III OZ 261/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Dyrektora [...] Liceum [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2590/24 w sprawie ze skargi Dyrektora [...] Liceum [...] na decyzję Ministra Edukacji z dnia 30 lipca 2024 r. znak DKOTC-WNPP.4092.10.2024.TD w przedmiocie usunięcia uchybień postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. oddalić wniosek Dyrektora [...] Liceum [...] o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 22 stycznia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2590/24, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej "p.p.s.a."), odrzucił skargę Dyrektora [...] Liceum [...] na decyzję Ministra Edukacji z 30 lipca 2024 r. znak DKOTC-WNPP.4092.10.2024.TD w przedmiocie usunięcia uchybień (pkt 1) oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis sądowy w kwocie 200 zł (pkt 2). W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarga wywiedziona w imieniu Dyrektora [...] Liceum [...] została podpisana przez pełnomocnika – adw. M. K., ustanowionego przez Dyrektora – D. G.. Na mocy zarządzenia z 21 listopada 2024 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, tj. m.in. do złożenia dokumentu określającego umocowanie D. G. do reprezentowania skarżącej. Sąd uznał za niewystarczające nadesłane zaświadczenie z 9 grudnia 2024 r. podpisane przez M. Z. informujące, że D. G. pełni funkcję Dyrektora [...] Liceum [...] od dnia 1 lipca 2023 r. W zaświadczeniu tym M. Z. określiła siebie jako Organ prowadzący Publiczną Szkołą [...]. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, w sprawie nie wykazano sposobu reprezentacji strony skarżącej. Powołując się na art. 168 ust. 1 i 9 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2024 r. poz. 737, dalej jako "p.o.") Sąd wskazał, że osoby prawne i osoby fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. Skarżący winien był zatem wykazać umocowanie przez nadesłanie zaświadczenia o wpisie do ewidencji, wskazujące że M. Z. jest osobą fizyczną, która założyła [...] Liceum [...]. Sąd uznał, iż okoliczność ta nie wynika z akt sprawy, ponieważ oświadczenie M. Z. o tym że jest Organem prowadzącym ww. podmiot, nie zostało poparte stosownym dokumentem. Zażalenie wniósł Dyrektor, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, w orzeczeniu kończącym sprawę. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że Sąd Wojewódzki błędnie przyjął, iż [...] Liceum [...] jest placówką niepubliczną. Szkoła jest placówką publiczną. Wezwanie do uzupełnienia braku skargi można było zrozumieć wieloznacznie, zostało ono przez skarżącą wykonane w dobrej wierze. O oczekiwanym sposobie wykonania zarządzenia skarżąca dowiedziała się dopiero z postanowienia odrzucającego skargę, przy czym oczekiwany przez Sąd sposób uzupełnienia braku formalnego nie odnosi się do placówek publicznych. Do zażalenia dołączono decyzję o udzieleniu zezwolenia na założenie Szkoły jako placówki publicznej. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o oddalenie zażalenia oraz o zasądzenie od skarżącej oraz od uczestnika na rzecz organu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu podniósł, że z wezwania do uzupełnienia braków nie wynikała konieczność przedstawienia "zaświadczenia o wpisie do rejestru placówek niepublicznych", jednak nie miało to wpływu na wynik sprawy, skoro skarżący nie uzupełnił braku w wyznaczonym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zawiera uzasadnione podstawy. Stosownie do art. 29 p.p.s.a. "Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu". Na gruncie tego przepisu wskazuje się, że przepisy prawa nie określają, jaki konkretnie musi być dokument, z którego wynika umocowanie. Sąd do którego skarga została skierowana obowiązany jest wezwać stronę do usunięcia takiego braku skargi. Może przy tym wskazać na konkretny dokument, który w jego ocenie zaistniałe wątpliwości usunie, co oczywiście nie pozbawia strony możliwości posłużenia się innym dokumentem lub jego rodzajem wykazującym na istnienie umocowania do działania w imieniu osoby prawnej wywodzącej skargę (postanowienie NSA z 19 lipca 2016 r., II GZ 704/16). Na gruncie niniejszej sprawy wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi zostało wykonane przez nadesłanie zaświadczenia z 9 grudnia 2024 r., podpisanego przez M. Z. i informującego, że D. G. pełni funkcję Dyrektora od dnia 1 lipca 2023 r. W zaświadczeniu tym M. Z. określiła siebie jako Organ prowadzący Publiczną Szkołą [...]. Co do zasady można zgodzić się z Sądem Wojewódzkim, iż tego typu oświadczenie osoby fizycznej nie jest wystarczające do wykazania reprezentacji Dyrektora Szkoły. Niemniej, nie można pominąć okoliczności, iż – wbrew stanowisku zawartemu w zaskarżonym postanowieniu – Szkoła jest placówką publiczną, co wynika z dołączonej do zażalenia decyzji Starosty [...] o udzieleniu M. Z. zezwolenia na założenie Publicznej Szkoły [...]. Jest to związane z faktem, iż na gruncie art. 88 ust. 4 p.o. założyć szkołę publiczną może m.in. osoba fizyczna, na podstawie zezwolenia właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego, której zadaniem jest prowadzenie szkół lub placówek publicznych odpowiednio danego typu lub rodzaju, wydanego po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty. Tym samym nie są relewantne ustalenia Sądu Wojewódzkiego, iż skarżąca winna była przedłożyć w odpowiedzi na wezwanie zaświadczenia o wpisie do ewidencji, który to dokument wydaje się w odniesieniu do szkół niepublicznych (art. 168 ust. 1 i 9 p.o.). Trafnie wywodzi się w zażaleniu, że wezwanie do uzupełnienia braku skargi można było zrozumieć wieloznacznie, zostało ono przez skarżącą zasadniczo wykonane, zaś o oczekiwanym sposobie wykonania zarządzenia skarżąca dowiedziała się dopiero z postanowienia odrzucającego skargę. W takim stanie rzeczy, po otrzymaniu zaświadczenia z 9 grudnia 2024 r., należało ponownie wezwać stronę do uzupełnienia braku formalnego skargi, przez sprecyzowanie, iż wykazanie reprezentacji Dyrektor Szkoły – D. G., może nastąpić przez przedłożenie do akt sprawy zezwolenia, z którego wynika, iż rolę organu prowadzącego w istocie pełni M. Z.. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek o zasądzenie na rzecz Dyrektora kosztów postępowania zażaleniowego, ponieważ przepisy art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.