III OZ 285/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ł. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 22/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg Ł. H. i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 12 października 2022 r., nr SKO.4170/53/2022 w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 10 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 22/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej "WSA"), po rozpoznaniu wniosku Ł.H., odmówił wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z [...] października 2022 r., nr [...] w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia pn. "Budowa szesnastu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z częścią usługowo-handlową, garażami podziemnymi i naziemnymi, zespołami miejsc postojowych, zbiornikami retencyjnymi, stacjami transformatorowymi, murami oporowymi oraz niezbędną infrastrukturą techniczną w R. przy ul. P." na środowisko. W uzasadnieniu orzeczenia WSA wskazano, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podniesiono jedynie, że wykonanie decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki, tj. następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia. Zdaniem WSA w Rzeszowie, ewentualne trudne do odwrócenia skutki mogą wystąpić w związku z wykonaniem decyzji uprawniającej inwestora do realizacji inwestycji, a nie decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Podkreślone przez Sąd I instancji zostało, że nie sposób uznać, biorąc również z urzędu pod uwagę całokształt akt sprawy, że jakkolwiek szeroko rozumiane wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pismem z 1 kwietnia 2023 r. (data prezentaty – 3 kwietnia 2023 r.), skarżący Ł. H. wywiódł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 10 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 22/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1. naruszenie art. 86f ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1029 ze zm., dalej: "ustawa ooś") w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. - poprzez jego niezastosowanie w sprawie, a przez to brak oceny przesłanek wstrzymania wykonania decyzji środowiskowej na podstawie odrębnych przesłanek określonych w tym przepisie; 2. naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 166 p.p.s.a. - poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, czy dokonana przez sąd administracyjny ocena wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dokonana była z uwzględnieniem odrębnych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji środowiskowej, określonych przepisem art. 86f ust. 1 ustawy ooś. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie, mimo w części błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie zaś z art. 86f ust. 1 ustawy ooś do skargi na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach stosuje się przepis art. 61 § 3 p.p.s.a., z tym że przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w tym przepisie, rozumie się następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wydano zaskarżoną decyzję. Treść art. 86f ust. 1 ustawy ooś, stanowiącego lex specialis względem art. 61 § 3 p.p.s.a., nie zwalnia jednak wnioskodawcy z konieczności uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej w danej sprawie. To strona powinna we wniosku przedstawić taką argumentację, którą przekona Sąd, że konsekwencje wykonania zaskarżonego aktu mogą spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia następstw wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Brak uzasadnienia wniosku lub niewykazanie przesłanek z art. 86f ustawy ooś w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a., stanowi wystarczającą podstawę do negatywnego rozpoznania wniosku. Zatem, żądając udzielenia ochrony tymczasowej, strona skarżąca powinna we wniosku wskazać, na której przesłance opiera swoje żądanie oraz je uzasadnić, a także w miarę potrzeby przedstawić stosowne dowody. Analizując treść zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, stwierdzić należało, że cechowała go skrajna lakoniczność. Wnioskodawca wskazał jedynie, że wykonanie decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki, to jest następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko. Wniosek skarżącego nie mógł zostać uwzględniony, gdyż poza ogólnym wskazaniem na ustawową przesłankę z art. 86f ust. 1 ustawy ooś w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a., nie zawierał żadnych konkretnych okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W judykaturze dominuje stanowisko – akceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie – kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. np. postanowienia NSA z dnia: 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11; 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11). Samo powołanie się przez wnioskodawcę na treść przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej nie uzasadnia jej przyznania. W tym stanie rzeczy, niepowołanie się przez Sąd I. instancji wprost na art. 86f ust. 1 ustawy ooś, choć niewątpliwie stanowiło uchybienie, nie miało wpływu na wynik niniejszej sprawy. W treści uzasadnienia zażalenia wskazano, że przedsięwzięcie będzie powodować negatywne dla środowiska, trudne do odwrócenia skutki zarówno na etapie realizacji tej inwestycji jak i po jej zakończeniu. Określone w decyzji środowiskowej z [...] maja 2022 roku, nr [...], istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji inwestycji nie wyeliminują potencjalnych zagrożeń jakie mogą wyniknąć z realizacji inwestycji w zakresie zwiększenia natężenia hałasu oraz zanieczyszczenia powietrza w tym rejonie, zacienienia sąsiednich domów jednorodzinnych, zanieczyszczenia gleby i wody oraz zmianę stosunków wodnych (wód gruntowych) na pobliskich terenach. Nieskuteczne jest podnoszenie w zażaleniu argumentów, których celem byłoby wspieranie bezpośrednio rozpoznanego negatywnie wniosku w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, wszakże kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy w świetle obowiązujących przepisów prawa i wymogów racjonalności oraz doświadczenia życiowego zasadnie odmówiono przyznania ochrony tymczasowej. Możliwość podnoszenia dodatkowych argumentów za wnioskiem w postępowaniu odwoławczym implikowałaby zaprzeczenie funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stałby się podmiotem ponownie oceniającym wniosek, nie zaś sposób jego rozpoznania w pierwszej instancji, przekreślając sens instytucji dewolutywnego środka odwoławczego, co tym samym stanowiłoby obrazę przepisów p.p.s.a. konstytuujących ów środek (postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, postanowienie NSA z 23 września 2010 r., II FZ 464/10). Na marginesie jednak zaznaczenia wymaga, że powoływane przez Wnioskodawcę w zażaleniu okoliczności tj. natężenie hałasu oraz zanieczyszczenie powietrza w tym rejonie, zacienienie sąsiednich domów jednorodzinnych, zanieczyszczenie gleby i wody oraz zmiana stosunków wodnych (wód gruntowych), stanowią w swej istocie lakoniczną polemikę z samą zasadnością przedsięwzięcia i warunków jego wykonania, a nie stanowią rzeczowej argumentacji odnoszącej się do wystąpienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.