III OZ 298/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2024 r., sygn. akt II SO/Wa 10/24 o odrzuceniu wniosku w sprawie z wniosku J. S. o wymierzenie Prezesowi Sądu Rejonowego w Wołominie grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 10 maja 2024 r., III SO/Wa 10/24 odrzucił wniosek J. S. o wymierzenie Prezesowi Sądu Rejonowego w Wołominie grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że J. S. (dalej: "skarżąca") pismem z 3 listopada 2023 r. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wymierzenie Prezesowi Sądu Rejonowego w Wołominie grzywny za nieprzekazanie do WSA w Warszawie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 marca 2024 r., tego samego dnia wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od ww. wniosku w kwocie 100 złotych, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia wniosku. Z akt sprawy wynika, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało prawidłowo doręczone skarżącej 13 marca 2024 r., co oznacza, że termin do wykonania tej czynności upływał z 20 marca 2024 r. W odpowiedzi na powyższy wniosek skarżąca 20 marca 2024 r. skierowała do Sądu pismo, w którym zwróciła się o wskazanie "jakiej skargi, z jakiej daty, jakiej treści i na jaki organ" została zarejestrowana sprawa II SO/Wa 10/24. Jednocześnie wniosła o przesłanie jej odpowiedzi na skargę. Pismem z 25 kwietnia 2024 r. Sąd pierwszej instancji poinformował skarżącą, że sformułowała ona wniosek o wymierzenie organowi grzywny w swoim piśmie z 3 listopada 2023 r. uzupełniającym skargę dotyczącą bezczynności Prezesa Sądu Rejonowego w Wołominie w rozpoznaniu wniosku z 6 marca 2023 r. o udostepnienie informacji publicznej (sprawa II SAB/Wa 567/23, wyrok z 21 lutego 2024 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że skarżąca nie uiściła wpisu postanowieniem z 10 maja 2024 r., na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 259 ze zm. dalej "p.p.s.a."), odrzucił skargę. Skarżąca, nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie, wskazując że w zarządzeniu o wezwaniu do wpisu nie wskazano jakiej skargi wezwanie dotyczy oraz jaka sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SO/Wa 10/24. Skarżąca powołując się na art. 138 p.p.s.a. wskazała, że również w zaskarżonym postanowieniu brak jest jednoznacznego, precyzyjnego wskazania przedmiotu zaskarżenia, co czyni je bezprzedmiotowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i § 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Z akt niniejszej sprawy wynika, że zarządzenie do uiszczenia wpisu od skargi zostało prawidłowo doręczone skarżącej 13 marca 2024 r. Bezsprzecznym jest również, że w zakreślonym przez Sąd terminie, skarżąca nie uiściła wymaganego wpisu. W powyższych okolicznościach zasadnym byłoby zatem odrzucenie skargi. Sąd pierwszej instancji wydając takie rozstrzygnięcie, pominął jednak pewne istotne dla sprawy kwestie. Zarządzeniem nr 8 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2006 r. w sprawie ustalania wzorów formularzy druków przeznaczonych do rutynowych czynności w sądach administracyjnych, wprowadzono w sądach administracyjnych jednolite wzory formularzy, druków sądowych i niektórych ksiąg przeznaczonych do wykonywania powtarzających się czynności (§ 1). Wzory formularzy stanowią załączniki do zarządzenia (§ 2). Załącznikiem nr 31 jest zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpis sądowego. W jego treści po słowach "wpisu sądowego od..." pozostawiono dwie puste linijki na opisanie sprawy, w której Sąd wzywa do wpisu. W lewym górnym rogu zarządzenia zamieszczono zresztą adnotację "Sprawa ze skargi na.. z dnia..r., nr.." . Tymczasem Sąd pierwszej instancji zamiast wskazania powyższych danych ograniczył się w opisie sprawy jedynie do słowa "skargi". Wobec powyższych ustaleń zgodzić się należy ze skarżącą, że Sąd pierwszej instancji nie dokonał pełnej oceny sprawy. Skarżąca miała rację, domagając się pismem z 20 marca 2024 r., wyjaśnienia przez Sąd jakiej sprawy dotyczy wpis, do zapłaty którego została wezwana. Tym bardziej, że zrobiła to w terminie otwartym do uiszczenia wpisu. Przypomnieć należy również, że sprawa II SO/Wa 10/24, została zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II wyłączona ze sprawy II SAB/Wa 567/23 i zarejesrtowana w innym repertorium SO, o czym Sąd również nie poinformował strony. Skarżąca miała zatem prawo nie wiedzieć z jakiego tytułu Sąd domaga się od niej uiszczenia wpisu. W okolicznościach niniejszych sprawy zasadnym było zatem uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zdaniem NSA wydanie zaskarżonego postanowienia było co najmniej przedwczesne. Przed odrzuceniem skargi Sąd powinien bowiem zbadać prawidłowość wydanego w sprawie zarządzenia wzywającego skarżącą do uiszczenia wpisu, pod kątem jego zgodności z załącznikiem nr 31 do Zarządzenia nr 8 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2006 r., zamiast ograniczać się do udzielenia po miesiącu odpowiedzi na wezwanie skarżącej z 20 marca 2024 r., a następnie odrzucać skargę z powodu nieuiszczenia wpisu. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd pierwszej instancji, ustali w rejestrze opłat sądowych, czy wpis od skargi został uiszczony, a jeśli tak, to biorąc pod uwagę wskazane wyżej uchybienia, uzna że został on uiszczony w terminie. Jeśli zaś wpis nie zostałby uiszczony, Sąd ponownie wezwie skarżącą do jego uiszczenia, podając w treści zarządzenia opis sprawy zgodny z wytycznymi zawartymi w ww. Załączniku nr 31. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.