III OZ 256/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Dyrektora Centrum Sportu i Rekreacji w Konstantynowie Łódzkim na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1 kwietnia 2026 r., sygn. akt II SO/Łd 7/26 w sprawie z wniosku D.B. o wymierzenie Dyrektorowi Centrum Sportu i Rekreacji w Konstantynowie Łódzkim grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za nieprzekazanie skargi D.B. na bezczynność Dyrektora Centrum Sportu i Rekreacji w Konstantynowie Łódzkim w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 1 kwietnia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wymierzył Dyrektorowi Centrum Sportu i Rekreacji w Konstantynowie Łódzkim grzywnę w wysokości 100 zł oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że 16 lutego 2026 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Centrum Sportu i Rekreacji w Konstantynowie Łódzkim (dalej "organ" lub "Dyrektor") grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") za nieprzekazanie skargi na bezczynność Dyrektora w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący podniósł, że skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej złożył za pośrednictwem platformy ePUAP 5 stycznia 2026 r. Do dnia złożenia wniosku, tj. do 16 lutego 2026 r., organ nie przekazał skargi do sądu. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektor wniósł o jego oddalenie z uwagi na uwzględnienie w całości skargi na bezczynność. Organ nie przekazał skargi na bezczynność do Sądu, bowiem w trybie autokontroli ją uwzględnił, co - zdaniem organu - zwalniało go z konieczności przekazania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Organ odebrał skargę ze skrzynki ePUAP 17 lutego 2026 r., a 26 lutego 2026 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W dniu 6 marca 2026 r. organ sporządził odpowiedź na skargę. Powodem nieodebrania korespondencji ze skrzynki ePUAP - jak wyjaśnił organ - był brak powiadomień e-mail o nowych wiadomościach na skrzynce ePUAP. Opisana sytuacja miała charakter incydentalny i odnosiła się jedynie do wskazanych wiadomości. Po ujawnieniu sytuacji organ niezwłocznie rozpoznał wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a w celu uniknięcia tożsamych sytuacji na przyszłość, wdrożył dodatkowe procedury kontrolne dotyczące bieżącego monitorowania skrzynki ePUAP i zastosował środki dyscyplinujące wobec pracownika. Organ - jak wyjaśnił - nie uchylał się ani od udzielenia informacji publicznej skarżącemu, ani przekazania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wymierzając organowi grzywnę, Sąd pierwszej instancji ustalił, że skarżący 5 stycznia 2026 r. wniósł - za pośrednictwem skrzynki ePUAP - skargę na bezczynność Dyrektora w sprawie udostępnienia informacji publicznej w związku z wnioskiem skarżącego z 12 grudnia 2025 r. Wobec tego, stosownie do art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.; dalej: "u.d.i.p."), przekazanie akt i odpowiedzi na skargę sądowi powinno nastąpić w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, czyli do 20 stycznia 2026 r. Tymczasem sprawa wpłynęła do Sądu dopiero 13 marca 2026 r. i została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Łd 79/26, a więc z uchybieniem terminu ustawowego. Z tych powodów wniosek o wymierzenie grzywny zasługiwał na uwzględnienie. W ocenie tego Sądu przekroczenie terminu przewidzianego przez art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. o niemal 2 miesiące, stanowi uchybienie, które należy zakwalifikować jako na tyle istotne, że uzasadnia wymierzenie organowi grzywny w wysokości 100 zł, która spełni funkcję prewencyjną. Ustalając wysokość grzywny, Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że organ ostatecznie zrealizował swój obowiązek, choć z opóźnieniem. Z twierdzeń organu zawartych w odpowiedzi na wniosek wynikało, że uchybienie terminu nie było następstwem intencjonalnego działania organu, lecz wynikało z braku powiadomienia e-mail o nowych wiadomościach na skrzynce ePUAP. Grzywna w orzeczonej wysokości wystarczająco powinna zdyscyplinować organ na przyszłość do działania zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Sąd wyjaśnił również, że organ nie ma racji, wskazując w odpowiedzi na wniosek, że w razie uwzględnienia skargi w trybie autokontroli zwolniony jest z konieczności przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do Sądu. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił w punkcie drugim postanowienia na mocy art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł organ, domagając się jego uchylenia. Podniósł, że w okolicznościach sprawy brak było podstaw do wymierzenia organowi grzywny wobec incydentalnego i niezawinionego charakteru uchybienia, a także zastosowania przez organ autokontroli i uznania skargi skarżącego na bezczynność. