III OZ 311/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV SPP/Po 88/20 o umorzeniu postępowania zażaleniowego w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 26 czerwca 2019 r., nr SKO.OŚ.405.173.2019 w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 25 kwietnia 2023 r., IV SPP/Po 88/20 umorzył postępowanie w sprawie zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 14 czerwca 2022 r., IV SPP/Po 88/20 w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z 26 czerwca 2019 r., Nr SKO.OŚ.405.173.2019 w przedmiocie umorzenia postępowania. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowieniem z 29 września 2020 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania R. P. (dalej: "skarżący") prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego, postanowieniem z 8 grudnia 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. Skarżący pismem z 28 grudnia 2020 r. wniósł zażalenie na to postanowienie, domagając się jego uchylenia. Postanowieniem z 14 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 8 grudnia 2020 r., odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne. Pismem z 30 czerwca 2022 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie z 14 czerwca 2022 r. W zażaleniu zawarł wniosek o zwolnienie od odpłat i kosztów sądowych w całości. Kolejny wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy został rozpoznany pod sygn. IV SPP/Po 85/22. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 15 czerwca 2022 r. odrzucił skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z 26 czerwca 2019 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie odszkodowania za wycinkę drzew na działce o nr ewidencyjnym [...] w B. Postanowienie to stało się prawomocne 14 marca 2023 r. Umarzając postępowanie zażaleniowe, na podstawie art. 195 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), Sąd pierwszej instancji wskazał, że z uwagi na prawomocność postanowienia Sądu z 15 czerwca 2022 r. o odrzuceniu skargi kończącego postępowanie przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, w niniejszej sprawie nie spoczywają już na skarżącym żadne obowiązki finansowe (uiszczania kosztów postępowania sądowego), zwolnienia z których mógłby żądać. Również zbędne jest przyznanie mu na tym etapie pełnomocnika. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że przed zakończeniem postępowania głównego, rozpoznano wnioski skarżącego w zakresie prawa pomocy. Ponadto Sąd pierwszej instancji stwierdził, że odrzucenie skargi oznacza, że przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna, w ramach której zostało zaskarżone wpadkowe postanowienie w przedmiocie prawa pomocy. Tym samym rozpoznanie zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 14 czerwca 2022 r. w sprawie wpadkowej IV SPP/Po 88/20, stało się bezprzedmiotowe. Skarżący, nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, zaskarżył je zażaleniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 195 § 3 p.p.s.a., jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym umarza to postępowanie. Postępowanie zażaleniowe służy rozpoznaniu środka odwoławczego wniesionego przez stronę, celem przeprowadzenia kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia dokonanego przez Sąd pierwszej instancji. Zatem bezprzedmiotowość, o jakiej mowa w art. 195 § 3 p.p.s.a., oznacza brak podstaw do dalszego prowadzenia tego postępowania. Sytuacja taka zaistniała w rozpoznawanej sprawie w związku z prawomocnym zakończeniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z 8 grudnia 2020 r., postępowania dotyczącym wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy oraz wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowienia z 15 czerwca 2022 r., IV SA/Po 792/22 o odrzuceniu skargi skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z 26 czerwca 2019 r., nr SKO.OŚ.405.173.2019 w przedmiocie umorzenia postępowania. Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie wywołane złożonym zażaleniem. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.