalej także jako: skarżący) na postanowienie Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 8 marca 2023 r., nr EZD/17234/2023 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji kierownika studiów doktoranckich, a w punkcie 2 zwrócił skarżącemu z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu kwotę 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Sąd I instancji wyjaśnił w uzasadnieniu postanowienia, że wniesiona przez A.B. skarga była obarczona brakiem formalnym w postaci braku numeru PESEL skarżącego, a ponadto nie został od niej uiszczony należny wpis sądowy. W związku z tym Sąd I instancji wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego w należnej wysokości, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, a wezwanie to skutecznie doręczono skarżącemu w dniu 3 lipca 2023 r. Skarżący w wyznaczonym terminie, tj. w dniu 10 lipca 2023 r. odpowiedział na powyższe wezwanie Sądu w formie elektronicznej, uiszczając żądany wpis, jednak nie uzupełniając prawidłowo braków formalnych skargi. Jak wskazał bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w nadanym w formie dokumentu elektronicznego piśmie A.B. podał swój numer PESEL, jednakże na skutek weryfikacji prawidłowości podpisu skarżącego, stwierdzono, że pismo to nie zostało przez niego prawidłowo elektronicznie podpisane. W związku z tym Sąd I instancji zarządzeniem z dnia 5 września 2023 r. wezwał skarżącego, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, do podpisania pisma z dnia 10 lipca 2023 r., w którym skarżący uzupełnił braki formalne skargi, informując go jednocześnie, że pismo wniesione poprzez e-PUAP zawierało treść, niemniej nie zostało prawidłowo elektronicznie podpisane, stosownie do wymogów zawartych w art. 46 § 2a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd I instancji wskazał, że wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 19 września 2023 r., jednak do dnia wydania niniejszego postanowienia, skarżący w żaden sposób nie odniósł się do niego. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał, że wskazane okoliczności spowodowały konieczność odrzucenie skargi A.B. na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako obarczonej brakami formalnymi w postaci braku numeru PESEL skarżącego. Skarżący wywiódł w terminie do zaskarżenia powyższego postanowienia zażalenie na postanowienie WSA w Opolu z dnia 9 listopada 2023 r. wskazując, że w wyznaczonym przez Sąd I instancji terminie uzupełnił brak formalny skargi w postaci podania swojego numeru PESEL, jednak w momencie składania podpisu pod pismem stanowiącym uzupełnienie braku formalnego wystąpił błąd na platformie ePUAP uniemożliwiający właściwe podpisanie pisma. Skarżący podkreślił, że brak podpisu wynikał jednak z okoliczności niezawinionych przez niego. Pismem z dnia 11 stycznia 2024 r. Rektor Uniwersytetu [...] złożył odpowiedź na zażalenie skarżącego wnosząc o jego oddalenie w całości oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie mogło być uwzględnione. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis tej strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Z kolei z art. 46 § 2a p.p.s.a. wynika, że w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Stosownie zaś do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pismo strony powinno zawierać w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną (...). W myśl art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie, podlega odrzuceniu. Okoliczności niniejszej sprawy nie pozwalają na uznanie, że braki formalne niniejszej skargi zostały skutecznie uzupełnione z uwagi na to, że pismo skarżącego z dnia 10 lipca 2023 r., w którym A.B. podał swój numer PESEL, nie zostało prawidłowo podpisane przez skarżącego, który zresztą pomimo wezwania Sądu z dnia 5 września 2023 r, skutecznie doręczonego w dniu 19 września 2023 r., nie uzupełnił braku formalnego pisma. Treść art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości, że uniemożliwia to uznanie, że takie pismo, niezawierające prawidłowego podpisu, zostało skutecznie złożone, co w konsekwencji nie pozwala na nadanie skardze – jako wciąż obarczonej brakiem formalnym - dalszego biegu i stanowi podstawę do jej odrzucenia. Pismo skarżącego z dnia 10 lipca 2023 r., stanowiące uzupełnienie braku formalnego skargi, nie zostało bowiem wniesione w sposób przewidziany w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a skarżący pomimo wezwania Sądu i poinformowaniu go o tym, że pismo to nie zostało prawidłowo przez niego podpisane stosownie do wymogów art. 46 § 2a p.p.s.a. nie naprawił swego uchybienia i nie nadesłał prawidłowo podpisanego pisma stanowiącego uzupełnienie braków formalnych wniesionej skargi. Nie zasługują przy tym na uwzględnienie wyjaśnienia skarżącego co do rzekomego błędu na platformie ePUAP, który miał uniemożliwić mu skuteczne podpisanie pisma, gdyż stanowi to argumentację, która ewentualnie mogłaby mieć znaczenie w przypadku rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Jednak w niniejszej sprawie wniosek taki nie został złożony. Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał, że okoliczności niniejszej sprawy stanowiły podstawę do odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z powyższych względów nie było podstaw do uwzględnienia wniesionego zażalenia, co skutkowało jego oddaleniem w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. Odnosząc się do wniosku Rektora Uniwersytetu [...] o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że nie może on zostać uwzględniony, gdyż zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a., a niniejsze postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest żadnym z orzeczeń wskazanych w art. 209 p.p.s.a.