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Podstawą do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest uchybienie obowiązkom określonym w art. 54 § 2 p.p.s.a. Należy do nich w szczególności przekazanie sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania, a w sprawach ze skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej w związku z art. 21 pkt 1) u.d.i.p. - w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w piśmiennictwie powszechnie przyjmuje się, że zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny nie obliguje sądu do wymierzenia organowi grzywny w razie spełnienia wskazanych w nim przesłanek, a jedynie wprowadza fakultatywnie możliwość jej orzeczenia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 10 stycznia 2014 r., I OZ 1230/13; z 20 września 2018 r., sygn. akt I OZ 850/18; z 20 stycznia 2021 r., sygn. akt I OZ 1002/20; publ. CBOSA). Podejmując rozstrzygnięcie w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ obowiązek ten wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2008 r., I OZ 850/08; publ. CBOSA). Jeżeli np. sąd dojdzie do przekonania, że niedopełnienie obowiązku przekazania w terminie dokumentów wskazanych w art. 54 § 2 p.p.s.a. jest celowym działaniem organu, podjętym w zamiarze niedopuszczenia do szybkiego i sprawnego rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej, to wymierzenie organowi grzywny oscylującej w górnej granicy wymiaru będzie zasadne. Dopuszcza się również sytuacje, gdy sąd administracyjny odstępuje od wymierzenia grzywny (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2013 r., II OZ 21/13, akceptowane przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, P. Wajdę w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C. H. Beck 2015, s. 343-344, nb 5). W niniejszej sprawie organ bezspornie nie wywiązał się z obowiązku przekazania skargi skarżącej do sądu w przewidzianym w ustawie terminie. W okolicznościach sprawy skarżący 5 stycznia 2026 r. wniósł - za pośrednictwem skrzynki ePUAP - skargę na bezczynność Dyrektora w sprawie udostępnienia informacji publicznej w związku z wnioskiem skarżącego z 12 grudnia 2025 r., zatem skarga powinna zostać przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego najpóźniej 20 stycznia 2026 r. Tymczasem skarga wpłynęła do tego Sądu dopiero 13 marca 2026 r. i to po złożeniu przez skarżącego wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Ze stanu faktycznego sprawy wynika więc, że gdyby skarżący nie złożył wniosku o wymierzenie organowi grzywny, to organ nie podjąłby w sprawie żadnych czynności, bądź też podjąłby je, ale z jeszcze większym opóźnieniem. W tych okolicznościach Sąd pierwszej instancji miał wszelkie podstawy do wymierzenia organowi grzywny, biorąc pod uwagę również przyczyny, które spowodowały ww. uchybienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wymierzona przez Sąd pierwszej instancji grzywna jest co do zasady prawidłowa – w sprawie ziściły się ustawowe przesłanki do jej wymierzenia, bowiem organ nie przekazał w ustawowym terminie złożonej za jego pośrednictwem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi wnioskodawcy. Wysokość zasądzonej grzywny oscyluje w absolutnie minimalnych granicach przewidzianych w ustawie (por. art. 156 § 6 p.p.s.a.), nie sposób więc stwierdzić, że w okolicznościach sprawy jest ona wygórowana i zbyt dotkliwa dla organu. Grzywna ta stanowi jedynie symboliczną karę nie tylko za opóźnienie, ale i za nieprawidłowe działanie Dyrektora. O ile trudno nie zgodzić się z organem, że w sprawie wystąpiły okoliczności łagodzące, które Sąd pierwszej instancji wziął pod uwagę wymierzając grzywnę w symbolicznej wysokości, to nie sposób podzielić stanowiska, że okoliczności te powinny skutkować odstąpieniem od wymierzenia grzywny. W świetle twierdzeń organu jedną z przyczyn wcześniejszego nieprzekazania skargi było bowiem zastosowanie przez organ trybu autokontroli i uznania skargi na bezczynność. Dopiero z zaskarżonego postanowienia Dyrektor dowiedział się więc, że uznanie skargi w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. nie zwalnia organu z obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. Grzywna wymierzona zaskarżonym postanowieniem spełni więc swoją rolę dyscyplinującą, represyjną oraz prewencyjną. Jak już wyżej wskazano, okoliczności sprawy jednoznacznie wskazują, że dopiero złożony przez skarżącego wniosek o wymierzenie organowi grzywny spowodował wywiązanie się przez organ ze swoich ustawowych obowiązków, a rozmiar tego opóźnienia był większy wobec nieprawidłowego działania organu. Nie można więc stwierdzić, że organ był całkowicie bez winy, a wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny bezzasadny. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 193 w zw. z 64 § 3 p.p.s.a.