III OZ 270/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 1607/17 o odrzuceniu zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1607/17 w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłaty za studia postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 3 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 1607/17, odrzucił zażalenie A. P. na postanowienie tego Sądu z dnia 25 września 2019 r., oddalające wniosek A. P. o wyłączenie od orzekania referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Katarzyny Czyżewskiej, w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłaty za studia. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z dnia 15 października 2019 r. A. P. (dalej: "skarżąca") wniosła zażalenie na ww. postanowienie z dnia 25 września 2019 r. Wcześniej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SPP/Wa 200/19 utrzymał w mocy postanowienie z dnia 24 lipca 2019 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2019 r., (karta 141 akt sprawy II SA/Wa 1607/17), wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od ww. zażalenia – w terminie 7 dni pod rygorem jego odrzucenia. Przesyłka sądowa zawierająca powyższe wezwanie została doręczona skarżącej w dniu 12 listopada 2019 r. (karta 152 akt sprawy II SA/Wa 1607/17). W dniu 18 listopada 2019 r. skarżąca złożyła kolejny wniosek o zwolnienie z całości kosztów sądowych. W dniu 13 stycznia 2022 r. skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 22 października 2019 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia. Wskazane zarządzenie zostało doręczone w dniu 24 stycznia 2022 r. W dniu 1 lutego 2022 r. skarżąca ponownie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych (karta 184 akt sprawy II SA/Wa 1607/17). W dniu 7 lutego 2022 r. przesłano skarżącej informację, iż jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został dołączony do akt sprawy bez nadawania mu biegu. Nadmieniono, że wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały już ostatecznie rozpoznane na każdym etapie postępowania. Poinformowano również, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy zostało już prawomocnie zakończone, a kolejne pisma zawierające wnioski o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie będą dołączane do akt sprawy bez nadawania im biegu i bez udzielania na nie odpowiedzi. W dniu 10 lutego 2022 r. stwierdzone zostało, że w rejestrze opłat sądowych WSA w Warszawie nie zidentyfikowano wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 25 września 2019 r. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", postanowił, jak w sentencji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła A. P. wskazując, że orzeczenie z dnia 3 marca 2022 r., które otrzymała z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie zawierało podpisów składu orzekającego, a tym samym w ocenie skarżącej było nieważne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z art. 220 § 1 zdanie pierwsze i drugie P.p.s.a.: "Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania". Zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, stosownie do treści art. 220 § 3 P.p.s.a. podlega natomiast odrzuceniu. W niniejszej sprawie skarżąca nie uiściła należnego wpisu od zażalenia, a więc Sąd pierwszej instancji był zobowiązany do jego odrzucenia. Z powyżej wskazanych przepisów wynika obowiązek poniesienia przez stronę kosztów toczącego się z jej inicjatywy postępowania. Przedmiotowa sprawa nie jest przy tym sprawą, które podlegają ustawowemu zwolnieniu z kosztów sądowych (art. 239 P.p.s.a.), a skarżącej odmówiono przyznania prawa pomocy. Jak słusznie uznał natomiast Sąd pierwszej instancji, po prawomocnym zakończeniu postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy na danym etapie postępowania (w niniejszej sprawie wniesienia zażalenia), kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie mógł dotyczyć tego samego etapu. Kwestia ta została już prawomocnie rozstrzygnięta. Ponieważ skarżąca była zobowiązana ponieść koszty związane z udziałem w postępowaniu (art. 199 P.p.s.a.), w tym między innymi wpis sądowy od zażalenia, to brak jego uiszczenia skutkował odrzuceniem tego środka zaskarżenia, o czym prawidłowo orzekł Sąd pierwszej instancji. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut otrzymania przez skarżącą niepodpisanego postanowienia z dnia 3 marca 2022 r. Zgodnie z art. 75 § 1 P.p.s.a. pisma w postępowaniu sądowym i orzeczenia doręcza się w odpisach. Oznacza to, że odpis orzeczenia przesyłany stronie postępowania sądowoadministracyjnego nie zawiera podpisów składu orzekającego sądu. W razie wątpliwości co do faktu podpisania oryginału orzeczenia strona może skorzystać z przysługującego jej prawa wglądu w akta sprawy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.